1) выжженный лес; 2) хворост; сушняк; куруҥ тыа сушняк.

I подр. звуку, возникающему при осыпании, обрушивании твёрдых частиц; кур гын = с шумом обрушиться; сыыр хааһа сууллан кур гына түстэ край обрыва вдруг с шумом обвалился.
II пояс; ремень; кушак; солко кур шёлковый пояс; саллаат кура солдатский ремень.
III 1) старый, залежалый; кур уҥуох старая, высохшая кость; кур табаар залежалый товар; 2) прошлогодний, припасённый впрок; кур от прошлогоднее сено; кур оҕус бык, откормленный за год или за несколько лет (для убоя); кур бэйэтэ кубулуйбатах погов. его прошлогодний вид не изменился (т. е. он с годами не меняется).

1. аат. Өрт уотугар умайбыт тыа. ☉ Выжженный лес
   Хаалбыта ынаҕы сайдаабыт Кучулаах, лааҥкылаах куруҥум. Күннүк Уурастыырап
   Уот сиэбит куруҥун ортотугар Соҕотоҕун суодуйан турар Хара муҥурааты көрөөччүгүн дуо? И. Гоголев
2. даҕ. суолт. Хаппыт мастаах (ойуур). ☉ Засохший, высохший (лес)
   Ыарҕа маардары, бадарааннары, күөх халлааҥҥа өрө хороһон турар кубалаҥ куруҥах мастардаах куруҥ тыалары аастылар. Күндэ
   ◊ Куруҥ аһа көр моонньоҕон II. Куруҥҥа хас да сыл буолан баран куруҥ аһа [моонньоҕон] үүнэр. Куруҥ мас — хаппыт мас. ☉ Засохшее дерево
   Куруҥ мас курдук кумаланан сыталларын көрөн баран улахан уол урукку куолутунан ытаабытынан барбыта. ПЭК ОНЛЯ I. Куруҥ ото — кучу диэн курдук. Былыр куруҥ отун чэй ооннугар иһэллэрэ
   др.-тюрк. хурынч ‘сухость’, кирг. курум ‘сажа, копоть’, каракалп. курым ‘копоть’

I
аат. Киһи синньигэс биилинэн таҥас таһынан баанар, тимэхтэнэр тирии, таҥас балаһата, лиэнтэтэ. ☉ Пояс, ремень
Тогойкин наһаа тото-хана аһаабыт киһи курдук туттан, сонун көннөрүннэ, курун оҥоһунна. Амма Аччыгыйа
Кыһыҥҥы суол хатыс куру субуйбуттуу, сыыйыллан, кинини сиэтэн иһэргэ дылы. М. Доҕордуурап
◊ Кур тыла — кур киһи биилигэр сөптөөх буоларыгар анаан кур хайаҕаһыгар киирэн хатыыр чорбоҕор тимир. ☉ Язычок пряжки
Эргэ эра үйэтин саҕана кыһыл көмүстэн кутуллубут кур тылыгар биһиги олоҥхобут сюжетыгар хабааннаах ойуу оҥоһуллубут. Эрчимэн
тюрк. кур.
II
даҕ.
1. Эргэ, ааспыт сыллааҕы. ☉ Прошлогодний, старый, лежалый, несвежий
Айдар, ыскамыайкаҕа сыстыбыт былырыыҥҥы кур сэбирдэҕи, көмнөҕү бэрчээккитинэн сотон, иккиэн сэргэстэһэ олордулар. Н. Лугинов
Хочо арҕаа хордоҕоһугар биэрэстэнэн төгүрүктээх түөрт үүт бүтэйдээх күрүөҕэ кур оттор, хайа курдук, кэккэлээн кубарыйан көстөллөр. М. Доҕордуурап
ср. монг. хур ‘прошлогодний’
III
даҕ. Анаан уотуллубут (сүөһү, оҕус). ☉ Откормленный (напр., бык)
Албын бааһынай биир кур оҕустаах. Суорун Омоллоон
Икки байтаһын ынаҕы, үс кур оҕуһу өлөрөн, ыһыах-уруу тэрийбиттэр. Н. Якутскай
казах., кирг. кур ‘жирный, упитанный, откормленный (о лошади)’
IV
тыаһы үт. т. Туох эмэ кытаанах эттик үлтүрүйэн, бытарыйан тохтуутун тыаһа. ☉ Подражание звуку, возникающему при осыпании, обрушении мелких частиц твердого тела.

туохт. Үөһэттэн быстан тохтон түс. ☉ Обрушиться, падать сверху с шумом
Куустуспутунан кур гына түстүлэр, Кулан дьэллик майгыланан Кумахтаспытынан бардылар. П. Ойуунускай
Овсяников долгууса сыарҕалыын, кэннигэр олорор уоллуун, атыныын хаспахха кур гынан хаалбыта. И. Тургенев (тылб.)

тыаһы үт. т. Туох эмэ ыарахан эттик тыастаахтык түргэнник ууга түһүүтүн үтүктүү тыаһа. ☉ Подражание звуку падения массивного предмета в воду
Ол курдук аллара куугунаан ууга кур-бар түстүбүт. М. Пришвин (тылб.)

туохт. Эмискэ тыастаахтык ууга түс. ☉ С шумом шлепнуться в воду
Дьон ууга кур-бар гына түстүлэр. Н. Якутскай
Ынах муустаах ууга ойоҕоһугар тиийэ соҕотохто курбар гына түһээт, чачайан тохтуу түстэ. Н. Заболоцкай

тыаһы үт. т. Туруйа хаһыыта, турууктааһына. ☉ Подражание курлыканию журавля
Үүт туман быыһыттан туруйа элиэтии, Үөһэттэн, ыраахтан Турууктуур: «кур-лии». А. Бродников

тыаһы үт. т. Туох эмэ үлтүркэйи алдьатыы тыаһа. ☉ Подражание звуку, возникающему при раздавливании чего-л. очень сухого и хрупкого
Куруҥ тыаһа кучу оту Кур-хар үктүүр Курдук тугуй? К. Туйаарыскай
Бэйэтэ буоллаҕына хаас этин арыыга былыыбылыы хабыалаһа, уҥуоҕун кур-хар ыстыырын эрэ истиэхпит. Д. Фурманов (тылб.)

тыаһы үт. т. Туох эмэ кытаанах аһы, хаппыты хампы ыстыырга тахсар тыас. ☉ Звук, возникающий при разжёвывании твёрдой или засохшей еды (сухарей, овощей и др., а также костей — хищниками), хруст, треск
Куоска обургу ойон турда, Харбаан ылла, хар-кур сиэн кэбистэ. П. Ойуунускай
Чубуку Дьэкиим уонна Сааска, луугу хар-кур ыстыы-ыстыы, эмпэни таҥнары сырсан түспүттэрэ. Д. Таас
[Кулут — ыт аата] сылаас хабдьылар төбөлөрүн, атахтарын быраҕан биэрдэҕинэ, аҕыйахта хар-кур ыстаан, дьүккүлдьүтэн кэбиһэр. СЮ ЫБ

a. arid, dry, stale, old; куруй= v. to become stale

n. belt, strap

n. dried up tree, forest