Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кырааһынай

аат.
1. кэпс., ист. Сэбиэскэй былааһы туруулаһан көмүскэспит сэрииһит. Красный (борец за Советскую власть — во время Гражданской войны)
Кыра-хара дьоннорум, Кычыгыраан тураммыт, Кыһалҕабытын санааммыт Кырааһынайга кыттыһыаҕыҥ! Саха нар. ыр. III
Дьахтар аймах кырааһынайдарга кыттыста, кыһыллар онон кыайыахтара. П. Ойуунускай
[Баабылап:] Абакка да эбит. Бу кырааһынайдартан тоҕо арахпыт муҥмунуй? Күндэ
Бүгүн борокуотунан кырааһынайдар кэлбиттэр, ыстаабы ылбыттар. Н. Түгүнүүрэп
2. кэпс. Кыһыл арыгы. Красное вино
Кыһытыан кыһаннаҕына, Кырааһынай буолан кытарар; Манньытыан баҕардаҕына, Мадьыара буолан майгыланар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыралары-улаханнары Кыайыан иһин Кырааһынай буолбут эбит. А. Софронов
Кычыр таас дойдулаах Кыргыс омук сириттэн Кырааһынай арыгыбыт Кырыытынан кыстанан Кырылаата дэстилэр. С. Васильев


Еще переводы:

кыра-улахан

кыра-улахан (Якутский → Якутский)

аат суолт. Кыраттан улахаҥҥа диэри, кыра да улахан да (бары, ким да хаалбакка). От мала до велика, все поголовно. Кыраларыулаханнары Кыайыан иһин Кырааһынай буолбут эбит… А. Софронов
Мин санаабар, кыраҕа-улахаҥҥа, өлбүккэ-тыыннаахха барытыгар биир сэбиэскэй кырдьык баар буолуохтаах эбээт. Амма Аччыгыйа
Эн, Нил, хойутаатаххына — хоргуйан өлөбүт, Кыыһырдаххына — дойду эстэр-быстар, Кыра-улахан барыта дьадайар. КФП БАаДИ

быраат

быраат (Якутский → Якутский)

аат.
1. Бииргэ төрөөбүт эбэтэр чугас уруулуу эр дьонтон балыс саастаахтара. Младший брат (родной, двоюродный и т. д.)
Учукаас оҕонньор төрөппүт уола Хабырыыс, ону кытта быраатын уола Иисээн буоланнар, бэрт булчут дьон. А. Софронов
Бүгүн Ромаҥҥа улахан үөрүү: тастыҥ быраата Миимэй хоно кэллэ. Ф. Софронов
Быраатым хаалларбыт кэриэһэ Сүрэхпэр иҥмитэ, Быһылаан охсуһуу уотугар Күүрдэр күүс буолбута. А. Абаҕыыныскай. Тэҥн. ини
2. Бииргэ төрөөбүт убай уола. Племянник (сын старшего родного брата)
Былыр Доодороптор түөрт быраат кэм дьылынан арыттаан олбу-солбу кинээс, кулуба буолан испиттэрэ, эн бырааттарыҥ, убайыҥ Өргөстөй уолаттара, үһүөн биир кэмҥэ «систээтилэр». Эрилик Эристиин. Тэҥн. сиэн
3. Саҥарааччыны кытта биир уопсай өйдөөх-санаалаах, балаһыанньалаах, усулуобуйалаах киһи (дьон). Товарищ, единомышленник, собрат
Ленин тыыннаах, Бары дойдулардааҕы Баттаммыт бырааттары Кини ыҥырар баррикадаҕа. А. Абаҕыыныскай
Кыра дьадаҥы бырааттар, Кыттыһаахтаан тураммыт Кырааһынай былааска Күүстэ-көмөтө салҕыаҕыҥ! Саха фольк. Хандалы тимир бытарыйыа, Хараҥа хаайыы да сиҥниэ, Күн көҥүлэ илэ кэлиэ Бырааккыт батас туттарыа. А. Пушкин (тылб.)
4. эргэр., истор. Сэбиэскэй былаас бастакы сылларыгар Саха сиригэр өрөбөлүүссүйэни утары саалаах-сэптээх өрө тура сылдьыбыт дьон бэйэ-бэйэлэрин ааттаһар тыллара. Так называли друг друга белобандиты (белогвардейцы) в Якутии в первые годы советской власти
Бу Олоохоп быраат былаас илиититтэн мүччү туттаран сырдык тыынын тэскилэтэ сылдьар. Болот Боотур
[Спиридон:] Бу биһиги дойдуну ити бырааттарбыт диэн ааттанааччы бандьыыттар булбуттара ыраатта. С. Ефремов
Хайа, үчүгэйдик өйдөөн иһит: «Сарсын түүн бырааттар кэлэн көрүлээн тахсыаххыт үһү», — диэн этээр. Н. Якутскай. Тэҥн. бандьыыт
5. Кимиэхэ эмэ доҕордуу, чугастыы сыһыаны көрдөрөргө этиллэр тыл. Фамильярное или дружеское обращение к кому-л. [Кулуба:] Оо, Сэмэн Сэмэнэбис! Дорообо, быраат! Н
Неустроев. Биһиэхэ, революционердарга, дьахтар диэн, дьэ, быраат, чахчы норуот опиума буолар. М. Шолохов (тылб.)