Якутские буквы:

Якутский → Русский

кум

кум гын = или кум гынан ыл = соснуть.

кум-хам

кум-хам тут = а) комкать, мять; лиис кумааҕыны кум-хам тут= скомкать листок бумаги; б) перен. смять, подавить (превосходящей силой).

Русский → Якутский

кум

м. разг. ньаадьы (оҕону сүрэхтээбит киһи).

Якутский → Якутский

кум

кум гын (кум гынан ыл) — утуйан ыл, утуйа түһэн ыл. Вздремнуть
Онно тохтоон аттарбытын сынньатыахпыт. Бэйэбит кум гыныахпыт. Софр. Данилов
Михаил Семенович аанньа утуйбатаҕа нэдиэлэттэн орто. Чаас курдук кум гынан ылар уонна эмиэ [табалары] эмтээбитинэн барар. ИИА КК
Биһиги, кыратык кум гынаат, сарсыарда эрдэ Солобуодаҕа тиийдэхпитинэ сатанар. «ХС»
ср. тув. кум кынныр ‘дремать’, калм. хом гиһэд авх ‘вздремнуть’

кум-хам

кум-хам тут — 1) туох эмэ сымнаҕаһы (хол., кумааҕыны, таҥаһы) кумалаа, имит. Смять, скомкать (напр., бумагу, одежду)
Бөппүрүөскэлиэн баҕаарта — Бүтэн хаалбыт онтуката. Кураанах хааны таһааран, кумхам тутта. Күннүк Уурастыырап
— «Ээ, быраҕыахха! Былыргы сурук», — Вася кумааҕыны кум-хам тутан көрдө. П. Филиппов; 2) көсп. Кими эмэ холкутук хот, кыай, киһилээмэ. Легко одолеть кого-л., смять, подавить (превосходящей силой)
Биһиги уолбут В. Скурихин Приморьеттан сылдьар маастарга хандьыдаат В. Гуляевы кум-хам тутан, хамаандатыгар бастакы кыайыыны аҕалла. «Кыым»
Киэнтээсэп күүһүнэн Баһылайы киһилээбэт, оҕолуу кум-хам тутан ол-бу диэки илгиэлээтэ. «ХС»
Туох эмэ үлэни, дьыаланы уһуннук сыспакка-соспокко бүтэр-оһор (үксүгэр элбэх буолан). Легко справляться с работой, делом (букв. быстро свернуть что-л.)
Төрдүө буолан …… кумхам тутан, син үлэлэрин киэһэ биэс чааска бүтэрбит буолаллар. «ББ»
Сорох оройуоннарга тиэтэйэн, бу [фестиваль] туурун кулун тутар ыйга тириэрпэккэ кум-хам тутан бүтэрэ охсон кэбиһэр санаалаах олороллор. «Кыым»


Еще переводы:

ньаадьы

ньаадьы (Якутский → Русский)

кум; кума.

скомкал

скомкал (Русский → Якутский)

гл,сов
кум-хам тутта

обмять

обмять (Русский → Якутский)

сов. что имит, сымнат, кум-хам тут; обмять сено оту кум-хам тут.

комкать

комкать (Русский → Якутский)

несов. что 1. (мять) кум-хам тут, бүк-тах тут; 2. перен. кум-хам тутан оҥор; комкать рассказ кэпсээни кум-хам тутан кэпсээ.

скомкать

скомкать (Русский → Якутский)

сов. что 1. кум-хам тут; скомкать бумагу кумааҕыны кум-хам тут; 2. разг. (наспех докончить) кум-хам тутан оҥор, быпыта сарбый; он скомкал свой доклад кини дакылаатын кум-хам тутан оҥордо.

иип-саап гын

иип-саап гын (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Тиэтэллик, сып-сап, кум-хам аһаа. Быстро, наскоро поесть, перекусить. Оҕолор иип-саап гынаат, оскуолаларыгар бардылар

лычырҕат

лычырҕат (Якутский → Якутский)

лычырҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кини тарбахтарын кум-хам туттан, тыаһатан лычырҕата-лычырҕата …… хоһоон тылларын хат-хат этитэлээн үөрэппит. «ХС»

ньаймаҥнат

ньаймаҥнат (Якутский → Якутский)

ньаймаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Таба хаас сымыытын хам-кум ыстаан ньаймаҥнатан баран, ыйыстан кэбиһиэ. «ХС»
Үрдүк сололоох [аҕабыыт] уоһун ньаймаҥната-ньаймаҥната, Аняны илиититтэн уураабыта. А. Чехов (тылб.)

ньарылат

ньарылат (Якутский → Якутский)

ньарылаа диэнтэн дьаһ
туһ. [Ваня] Ыты ыйылатта, Кууруссаны хаһыытатта, Куосканы ньарылатта. Ф. Софронов
Ыт обургу туһахха иҥнибит сордооҕу ньарылаппытынан кум-хам тутан кэбиспитэ. И. Сосин

ньаадьырҕаа=

ньаадьырҕаа= (Якутский → Русский)

1) признавать кумом, кумой; 2) перен. ластиться; выказывать расположение.