кулуһуннаа диэнтэн холб. туһ. Айыы киһи атыттан соххор өттүнэн уһулу ыстанан түһэ эккириирин кытта өлөрсөн кулуһуннаспытынан бардылар. ПЭК ОНЛЯ I

I
сыһ. Кулуһун курдук, кутаа уот курдук. ☉ Подобно огню, костру
Аһаабыкка ааҕынан Арай эһэ туруутугар Кулгаахтара кыһыйар, Кулуһуннуу умайар. Т. Сметанин
II
сыһ. Кулуһун (от) курдук. ☉ Подобно камышу
Сибэккилии тырымнаспыт кыргыттар уонна кулуһуннуу курбуһах уолаттар эрдэ баҕайы дэлби соноон, бытааран, ыараан, баттахтара маҥхайан …… хаалаллар. ПБН КСКТ

кулуһуннаа диэнтэн дьаһ
туһ. Элбэх сүөһүлээх дьон эбит. Маны киһи ортотунан көтүтэн кулуһуннатан истэ. ПЭК ОНЛЯ III
Хамначчыт да гынарга Хамныыр аххан киһибин, Отчут да оҥостуохха Оту оттотон кулуһуннатарга …… бэрпин. П. Ойуунускай

тыаһы үт. т. Улахан ыт быһыттаҕастык үрэр саҥата («ньах» диэннээҕэр бүтэҥитик иһиллэр). ☉ Звукоподражание отрывистому лаю крупной собаки, пса (звучит более грозно, глуше, чем ньах)
[Дьаамнаах:] Таҥара баарына, бүгүн ыт да «ньаҥ» диэн ааспата. С. Ефремов
[Ыт] уҥа-хаҥас сэллэрийэр. Кэлэн ааһар массыынаны Кэнниттэн эккирэтэн үрэр: — Ньаҥ-ньаҥ, куоттаҕа сааттааҕын, Ньачаас үүрэн кулуһуннаатым. Р. Баҕатаайыскай. Тэҥн. ньах

I
туохт.
1. Суолгар көрсөр баары барытын тыастаахтык тоҕо солоо. ☉ Ломать, крушить с шумом и треском все, что встречается на пути
Тогойкин хомурахха батары түһэ-түһэ, сыбары үлтү барчалаан, тоҥ хаптаҕаһы тоноон сиэтэ. Амма Аччыгыйа
Уот тахсан тыаны сиэн барчалаан эрэр. Суорун Омоллоон
Өр-өтөр буолбата, былыргы айан суолунан бырысыаптаах тыраахтар барчалаан кэллэ. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Күүскэ хамсанан харса суох үлэлээ. ☉ Работать в быстром темпе, энергично
Дарыбыанаба мас мастаан барчалыыр, көлөһүннэммит малаҕар сирэйин харытынан халты сотуталаан кэбиһэр. Л. Попов
Тимофей Нилыч тустаах үлэтигэр өрө барчалаан, ойоҕоһуттан көрдөххө, үлэни-хамнаһы сүрдээх тэтимнээхтик ыытар эрчимнээх салайааччы. П. Аввакумов
Сайынын оту бэркэ оттоон кулуһуннуур бэрт оччут киһибин, кыһынын маһы бэркэ мастаан барчалыыр киһибин. ПЭК ОНЛЯ I
II
туохт., эргэр. Буспут балыгы хатаран баран бытарытан барчата оҥор. ☉ Вялить или коптить вареную рыбу, растирая затем ее в порошок (заготавливить барчу)
Үс хонукка ол курдук тото аһаатылар, балачча балыгы үөлэн, барчалаан бэлэмнээтилэр. Амма Аччыгыйа