Якутские буквы:

Якутский → Русский

кыраман

1) далёкий, дальний; отдалённый || далеко; кыраман сир далёкая местность; 2) очень давний || очень давно, давным-давно; кэлбитим кыраман буолла я пришёл давным-давно; кыраман өр очень долго.

Якутский → Якутский

кыраман

I
даҕ.
1. Сиэрэ суох олус ыраах; наһаа ыраах уонна чиэски (үксүгэр ыраах, үрдүк, сир, дойду о. д. а. тыллары күүһүрдэн этэргэ тутлар). Дальний, далекий; чрезвычайно далекий (часто употр. как усилит
слово при определении расстояния до когочего-л., удаленности кого-чего-л.). Кыраман дойду. Кыраман сир. Кыраман ыраах дойду.  Мин тус хоту, Чыҥха хоту, Кыраман хоту Өһөстүк айаннаан испитим. И. Гоголев
Дохсун сүүрүктээх өрүс дэбилгэннээх долгуннарыгар төһө күндү баайы уһааран кыраман ыраахха кыйдыырыҥ буолуой? А. Федоров. Суланьа уһун суһуоҕун түөһүгэр түһэрэн, хайа кыраман оһуутугар баар буолбута. Н. Абыйчанин
Көрөбүн мин бүгүн былыты Кыраман үрдүктэн бэйэтин, Кылбаара тэлгэммитэ кэрэтин. М. Тимофеев
2. Олус өрдөөҕү, урукку, былыргы, быдан былыргы. Очень давний, давнишний
Итэҕэйиҥ, романтиктар, Мин хотугу кыраайбар Кыраман былыргыттан Көмүс муостаах таба баар. И. Гоголев
Бүгүн, кыраман дьыллар ааспыттарын да иһин, биһиги эһиги сэриигэ өлбүттэр сырдык мөссүөҥҥүтүн көрөр курдукпут. ЕП МИ
II
кыраман санаа (санаалаах) — хара, ыар (санаа). Злобный, мрачный, тяжелый (о мысли, намерении)
Кырыыстаах тыллаах, Кыраман санаалаах Кытай Бахсылааны уус Сириэдийбит-сиппит Сирэ-дойдута диэн бу эбит. П. Ойуунускай; кырамаҥҥа тур (этилин) — сорго, кырыыска, дьабыҥҥа (тур, этилин). На горе, на беду кому-л., к несчастью (сказать, сделать что-л.)
Түспүт төннүбэтэх, Барбыт эргийбэтэх, Кырыыска этиллибит, Кырамаҥҥа турбут булгунньах. П. Ойуунускай
Кырыыска турбут, Кырамаҥҥа этиллибит Кыыс Туйгун бухатыыр обургу …… Кэп туойуллан Түһэн иһэн ыллаабыт. Күннүк Уурастыырап


Еще переводы:

ввысь

ввысь (Русский → Якутский)

нареч. үөһээ дойдуга, кыраман үрдүккэ; самолёт быстро поднялся ввысь самолёт бэрт сотору үөһээ дойдуга таҕыста.

кыылчаан

кыылчаан (Якутский → Якутский)

кыыл диэнтэн атаах. Кырдьаҕас кырынаас сүрдээх сэрэхтээх кыылчаан. Амма Аччыгыйа
Кыраман кыраайтан кылбаҥныы кыыраттан Кыталык кыылчааным күөрэйэн көһүннэ. Дьуон Дьаҥылы

полёт

полёт (Русский → Якутский)

м. көтүү; полёт снаряда снаряд көтүүтэ; полёт самолёта самолёт көтүүтэ; # полёт мысли ©й-санаа тэмтэйиитэ; с птичьего полёта кыраман үрдүктэн.

аҥаарыма

аҥаарыма (Якутский → Якутский)

көр аарыма
Аҥаарыма атыыр илэ бэйэкэтэ эбит. Амма Аччыгыйа
Биэс миинэр миҥэ, Алта аҥаарыма атыыр, Сэттэ тиһэх тиҥэһэ, Уон улахан оҕус. Саха фольк. Ааккасуолга сураҕырар Аҥаарыма ааттаахтарын Кыраман айан кырыппыт Кырдьаҕас аар хотойдоро Саар уйаларыттан, Саҥа тэспит оҕолоро. И. Эртюков

иэҕиллэҕэс

иэҕиллэҕэс (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Кэбэҕэстик, чэпчэкитик иэҕиллэр, иэҕиллимтиэ. Легко принимающий изогнутую форму. Иэҕиллэҕэс талах
2. Иэҕиллибит (туох эмэ). Согнутый, изогнутый
Көтүтэбин кыраман Ыраах сиргэ санаабын... Иэҕиллэҕэс кыламан, Чуумпу харах, ханнаҕыный? Р. Баҕатаайыскай

