Якутские буквы:

Якутский → Русский

кылдьыы

1) дужка, кольцо (котла, чайника и т. п.); чаанньык кылдьыыта дужка чайника; 2) ободок (вокруг чего-л.); 3) уст. ожерелье; үрүҥ көмүс кылдьыы шейное украшение из серебра.

Якутский → Якутский

кылдьыы

аат.
1. Солуур, чаанньык атын да иһит дугаҕа маарынныыр тутааҕа. Дужка, кольцо (напр., ведра, чайника)
Солуур бэйэтэ тимирэр, кылдьыыта тимирбэт үһү (тааб.: киһи өллөҕүнэ аата хаалара). [Тордуйатын оҥорон] бүтэрэн баран, уу сомсон таһаарда да, уотун үрдүгэр кылдьыытыттан ыйаан кэбистэ. Суорун Омоллоон
Омскай баксаалыгар кураанах солуурчахпын кылдьыытыттан туппутунан …… тиэтэйэн тиэрэ-маары дайбаан истэхпинэ, кэннибэр …… сахалыы хаһыы иһилиннэ. Софр. Данилов
2. Туох эмэ төгүрүгү эргийэ барар дьирбии, ии. Узкая полоса вдоль чего-л., имеющего округлую форму, оправа
Саллааттыы киччэччи кырыттарбыт төгүрүк төбөлөөх, кылдьыыта суох таастаах ачыкылаах аҕамсыйбыт кылаабынай быраас. Софр. Данилов
Күөх нуурал байҕал Кырыы кылдьыытыгар Көтөр кынаттаах бииһэ Көччөхтөөн көтөр Сараан ааһар сирэ эбит. П. Ядрихинскай
Халлааҥҥа көстөр сырдык төгүрүк ии, хаймыы. Ореол вокруг небесного тела
Арҕаа саҕахха кылайа киирэн эрэр күн үөһэ кылдьыыта кылбайан көстөр. Н. Якутскай. Сандалас халлааным кылдьыыта Саһарҕа уотунан кырбаста. Дьуон Дьаҥылы
3. Халтаһа сурааһына, харах биитэ. Складки на верхних веках
Кырыылардаах тумустаах Кылдьыылардаах харахтаах Кыһыл дыабаҥ атахтаах [Кыталык кыыл]. Күннүк Уурастыырап
Утуйумуна уонна бу үлүгэр бурҕаҥнас буортан ол сытыы харахтар кылдьыылара кытарымтыйбыт. С. Федотов
4. Дьахтар моонньугар кэтэр үрүҥ көмүс киэргэлэ, онно илин, кэлин кэбиһэр ыйанар. Серебряная гривна (женское шейное украшение) с прикрепленными к ней в виде подвесок пластинами
Аҕыс улуу удаҕан Аллараа сыҥаахтарын уҥуоҕа Кылырҕаабыт-халырҕаабыт Кылдьыыларыҥ ханналарый? Суорун Омоллоон
Мин күбэй хотун ийэкэм Сүктэн-бохтон кэлэригэр Илин-кэлин кэбиһэрдээх Эйэргэстээх кылдьыытын Кэриэс киэргэл симэҕин Эйиэхэ бэлэх биэрэбин. П. Ядрихинскай
Сылгы далын ортотугар турар чаллаах хатыҥ төрдүгэр биир үрүҥ көмүс мөҥүрүк кылдьыыны уонна үрүҥ көмүс кириэһи көмпүт. «ХС»
Кылдьыы ытарҕа — төгүрүк тиэрбэс курдук быһыылаах көмүс ытарҕа. Золотые или серебряные серьги в виде кольца
Трошкаҕа хаар маҥан баттахтаах, уҥа кулгааҕын эминньэҕэр кыһыл көмүс кылдьыы ытарҕалаах, кырдьаҕас шахтер кэлэр. Н. Якутскай. Хапкаан кылдьыыта — хапкаан кыылы хабар дугалыы быһыылаах чааһа. Дужки капкана
Хапкаан кылдьыытын тэрэпиискэнэн эрийэр ордук, оччоҕо кини булт атаҕын тоһуппат. ТСКБ
Хапкаан тылын уонна кылдьыытын чараас гына хаарынан, курупааскы куорсунунан, таба түүтүнэн сабаллар. Булчуттарга к.
ср. тюрк. кылдьы, кылчы ‘дужка, ушко котла’


Еще переводы:

монисто

монисто (Русский → Якутский)

с. моой симэҕэ, кылдьыы симэх.

кольцеобразный

кольцеобразный (Русский → Якутский)

прил. тиэрбэстии, кылдьыы л ыы.

чөмчүук

чөмчүук (Якутский → Русский)

I жемчуг || жемчужный; чөмчүүк кылдьыы жемчужное ожерелье.

дужка

дужка (Русский → Якутский)

ж. 1. уменьш. от дуга; 2. (ручка) тутаах, кылдьыы; 3. (кость у птиц) маамат уҥуоҕа, көтөр хомурҕана.

кольцевание

кольцевание (Русский → Якутский)

с. 1. (деревьев) кылдьыылаапын (мас умнаһын хатырыгын кыһыйан моонньоо-һун эбэтэр боробулуоха кылдьыы кэтэрдии); 2. (птиц, рыб) биһилэхтээһин (научной сыалга көтөр атаҕар, балык кутуругар тиэрбэс кэтэрдэн ыытыы).

симэх

симэх (Якутский → Русский)

женские украшения; женский убор, наряд; кыыс симэҕин кэттэ девушка надела свой наряд, свой украшения; кылдьыы симэх уст. ожерелье # сир симэҕэ полевой цветок.

килэдиччи

килэдиччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох эмэ килэбэчийэри килэдийэр гына (кэт). Так, чтобы заблестело (надеть на себя что-л. с гладкой блестящей поверхностью)
Симэхтэрдээх кылдьыытын килэдиччи кэппит ньии. С. Зверев

кольцо

кольцо (Русский → Якутский)

с. 1. тиэрбэс; кольцо для ключей күлүүс тылын тиэрбэһэ; 2. (украшение) биһилэх (на пальцах); уст. кылдьыы (на шее); 3. (в стволе дерева) саас; 4. (что-л. похожее на круг) тиэрбэс, төгүрүк; пускать дым кольцами (табах) буруотун тиэрбэс курдук үрэн таһаар.

кылдьыр

кылдьыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Кыҥнары тартарыылаах, сөрүөстүгэс соҕус. Искривленный, скособоченный
Кылдьыр киһи. Кылдьыр муостаах ынах.  Кыһыл тараах, Кылдьыы харах Тордуох тумус, Ньуолах бытык, Кылдьыр атах Тааҕыр тарбах Бэлиэ бэлэс, Бөҕө куолас Өтөс-мөтөс Бөтүүк бөтөс. ВСП ТЭ

венец

венец (Русский → Якутский)

м. 1. (корона) хоруона (үрдүк чыын эбэтэр аат иҥэрии бэлиэтигэр төбөҕө кэтэрдиллэр күндү киэргэл); 2. церк. мэнньиэс (таҥара дьиэтигэр бэргэһэлэнээччилэр төбөлө-рүгэр ууруллар хоруона); 3. перен. (верх чего--либо) чыпчаал, тиһэх кэрдиис; 4. (ореол) дьиэ, кылдьыы (ыйы, күнү тула кустук түһүүтэ); 5. (в срубе) түһэрии, эргиир (мас тутуу эр-кинигэр биир түһэрии); # идти под венец уст. кэргэн таҕыс, кэргэннэ ыл.