Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыдьыктан

туохт. Туох эмэ куһаҕан үгэстэн, кэмэлдьилэн. Приобрести дурную привычку, пристраститься к чему-л. скверному, плохому
Иннокентий Николаевич табалары көрөн баран, [кыыһын] төннөн кэлиэххин сыыспыккын диэри гынан баран, баҕар, оҕолор онон үөрэнэн табаны аҕалбакка, төннөн кэлэр кыдьыктаныахтара дии санаан, саҥарбата. ИИА К
Оробуочайдар хайдах эрэ дьуһуур буолбуттара, мэнээктиир кыдьыктаммыттара. М. Горькай (тылб.)

кыдьык

аат.
1. Тардыһан, баҕаран туран туохха эмэ ылларыы, умсугуйуу (үксүгэр куһаҕан үөрүйэх туһунан). Страстное увлечение чем-л., пристрастие к чему-л. (обычно о пороке, дурной привычке)
Мин биир кыдьыкка ылларбыт сордоохпун. Ат сүүрдүүтэ. И. Федосеев
Кыра эрдэхпиттэн булка сылдьыспытым сэриилэһэрбэр олус көмөлөспүтэ. Билигин да ол кыдьыкпын бырахпаппын. ӨӨККҮ
Кыра-кыралаан табах тардар, арыгы иһэр кыдьыкка ылларбытым. «ХС»
2. Сыстыганнаах ыарыы, дьаллык (сүөһүгэ). Заразная болезнь (скота), эпизоотия
Кыһалҕабыт биир этэ. Сүөһү кыдьыгын хайдах кыайабыт. Эдэр төрүөх өлүүтүн хайдах тохтотобут. И. Данилов
Кыдьык өлүү Кыайан барда, Тумуу-сөтөл тунуйда, Дьаҥ-дьаһах тарҕанна. Тоҥ Суорун
Зооветеринарнай дьаһалларга өссө минеральнай уонна витаминнаах аһылыктарынан итиэннэ микроэлеменнарынан хааччыйыыны киллэриэххэ сөп. Итилэр тиийбэт буоллахтарына сүөһү араас кыдьыкка ылларар, иинэр-хатар, ыалдьар. АДГ СКУо
(Курдьаҕаҕын хомун), кыдьыккын кыан, имэҥҥин иҥэрин түөлбэ. — дьаллыккын бырах, баҕаҕын хам баттаа, тутун, кыатан. Не поддаться соблазну, устоять перед соблазном, заглушить тягу к дурным привычкам (букв. собери своих насекомых, превозмоги свои вожделения, подави свои страсти)
Курдьаҕаҕын хомун, кыдьыккын кыан, имэҥҥин иҥэрин. Уолаттар бэйэлэрэ акаарытыйаннар, кыдьыктарын кыаммаккалар, хаартыга алдьаммыттар. Бэс Дьарааһын. Кыдьыккын тарҕат (таһаар) — имэҥҥин, баҕаҕын ханнар. Удовлетворять свое желание, страсть
Ыһыы иннинэ биир түүн куска хонон, кыдьыгы тарҕатарга сөбүлэспиттэрэ. Н. Апросимов
[Чымаан кинээс] …… ардыгар, кими эрэ дэлби кырбаан, онон кыдьыгын таһаарынара. Эрилик Эристиин
Халлаан хаһыҥнаан, кыдьыга тахсан, күн күөх дьүрүс халлааҥҥа куба курдук мөлбөйө уһунна. «ХС»
ср. п.-монг. кидьиг ‘эпидемия, эпизоотия’

кыдьык-кыыбаҕа

аат. Ыарыы-сүтүү (сыстыганнаах ыарыыттан сүөһү үгүстүк өлүүтэ). Болезнь, эпизоотия (повальная болезнь, падеж скота)
Үөн-күрдьэҕэ үөрдүспүт. Кыдьыккыыбаҕа кыттыспыт …… Ап-хомуһун ааҥнаабыт Амырыыннаах дойду буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Босхо бастаах Бороҥ урааҥхай обургу Хара хапсык курдук Хастыы хамыйда, Кыдьыккыыбаҕа курдук Кыайан туран кыдыйда. Өксөкүлээх Өлөксөй

Якутский → Русский

кыдьык

1) заразная болезнь; 2) перен. порок, дурная привычка; куһаҕан кыдьыккын бырах = бросить дурную привычку.

кыдьыктан=

1) страдать какой-л. заразной болезнью; 2) перен. приобретать, усваивать дурную привычку.