куохсуй

куохсуй (Якутский → Якутский)

туохт. Куура хат, кууран-хатан бытарыйан, үрэллэ сылдьар буол (буор туһунан). Высохнуть и превратиться в пыль
Курунньук буолбут Куохсуйар буордаах, Кырыыстаах тыллаах, Кыраман санаалаах Кытай Бахсылааны уус сириэдийэн сиппит Сирэ-дойдута диэн эбит. П. Ойуунускай

курдаа

курдаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кимиэхэ эмэ куру кэтэрт. Подпоясывать кого-что-л.. Былаатынан курдаатым
2. көсп. Тугу эмэ эргийэ бар, түс, сыт, тулалаа. Опоясывать, окружать
Арылыйар халлааны Аалай кустук курдаата, Кыыстыы күлэ кылбааран, Кырамаҥҥа тайаата. Л. Попов

салытын

салытын (Якутский → Якутский)

кэпс., салын I диэн курдук
Дьахтар киһи [охсуһан] дьэ салыттыбыт, дьэ кыайтарыах быһыыламмыт. ПЭК ОНЛЯ III
Тамара дууһата салыттан Сыһынна аанньал түөһүгэр, Көрдөстө үрдүк таҥараттан — Дьэ кэллэ кыраман дьылҕа. М. Лермонтов (тылб.)

тайалҕан

тайалҕан (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Уйаара-кэйээрэ биллибэт киэҥ иэннээх (хол., тайҕаны этэргэ). Бесконечно обширный, раскинувшийся вширь (напр., о якутской тайге)
Дьэргэйэр уот кустук ыллыктар Эн биһи ырабыт курдуктар Тайалҕан тайҕаны тыыраннар Ыраата тыргылла сырсаллар. М. Ефимов
Кыраман туундараҕа Кырыластылар кыталыктар, Тайалҕан киэҥ тайҕаҕа Тамайдылар тайахтар. С. Дадаскинов
Туундара тайалҕан таһаатын сөҕөммүн хоһооммор холбуубун. Агидель к.
Кыраман ыраах. Дальний, очень далёкий, долгий (напр., путь)
[Ийэ кус:] Кыраман айаҥҥа турарга Кынаккыт бэлэм дуо? Тайалҕан аартыгы тутарга Дабыдалгыт күүстээх дуо? И. Эртюков
2. Айаҥҥа эрэйдээх, тардылыктаах, чиэски сир. Глухое, непроходимое место, путь, требующий много сил и времени для преодоления
Хаһааччыйаҕа дуу, Абыйга дуу барар тайалҕана бэрт дэстилэр. Болот Боотур
Ыала-дьоно суох, тайалҕан, ыраах үрэх баһа сир. Ф. Софронов
Чопчу сири болдьоһон эрэ баран сырыттахха, көрсүһэргэ садьыабата, тайалҕана суох буолуо этэ. С. Федотов

этилин

этилин (Якутский → Якутский)

эт I диэнтэн атын
туһ. [Нүһэр Дархан:] Ытык сиргэ ытык тыл этиллэр, Ытык санаа үөскүүр. И. Гоголев
Уолҕамчы быһыыга этиллиэ да суох этиллэр, оҥоһуллуо да суох оҥоһуллар. Идэлги
Маны таһынан сөпкө этиллибит тыллар киһиэхэ эмиэ күүскэ дьайыахтарын сөп. В. Кондаков
Ииҥҥэ этиллибит көр иин II
Ама билигин [Манчаары] Эттээх хаана ииҥҥэ этиллибитин иһин, кини Сылдьыбыт сыналҕаннаах сырыыта, кини Саҥарбыт сайаҕас саҥата …… кэнэҕэски Кэнчээри ыччакка кэрэхсэтиэ, саҥа Үөскүүр салааҕа санатыа. А. Софронов
Кырамаҥҥа тур (этилин) көр кыра- ман II. Соҕуруу сордоох суоду маҕан халлаан Соххор холорук кунуһун аннынан, Дьэллигирэр өлүү тыыннаах, Дьэбидийэр өлүү салгыннаах, Кырамаҥҥа этиллибит [аартык устун көттүлэр]. П. Ойуунускай
Кырыыска турбут, Кырамаҥҥа этиллибит Кыыс Туйгун бухатыыр обургу …… Кэп туойуллан Түһэн иһэн ыллаабыт. Күннүк Уурастыырап