туохт. Ат самыытыгар чаппараахта уур. ☉ Покрывать чепраком, попоной (лошадь)
Чуоҕур аты көмүс кычымынан кычымнаабыттар, көмүс чаппарааҕынан чаппараахтаабыттар. ПЭК ОНЛЯ II
Ааттаах ат соноҕоспун Сайбарыыннаах самыытыгар Чаппараахтаан кэбиспиттэр. С. Зверев
Уонтан тахса аты былыргылыы көмүс ыҥыырдаан, чаппараахтаан, кычымнаан симээбиттэр. А. Бродников

сыһ. Кыаһаан курдук, кыаһааҥҥа майгынныырдыы. ☉ Подобно подвескам на шаманском плаще
Кытыт биэ тириитин тиирэ тардан Кыаһаанныы ыйаан кычымнаабыт курдук Нэлэмэн көмүс сэбирдэхтээх, Айдамаарык аҕыс салаалаах Аар Луук Мас диэн Ананан айыллан үөскээбит эбит. П. Ойуунускай
Кыысчаан өрүтэ эккирээн имиллэҥнээтэҕин аайы иннигэркэннигэр кыаһаанныы иилиммит симэхтэрэ араастаан ирбинньиктэнэ бэйэбэйэлэригэр охсуллан дьикти, хаһан да иһиллибэтэх кыыгынас тыас айаан иһин толорбута. Далан
Араас металл тиһиликтэн турар кэтит липпэ курдарыгар үгүс алтан боруонса уонна тимир төгүрүктэр кыаһаанныы ыйана сылдьаллар. ЭБЭДьА

I
аат., эргэр. Ыҥыыр икки өттүнэн ат ойоҕоһун саба түһэр тирии кэлим лоскуйа (көмүһүнэн, оҕуруонан эбэтэр сукунанан киэргэллээх буолар). ☉ Тебенок, тебеньки седельные (кожаные лопасти по бокам седла)
Көмүс суларынан сулардаабыттар, көмүс кычымынан кычымнаабыттар. Саха фольк. Сорохтор ыҥыырдарын холумун, кычымын оҥостон букунаһаллар. Д. Таас
ср. хак. кичим ‘кожа, подкладываемая на кошму под седло’
II
даҕ. Ыктарыылаах, ыгым (кэм). ☉ Заполненный чем-л. плотно, целиком, уплотненный (о времени)
Мээмилээмэ. Бириэмэ кычым. Софр. Данилов
Доруобуйата мөлтөҕүн да, бириэмэтэ кычымын да, хаһан да аахсыбакка үлэлиир. С. Никифоров
Төһө да анал үлэлээх, бириэмэтэ кычым …… буолтун иһин, …… сэнээтийэлэргэ куруутун да буолбатар, сырыттаҕына, билсистэҕинэ табыллар. ПДН ТБКЭ