несов. кыычырҕаан ылыталаа, кыычырҕаа.

побуд. от кыычырҕаа =.

сов. кыычырҕаа, хаачырҕаа, кыыкынаа.

м. кыычырҕааһын, хаачырҕааһын, кыыкынааһын; скрип двери аан кыычырҕаа-һына.

несов. кыычырҕаа, хаачырҕаа, кыыкынаа; снег скрипит хаар кыычыргыыр.

кыычырҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Зорин тугу да хардарбата, паркеты кыычырҕатан остуолу эргийэ хаамта. Софр. Данилов
[Саппыкытын] өҥөнө-өҥөнө хааман кыычырҕатта. «ХС»
Тыа иһэ уу-чумпу, арай мастары тыал хамсатан кыычырҕатан ылар. К. Симонов (тылб.)

I
кыычырҕаа диэнтэн холб. туһ. Ирбиһэх тыал тыаһын, тииттэр кыычырҕаһалларын истэ-истэ били түүлүн умна охсон кэбистэ
Уот ч. Дьаарыстанан тиэллибит хаар үллүктээх бэрэбинэлэр ыга баттаан, [платформалар] кыычырҕаһаллара. ТВ ОСКОСС
Соня синньигэс башмактарын кэппит имигэс атахтарын тыаһа хаарга кыычырҕастылар, чыбырҕастылар. Л. Толстой (тылб.)
II
даҕ. Кыычырҕаан иһиллэр тыастаах. ☉ Скрипучий, со скрипом
[Уйбаан учуутал] кыычырҕас саппыйаан курун көннөрүннэ. Амма Аччыгыйа
Кыычырҕас раскладушка ороҥҥо ып-ыраас бырастыынанан суулана сытан, Миша харчыта бараммытын санаан, үөһэ тыынна. Н. Габышев
Уһун хара билиис сонноох, кылбачыгас кыычырҕас тыастаах саппыкылаах бэрт мааны баҕайы эдэр дьон …… кууллаах бурдугу кытта астаһа тураллар. Н. Заболоцкай

тыаһы үт. туохт. Балачча иһиллэр гына кычырҕас тыаста таһаар (хол., саҥа кэтиллибит саппыкы). ☉ Издавать достаточно слышные скрипучие звуки (напр., о новых сапогах)
[Куорат кыыһа] Туйаҕа лочурҕаата, Бачыыҥката баачырҕаата, Куруһубата куугунаата, Суһуоҕа субуруйда. Өксөкүлээх Өлөксөй. Үрүҥ дьиэҕэ ыспыраанньык тойон төттөрү-таары хааман саппыкыта баачырҕыыр. И. Бочкарев. Тэҥн. кыычырҕаа

сов. кыычырҕаан бар, хаачыр-ҕаан бар, кыычыр гын, хаачыр гына түс; заскрипела даерь аан кыычыр гынна.

аат.
1. Дьиэ, тутуу ис өттүн алын тэлгэтиитэ, үктэлэ. ☉ Пол (в доме, помещении)
Атыыр оҕус сиргэнэн, муостаны үлтү лүһүгүрэтэн, эркиҥҥэ өттүгүнэн сигэнэ туора туран кэбистэ. Эрилик Эристиин
Кинээс туран хаамта. Муоста ыарырҕаппыттыы кыычырҕаата. М. Доҕордуурап
Кырааскалаах муостаҕа түннүгүнэн күн уота үрүҥ сардаҥатын чаҕылыта куппут. Н. Габышев
2. Өрүһү, үрэҕи уо. д. а. туоруур тутуу, күргэ. ☉ Мост (через реку, овраг и т. д.). Уруук ыарҕа талаҕы быыһынан силэйэ хаамтаран тахсан истэҕинэ, арай икки аттаах киһи үрэх муостатын т а х с а н б и т и г и р э т э н э р э л л э р э б и т. Күндэ
Күнү быһа дьиэ малын-салын тиэйбит холкуостаахтар көһөн күккүрээн, быһыт муостатын лиҥкинэттилэр. М. Доҕордуурап
Дөрүн-дөрүн пуойастар кэлэн муостаны туораан лиһигирииллэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)
♦ Биир муостаҕа туруохпут көр биир
Бэйикэй аллаах, т ө һ ө лө ө х а т аҕа стаабыккын дьэ өйдүөҥ, биир муостаҕа туруохпут. Р. Баҕатаайыскай
Биир муостанан хаамтар көр биир. Оҕону куруук биир муостанан хаамтарар сыыһа. «ХС»
◊ Хара муоста — дьиэ ыраас муостатын аннынан буор кутуулаах хос муоста. ☉ Чёрный, черновой пол для утепления жилища
Семён Табунов уонна Данил Золотовскай оҕолору эбии ылан кулууп дьиэ хара муостатын уонна үрдүн маһын биэс көлөнөн таһан күккүрэттилэр. М. Доҕордуурап
Дьиэ хара муостатын үрдүнэн буор кутуллубатах. В. Протодьяконов