кулуттаа диэнтэн бэй
туһ. Баай даҕаны, сэниэ даҕаны кулуту бас билээччилэр бэйэлэрин кулуттарын бас бэриннэрэн олоруохтарын, өссө элбэх кулуттаныахтарын баҕараллара. КФП БАаДИ

аат.
1. Туох да бырааба, бас билиитэ суох, бэйэтэ киһи бас билиитэ буола сылдьар киһи. ☉ Раб
Тыыннаах ордубут эр дьон хандалы кэтэн кулут буолбуттара. П. Ойуунускай
Кулуттар уонна колоннар бастаанньаларыттан күүһэ өһүллүбүт Арҕааҥы Римскэй империя 476 сыллаахха «варвардар» сууһарыылаах охсууларыттан самныбыта. АЕВ ОҮИ
2. Көлөһүннээһиннээх уопсастыбаҕа тутулуктаах баттаммыт-атаҕастаммыт киһи. ☉ Зависимый, угнетенный человек (в условиях эксплуататорского общества)
Миэхэ үөрэхтээх разночинецтэр наадата суохтар, миэхэ тыл-өс аахсыбат кулуттар наадалар. И. Тургенев (тылб.)
3. хаарты. Таҥас хаарты саамай кырата. ☉ Валет
Кулут, тойон, хотун хаартылары ылан ыйдаҥарда-ыйдаҥарда, ботугуруу-ботугуруу кулгааҕар даҕайан иһиллэтэлиир. Суорун Омоллоон
Ойоҕоско чиэрбэ кулута сытар, ис диэки — чиэрбэ тууһа, кытыыга буугунай аҕыһа түспүттэр. Г. Угаров
◊ Кулуту бас билээччи истор. — былыргы кулуттааһыннаах уопсастыбаҕа кулуту бас билэр киһи. ☉ Рабовладелец
Кулуту бас билээччилэр кулуту атыылыыр, атыылаһар, кырбыыр, өлөрөр да бырааптаахтара. КФП БАаДИ. Кулут дьахтар — кулут балаһыанньатыгар сылдьар дьахтар. ☉ Рабыня
Кулут дьахтар оҕото кулут төлкөлөнөн төрүүрэ. КФП БАаДИ. Нэктэл кулут — саамай кирдээх, мара, ыарахан үлэни толорор киһи, кулут-хамначчыт. ☉ Батрак, выполняющий самую грязную работу. Нэктэл кулут баайга үлэһит кулут буолуохтаах. БСИ ЛНКИСО. Энньэ кулут — сүктэн барар баай кыыс энньэтин иһигэр киирсэн барсыһар кулут (хамначчыт). ☉ Батрак (раб), входящий в состав приданого богатой невесты. Энньэ кулут диэн кыыс энньэтигэр тоҕус-уон икки оҕоҕо тиийэ барыахтаах. БСИ ЛНКИСО
ср. тюрк. кул ‘раб, холоп’

аат., истор. Баайдарга наймынан үлэлиир дьон. ☉ Наемные работники; батраки (обычно собир.)
Ким көрбөтөй, кулут-батараак эрэйдээх Куолайа кубарыйа кууран куллургуурун. П. Ойуунускай

аат. Бэйэлэрэ ыал буолан олорор кыахтара суох буолбут (үксүгэр үлэни кыайбат: кырдьаҕас, оҕо) быстар дьадаҥы, дьон иитимньитигэр киирбит дьон. ☉ Бедняк (как правило, пожилой или малолетний), состоящий на иждивении родового общества
Оо, куттанар да этибит биһиги Ол улуу дьаалы баайдартан, Кулут-кумалаан, дьадаҥы киһини Кынчарыйар хатыылаах харахтарыттан. С. Данилов

аат. Кулуту бас билиилээх уопсастыба икки сүрүн кылаастара. ☉ Основные классы рабовладельческого общества (рабы и рабовладельцы)
Кулут-тойот саарыстыбатыгар төрөөммүн, итэҕэс өйдөөх иринньэх бөлүһүөк буоллаҕым, онон билэрим аҕы-йах, көрөрүм элбэх буоллаҕа. П. Ойуунускай

аат. Хамнас диэни аахсыбат кэриэтэ, кулут балаһыанньатыгар лаппа чугас киһи. ☉ Полураб-полубатрак
Былыр-былыргыттан сахаларга тулаайах оҕону баайдар «иитиэх» ылаллара уонна кулут-хамначчыт оҥостоллоро. Н. Якутскай

аат. Дьиэтээҕи кулут, кулут балаһыанньатыгар сылдьар туох да бырааба суох, хамнас аахсыбат үлэһит. ☉ Челядь
Кулут дьонтон төрөөн, кулут-чаҕар Бурҕалдьытын ол күн кэппитэ. Эллэй

1) раб || рабский; кулут үлэтэ рабский труд; кулут гын = превратить в раба; кулут оҥоһун = использовать в качестве раба; 2) карт, валет; эбиэн кулута пиковый валет.

n. slave, servant