1) страдать какой-л. заразной болезнью; 2) перен. приобретать, усваивать дурную привычку.
Якутский → Русский
кыдьыктан=
кыдьык
1) заразная болезнь; 2) перен. порок, дурная привычка; куһаҕан кыдьыккын бырах = бросить дурную привычку.
Якутский → Якутский
кыдьык
аат.
1. Тардыһан, баҕаран туран туохха эмэ ылларыы, умсугуйуу (үксүгэр куһаҕан үөрүйэх туһунан). ☉ Страстное увлечение чем-л., пристрастие к чему-л. (обычно о пороке, дурной привычке)
Мин биир кыдьыкка ылларбыт сордоохпун. Ат сүүрдүүтэ. И. Федосеев
Кыра эрдэхпиттэн булка сылдьыспытым сэриилэһэрбэр олус көмөлөспүтэ. Билигин да ол кыдьыкпын бырахпаппын. ӨӨККҮ
Кыра-кыралаан табах тардар, арыгы иһэр кыдьыкка ылларбытым. «ХС»
2. Сыстыганнаах ыарыы, дьаллык (сүөһүгэ). ☉ Заразная болезнь (скота), эпизоотия
Кыһалҕабыт биир этэ. Сүөһү кыдьыгын хайдах кыайабыт. Эдэр төрүөх өлүүтүн хайдах тохтотобут. И. Данилов
Кыдьык өлүү Кыайан барда, Тумуу-сөтөл тунуйда, Дьаҥ-дьаһах тарҕанна. Тоҥ Суорун
Зооветеринарнай дьаһалларга өссө минеральнай уонна витаминнаах аһылыктарынан итиэннэ микроэлеменнарынан хааччыйыыны киллэриэххэ сөп. Итилэр тиийбэт буоллахтарына сүөһү араас кыдьыкка ылларар, иинэр-хатар, ыалдьар. АДГ СКУо
♦ (Курдьаҕаҕын хомун), кыдьыккын кыан, имэҥҥин иҥэрин түөлбэ. — дьаллыккын бырах, баҕаҕын хам баттаа, тутун, кыатан. ☉ Не поддаться соблазну, устоять перед соблазном, заглушить тягу к дурным привычкам (букв. собери своих насекомых, превозмоги свои вожделения, подави свои страсти)
Курдьаҕаҕын хомун, кыдьыккын кыан, имэҥҥин иҥэрин. Уолаттар бэйэлэрэ акаарытыйаннар, кыдьыктарын кыаммаккалар, хаартыга алдьаммыттар. Бэс Дьарааһын. Кыдьыккын тарҕат (таһаар) — имэҥҥин, баҕаҕын ханнар. ☉ Удовлетворять свое желание, страсть
Ыһыы иннинэ биир түүн куска хонон, кыдьыгы тарҕатарга сөбүлэспиттэрэ. Н. Апросимов
[Чымаан кинээс] …… ардыгар, кими эрэ дэлби кырбаан, онон кыдьыгын таһаарынара. Эрилик Эристиин
Халлаан хаһыҥнаан, кыдьыга тахсан, күн күөх дьүрүс халлааҥҥа куба курдук мөлбөйө уһунна. «ХС»
ср. п.-монг. кидьиг ‘эпидемия, эпизоотия’
кыдьык-кыыбаҕа
аат. Ыарыы-сүтүү (сыстыганнаах ыарыыттан сүөһү үгүстүк өлүүтэ). ☉ Болезнь, эпизоотия (повальная болезнь, падеж скота)
Үөн-күрдьэҕэ үөрдүспүт. Кыдьыккыыбаҕа кыттыспыт …… Ап-хомуһун ааҥнаабыт Амырыыннаах дойду буолан биэрдэ. Күннүк Уурастыырап
Босхо бастаах Бороҥ урааҥхай обургу Хара хапсык курдук Хастыы хамыйда, Кыдьыккыыбаҕа курдук Кыайан туран кыдыйда. Өксөкүлээх Өлөксөй
кыдьыктан
туохт. Туох эмэ куһаҕан үгэстэн, кэмэлдьилэн. ☉ Приобрести дурную привычку, пристраститься к чему-л. скверному, плохому
Иннокентий Николаевич табалары көрөн баран, [кыыһын] төннөн кэлиэххин сыыспыккын диэри гынан баран, баҕар, оҕолор онон үөрэнэн табаны аҕалбакка, төннөн кэлэр кыдьыктаныахтара дии санаан, саҥарбата. ИИА К
Оробуочайдар хайдах эрэ дьуһуур буолбуттара, мэнээктиир кыдьыктаммыттара. М. Горькай (тылб.)
Еще переводы: