хахаар диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кыһалҕа иччилээх үлүгэрдик куоҕастыы хахаарбахтаата. И. Гоголев
Ол быыһыгар тыһы мороду …… күлэн хахаарбахтыыр. Уустаах Избеков

ньолбой диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Аттаан, аргыый ньолбоҥноон иһэбин. Иннибэр улахан аҥхалаат баара көһүннэ. Р. Кулаковскай
[Кылыгаарап] Ханан эмэ ыраах өксөйөн Таллан куоҕастыы халарыктаата, Ханна эрэ төттөрү устан Улун кустуу ньолбоҥноото. С. Васильев

тыаһы үт. туохт. «Хоох», «хоох» диэн саҥар, оннукка маарынныыр саҥаны таһаар (суор саҥатын этэргэ). ☉ Издавать протяжные, хриплые звуки, подобные крику вороны, каркать
Ханна эрэ суор обургу, номнуо оҕолорун көтүтэн, уһуйан хооҕургуур. Болот Боотур
Дүҥүрүн хаҥас кулгааҕар таҕайан олорон, иһиллэр-иһиллибэт икки ардынан охсон дыыгыната-дыыгыната, чөкчөҥөлүү чүүбүргээн, куоҕастыы хахааран, кэҕэлии этэн, суордуу хооҕурҕаан ылаттыыр. Күннүк Уурастыырап

туохт.
1. Үөһэттэн өҥөйөн турар курдук үрдүк, туруору көрүҥнээх буол. ☉ Выситься, возвышаться
Арыт маҥан оппуоха хайалар кылбаһаллар, арыт киһи курдук туруук таастар кэккэлээн суоруһан тураллара көстөр. И. Гоголев
Кини …… санаатыгар, түҥнэстибит тыыны кытта бииргэ сыыр хааһын үрдүгэр суоруспут хойуу тииттэр, тирэх мастар салҕалас буола түһээт, төбөлөрүнэн уу диэки куоҕастыы умсан эрэргэ дылы буоллулар. «ХС»
2. Дьиппиний, нүһэрсий. ☉ Принимать угрюмый, мрачный вид (о ком-чём-л.)
Маҥан былыт хаастарын Сабырытаат, букатын Саҥарбакка хайалар Өссө сөҥнүк суорустулар. И. Гоголев
Ыраах хайалар тараҕай төбөлөрө номнуо хаар ураанньыктанан суоруһан олороллоро көстөр. Н. Заболоцкай

туохт.
1. «Ха-хаах» диэбит курдук саҥаны таһааран үрүт-үрдүгэр улаханнык хаһыытаа (үксүгэр куурусса, куоҕас туһунан). ☉ Кудахтать (о курице), гоготать (о гусе, гагаре)
Дьиэ кэтэҕэр бөтүүк хахаарда. Н. Габышев
Куурусса ханна эрэ энэлийэ хахаарда. М. Тимофеев
Хараҥаҕа уодаһыннаахтык куоҕас хахаарда. «ХС»
2. көсп. Олус улаханнык саҥа таһааран, айаххын ата-ата хаһыытаа, күл. ☉ Громко кричать, хохотать, широко раскрывая рот
Микиитэ кыайан туттуммакка, толоостук, акаарытык күлэн хахааран кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Сэһэргээччилэр да, истээччилэр да уҥатаала күлэн хахааралларын истэ-истэ, Оҕотоойоп …… кыбыста быһыытыйара. Софр. Данилов
Адьарай кыыһа …… Хахаара-хахаара Хаанынан хаһыырда. П. Ядрихинскай. Ойуун куоҕастыы хахаара сытта. П. Ламутскай (тылб.)
ср. алт. каакта ‘кудахтать (о курице)’

туохт., кэпс. Суор саҥатын үтүктэн «хоох» диэн хааҕырҕаа (ойууну этэргэ). ☉ Подражать крику ворона (о шамане). Ойуун сүр улаханнык «хоох» диэн хаста да суордаата. Болот Боотур. Ойуун чохчойон олорон үстэ суордаабыт. Багдарыын Сүлбэ
Эмиэ тохтоон олорон эрэ Кэҕэлиир, суордуур, куоҕастыыр, Кэлэҕэйдиир, алларастыыр, Онтон устунан дьэ киллэрэ, Үөрүн-сүүрүгүн ыҥыра, Үрдээн, тыаһаан, кыыран барар. Дьуон Дьаҥылы

тыаһы үт. туохт. Улаханнык, чуордук, эрэллээхтик саҥар. ☉ Говорить звонко, ясно, уверенно
Арай Алааска мэччийэр ньирэй Арай миигин солбуйдун. Оскуолаҕа ойон тиийэн Уруокпун этэн чоҥуйдун. К. Туйаарыскай
[Ойууттар] дүҥүрдэрин дор-дор охсо-охсо, абааһыларын ыҥыран иһиирэн сирилэттилэр, кэҕэлээн чоҥуйдулар, куоҕастаан хахаардылар. Н. Якутскай