Еще переводы:

сүлүһүр

сүлүһүр (Якутский → Якутский)

туохт.
1. көр сүһүр. Ынахпыт аһыы оту сиэн сүлүһүрбүт
2. көсп. Өссө кыдьыктанан, уорданан кэл. Становиться ещё более яростным, неукротимым
Тыһы тайах минньигэс сыта лөкөйдөр мэйиилэрин туймаарытта, бэйэ-бэйэлэрин сүлүһүннээхтик абааһы көрсөллөрө онтон ордук сүлүһүрдэ. И. Гоголев

похоть

похоть (Русский → Якутский)

ж. имэҥ, кыдьык.

порок

порок (Русский → Якутский)

м. 1. (недостаток) омсо, дьиэк; 2. (разврат) кыдьык, содур быһыы; # порок сердца мед. сүрэх бобуллуута (клапаннарын дьиэгириитэ).

күрдьүөтэн

күрдьүөтэн (Якутский → Якутский)

көр күрдьүөттээ
Маныыһыт уолун, Аһыыр да хочуолун Арахсыбакка ньирэй Адьас кэй да кэй. Толлоругар чугаһаабат, Күүстээххэ күөттэспэт, Күрдьүөтэнэн, ынырык: Кыайарыгар — уор-кыдьык. П. Дмитриев

баҕарсыы

баҕарсыы (Якутский → Якутский)

баҕарыс диэнтэн хай
аата. Туһугар эмиэ биир сор саҕаланна. Таптал дуу, көннөрү баҕарсыы, кыдьык дуу? Н. Габышев
Дьахтардаах эр киһи курдарыта баҕарсыылара эҥин дьикти имэҥнээх быһыыланан, кинилэри хардарыта угуйтара олорор. Л. Толстой (тылб.)

дьиибэлэс

дьиибэлэс (Якутский → Якутский)

дьиибэлээ диэнтэн холб. туһ. Тиэхэлэрэ киирэн Дьиибэлэстилэр Кыдьыктара киирэн Кымаахтастылар. С. Данилов
Кирилл Васильевич үөрэ-көтө кэпсэтэр, элэктэһэр, биирдэ эмэ дьиибэлэһиэ да - тарбахтарын, илиилэрин ыга тутуо, мэниктик саҥарталыа - онон бүтэр. Н. Габышев

хапталдьый

хапталдьый (Якутский → Якутский)

хаптай диэнтэн арыт
көстүү. Навоилаах Омар Хаям Илиҥҥи дьон киэҥ сиэринэн: Салям! — дииллэр хапталдьыйа. С. Данилов
Үҥсээччилэр Тряскины икки өттүттэн хапталдьыйа көрүстүлэр. Ойуку
Сылтах эрэ көһүннүн — Сирэйэ-хараҕа суох Сымыйанан ымайбытынан Тоҥхолдьуйар, хапталдьыйар Кытта кэлбит кыдьыккыт, Үөрүйэххит өтө турар. «ХС»

итириктээх

итириктээх (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Итирдэрдээх. Опьяняющий
Итириктээх арыгыта иирдэн, Иирээн-кутураан эркинниигин …… Кыһыылаах арыгыга ылларан, Кыбыстыылаах кыдьыкка кытараҕын! Өксөкүлээх Өлөксөй. Ол көйүү кымыс бэрт минньигэс уонна итириктээх буолар. Саха сэһ
1977. Дьахтар үрүҥ көмүс бодунуоһу олоччу туппут, үрүҥ көмүс үрүүмпэни олоччу уурбут, итириктээх испиириттэн толору куппут, Мачайар Баһылай утары хааман истэҕинэ, ыллыы тоһуйбут. Саха фольк.

көрчүлгэн

көрчүлгэн (Якутский → Якутский)

аат. Бириэмэни солуута суох көргө-нарга, көҥүл күүлэйгэ атаарыы, көрү-нары туппут чэпчэки, солуута суох олох. Легкомысленная праздная жизнь, развратная жизнь
Быдан ааста дуо дьон-норуот тойон кыдьыгар көрчүлгэн буолара? Н. Некрасов (тылб.)
Эдэр оҕо кыргыттар, сиэхсит, баайтойот баҕатын көрчүлгэнэ буоларга үүнэн чэчирииллэр. А. Пушкин (тылб.)

кыһарылын

кыһарылын (Якутский → Якутский)

кыһарый диэнтэн атын
туһ. Кыһын кыдьыгар кыһарыллыбатах, Тымныы тыыныгар тыыттарбатах [Дьобуруопа диэн сир баар эбит]. Өксөкүлээх Өлөксөй
[Кырдьаҕас капитан] санаата, Элиэнэ эбэ курдук, арыт үгүс сарадахтанар, эриллэр-буруллар, таас тумустарга кыһарыллар. Н. Лугинов
— Хайа, бу хайдах буоллуҥ, киһини охтороору гынныҥ дии! — Туллукчаана кыһарыллан охтуох курдук буолла. В. Протодьяконов