сыһ. Холустук, тоҥуйдук, куруубайдык (хол., кэпсэт). ☉ Резко, холодно, грубо (напр., разговаривать)
[Кини] бэйэтэ чучурааннык быһыытыйбытын сэмэлэнэ санаабыта. «ХС»

туохт. Уопсай бэрээдэги куруубайдык кэс, сиэрэ суохтук быһыылан. ☉ Хулиганить. Мэлэхсин кыыһыран, ойон турда: «Күлүгээннээмэ! Киэр буол!» М. Ефимов
Күлүгээннээн уон биэс сууккаҕа киирэн тахсыбыт киһи курдуккун. Далан

прил. тустаах, үгэс (буолбут), майгы (буолбут); он разговаривал со свойственной ему грубостью кини майгытынан куруубайдык кэпсэттэ; человеку свойственно ошибаться киһи алҕаһыыр үгэстээх.

нөҥүө I диэн курдук
Сотору бэйэ андаатар үөскэ күөрэйэн тахсан, нөҥүөргү кытыы диэки устан сундулуйбута. Далан
Нөҥүөргү күнүгэр Ниловна аһын сүкпүтүнэн баабырыка олбуорун ааныгар тиийбитигэр, остуорастар кинини куруубайдык тохтоппуттара. М. Горькай (тылб.)

аат. Уопсастыба олоҕо сокуоннарынан хааччыллар балаһыанньата. ☉ Законность
Социалистическай сокуоннаһы куруубайдык кэһии сылларыгар олоҕо суох буруйданан, хаайыллан хаалбыта итиэннэ суорума суолламмыта. «ХС»
Оройуоҥҥа сокуоннаһы бөҕөргөтүүгэ дьаһаллар ылыллаллар. «Кыым»
Сокуоннаһы токурутуу түмүгэр сымыйаҕа буруйданан биэс сыл сыылкаҕа ууруллан барбыт. КНЗ КАӨ

сыһ., кэпс.
1. Көтүмэхтик, дьалаҕайдык, аатыгар эрэ. ☉ Поверхностно; небрежно. Иһил-таһыл үлэлээбит
2. Куруубайдык, киһи иһигэр киирбэттик (туттуу-хаптыы, хамсаныы, майгы туһунан). ☉ Грубо, резко, подчеркнуто недоброжелательно (вести себя)
Ол олордохпутуна киһибит иһил-таһыл буолан турда эбээт. Хайдах эрэ миэнэ бары халыып курдук тахсыбат, Аартыкпыттан иһил-таһыл Үктэнэрим уурайбат. П. Тобуруокап
Тэһии баҕайы сылгы, дьэ ити, атаҕын аттынан ыт ойоҕолуу ааспытыгар иһилтаһыл буолан ыллаҕа. Кустук

сыһ. Хадьардаһар курдук, куруубайдык. ☉ Грубо, дерзко, вызывающе
«Байдахпытына даҕаны кими да уоран-талаан байыахпыт суоҕа», — диир кини хадьардык. Н. Якутскай
«Ким туһугар үлэлиигин?» — Өрүүсэ хадьардык ыйытта. А. Сыромятникова
Кууһума олус кыһыйа-абара санаан, хаба тардан ылан хадьардык хардараары гынан иһэн арыый туттунна. «Чолбон»

даҕ. Уһун, синньигэс (моойу этэргэ). ☉ С длинной, тонкой шеей, тонкошеий, длинношеий
Никон Кириллин чуохаҕар моонньулаах, …… акыйбыт хатыҥыр киһи. Н. Габышев
Чуохаҕар моонньун хаһааҥҥыта эрэ кыһыллыҥы дьүһүннээх саал былаатынан эриммит этэ. «ХС»
Метелица …… куруубайдык бардьыгыныах курдук гынан иһэн …… дьиэлээх тойон эргэ бинсээгин иһиттэн оҕо сип-синньигэс чуохаҕар моонньо киһи аһыныах быкпытын көрөн, ах барда. А. Фадеев (тылб.)

аат. Уопсай бэрээдэги куруубайдык кэһэр, сиэрэ суохтук быһыыланар киһи. ☉ Хулиган
«Арба, эһигини, кулаактары, күлүгээннэри, дьахтар этинэн-хаанынан эргинээччилэри, туох кыайдаҕай, туох умса уурдаҕай?» — диэн Харытыана айдаара түстэ. П. Ойуунускай
Уол киһийдэх эрэли толорботох, хайа күн холбоһуоҕуттан баппат күлүгээн быһыытынан биллэн барбыт. П. Чуукаар
♦ Күлэр күлүгээн кэпс. — киһи аатыттан ааспыт киһи, күлүгээн. ☉ Отъявленный хулиган
Күлэр күлүгээн буолаары гыммыт. — Ол сахха олус үчүгэй оҕо үһү. Онтон ууга уймаммат, илиигэ иҥнибэт күлэр күлүгээн, иһээччи буолан барбыт. Э. Соколов

тыаһы үт. туохт.
1. Ырдьыгыныы-ырдьыгыныы улаханнык, олус киҥнээхтик үр (ыт туһунан). ☉ Беспрерывно рыча, громко и зло лаять, рявкать (о собаке). Дьиэ ойоҕоһуттан ыт ыстанан тахсан ардырҕаата
□ Чочумча буолаат, антах олбуор иһигэр, эмискэ уордайан, тоҕо баран ыт ардыргыыр саҥата иһиллэр. «ХС»
2. көсп., кур. Кими эмэ мөҕөн-этэн, саҥаран куруубайдык уонна уордаахтык хаһыытаа; көбүөлээ. ☉ Грубо и зло ругать кого-л.; кричать на кого-л. «Оттон манна сэрии буола турдаҕына эн олус быгыалаама ээ!» — диэн Микиитэ [Агааса кыыһы] ардырҕаан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
[Немец эписиэрэ] ефрейторга туох эрэ диэн хаһыытаан ардырҕаабыта уонна ааһа турбута. ССС. Тэҥн. көбүөлээ