тыаһы үт. туохт.
1. Туох эрэ туохха эмэ аалсыытыттан, ыгыллыытыттан, кыбыллыытыттан тахсар бытаан синньигэс тыаһы таһаар. ☉ Протяжно скрипеть (напр., о двери, санях)
Хотон аана биллэ-биллибэттик кыыкынаата. Софр. Данилов
Айанньыт сыарҕата кыыкыныыр. Эрилик Эристиин
Сыарҕа ыллыга араастаан кыыкыныыр, куучугуруур, сырдьыгыныыр, сыарҕа сыҥааҕа хаахыныыр. Н. Габышев
2. Кэһиэхтээх, бүппүт куоласкынан сэниэтэ суохтук нэһиилэ саҥар, саҥа таһаар. ☉ Говорить слабым сиплым голосом, издавать слабый скрипучий звук
«Ох, Айыы Тойон таҥара!.. Туох иһин накаастыыгын!» — диэн кыыкыныыр Архыып оҕонньор. Амма Аччыгыйа
Сиидэркэ, быарын харбанаат, чохчойо-чохчойо, күлэн кыыкынаата. И. Гоголев
Ийэлэрэ бааһырбыт куба курдук, кыыкынаан ытаабыта да, ыртаччы хаппыт халтаһатыттан уу кэлбэт этэ. Эрилик Эристиин
△ Ыараханнык, тыастаахтык тыын. ☉ Дышать тяжело, с хрипом, сипеть
Өлөрө чугаһаабыт эмээхсин кыыкыныыр. Амма Аччыгыйа
Ыараханнык бааһырбыт …… Коля Манасов …… сэбиргэҕэ дэгдэҥнии-дэгдэҥнии, тыастаахтык кыыкынаан тыынара. Эрилик Эристиин
Хата уолгут тыҥатыгар кыырпах да саҕа кыыкынаан иһиллэр туох да суох. Хаһан да тымныйбатах киһи курдук. «ХС»

1) протяжно скрипеть; сыарҕа кыыкынаата протяжно заскрипели сани; 2) хрипло дышать, сипеть; сөтөллөн кыыкынаа = хрипло дышать и кашлять.