1) путы; ынах кыаһыта коровьи путы; 2) перен. оковы, путы; колониализм кыаһыта оковы колониализма.

аат.
1. Сүөһү, киһи атаҕын бохсор кэлгиэ быа. ☉ Веревка, ремень, которыми связывают ноги человеку или домашнему скоту, ограничивая свободу передвижения, путы
Бэһиэлэйэп аймахтан Сиидэркэ диэн дьадаҥы киһи аһынан, ол ыты хаччаччы хаппыт кыаһытын быһа тарпыт. Амма Аччыгыйа
Аҕыйах хонон баран ол нуучча кыаһытын эрбээн, күрээбитэ иһиллибитэ. Н. Павлов. Кини тардан чиччигинэтэн, түөрт кэккэ кыаһы быа быһа ыстанар. Эвен фольк.
2. көсп. Мэһэй-таһай, боҕуу буолар туох эмэ. ☉ Помеха, препятствие, преграда
Үп-мал баайыгар олус умсугуйар киһи хаһан да кыайан үөһэ көппөт. Оннук баай киһиэхэ адаҕа, кыаһы эрэ буолар. Суорун Омоллоон
Ийэ түбүгэр ыксыыр: Иистэнэр, сууйар, сотор. Кыра оҕо кыҥкыйдыыр, Кыаһы буолар, соскойдонор. К. Туйаарыскай
Бу сэрии бэлэҕэ — быратыас атах, Кыаһы буолаахтаан өрүү хаайар. И. Егоров
3. көсп. Киһини баттыыр-үктүүр, киһи көҥүлүн тууйар, бохсор туох эмэ. ☉ То, что ограничивает свободу, бремя, обуза
Эһиги кыаһыгытын үрэйбит Эр бэртэригэр бааллара, Ленаттан Одерга тиийэн кэлбит Мин дойдум сааһыт сахалара. Дьуон Дьаҥылы
Иитиллибит итэҕэлин кыаһытын өйүн сайдыытынан өһүлэн кэбиһэн баран, ол кыаһыттан хаһан босхолоно охсубутун бэйэтэ да чуолаан билбэккэ хаалбыта. Л. Толстой (тылб.)
ср. др.-тюрк. кишэн ‘путы, оковы’