даҕ. Көнө уҥуохтаах, төбөтүн чоноччу тутта сылдьар. ☉ Стройный, с высоко поднятой головой
Кыталык кыыл курдук Кынтаҕар бэйэҕин Кырыктана санаан Кыыһырдыам суоҕа. А. Софронов
Кылбаарар үөһэнэн сырыылаах, Кыҥкынас-лыҥкынас ырыалаах, Кыыс курдук кынтаҕар быһыылаах Кыталык сураҕын иһиттиэҥ? Күннүк Уурастыырап
Таҥара табатын курдук Чаҕылхай бэйэлээх, Кыыл таба курдук Кынтаҕар уҥуохтаах Ыйдааҕар сырдык Ыраас ньуурдаах Кыыс дьахтар Кылбайан таҕыста. С. Васильев

I
тыаһы үт. т. Ылтаһынтан, өстүөкүлэттэн оҥоһуллубут кыра эттиктэр бэйэ-бэйэлэригэр охсуллан тыаһыылларын курдук тыас. ☉ Звук, производимый стуком друг о друга мелких предметов из жести, стекла
Улуу ойуун Хаҥыл буурдуу Быыратта ойуоккалыыр. Кыҥкыр-лыҥкыр, Чылырчылыр Кыаһааннара кылырдыыр. В. Лебедев (тылб.)
II
1. даҕ. Кыҥкынас-лыҥкынас (куолас, саҥа туһунан). ☉ Звонкий, тонкий (о голосе)
Гитара, эн Кыҥкыр-лыҥкыр куоласкынан Кыталыкка дьүөрэҕин. А. Бродников
2. сыһ. суолт. Кыҥкыначчы-лыҥкыначчы (саҥар, ыллаа). ☉ Звонко, нежным звонким тонким голосом (петь)
Кылбаҥ маҥан кыталык …… кыҥкыр-лыҥкыр саҥаран, Кылбалдьыйа көппүтэ. М. Хара
Сотору соҕус буолаат, кыҥкыр-лыҥкыр ыллыы-ыллыы халлаантан сэттэ кыталык …… ырааһыйа ортотугар кэлэн кынтас гына олоро түстүлэр. Г. Угаров

I
лыҥкынаа диэнтэн холб. туһ. Көмүс былыт кытыытыгар Көтөн тахсыҥ, кыталыктар! Кыҥкынаһыҥ, лыҥкынаһыҥ! Кынаккытын кылбаҥнатыҥ! П. Тобуруокап
Дьокуускай сэттэ таҥараларын дьиэлэрин куолакаллара …… Уол уонна Аҕа таҥаралара ааттарын алҕаан лыҥкынастылар. П. Филиппов
Охтоох саалар тыйыс кирсилэрэ лыҥкынастылар, оноҕос маһа суйулаата, ытыалаһыы буолла. Н. Абыйчанин
II
даҕ.
1. Лыҥкынаан иһиллэр, лыҥкыныыр тыастаах. ☉ Звонкий, звучный, серебристый (напр., о колоколе, голосе)
Кремль чаһытын лыҥкынас тыастара дуораһыйдылар. Л. Попов
Татьяна өр саҥата суох таалан олордо. Онтон били лыҥкынас куолаһа кэһиэҕирэн кэллэ. М. Попов
2. Кытаанах, тыҥ буолан чуордук доргуйар, чуор тыастаах. ☉ Звонкий, гулкий (напр., о морозном воздухе)
Кылбааран үчүгэй даҕаны Мин хаардаах кыраайым кыһына. Кынаттыыр сайдам санааны Чэбдик лыҥкынас салгына. М. Ефимов. Хаар түһэн суһумнуур, суһумнуур Лыҥкынас чигди буолаары. Н. К у р и л о в (тылб.)
△ көсп., кэпс. Күүрэ сылдьар, күүстээх, тыҥ. ☉ Тугой, крепкий, полный силы и энергии (напр., о мышцах)
Баҕа-дьулуур тип-тигинэс, Лып-лыҥкынас өссө миэнэ. Д. Васильев
Бэйэм олус бэрт туруктааҕым, быччыҥнарым лыҥкынастар, көбүөргэ төһө баҕарар өр биликтэһэр, бырахсан туймалдьытыһар кыахтааҕым. ПП ОА
△ көсп., кэпс. Кытаанах майгылаах. ☉ Твёрдый, суровый по характеру, нраву
Үөл бэйэҥ тимирдии лыҥкынас Үйэҕэ даҕаны үүннэргин, Эн эдэр тапталыҥ уйана Эдэркээн ньургуһун курдуга. Р. Баҕатаайыскай. Кыһыл лар лыҥкынас кытаанахтар, Кырыаха да саҕаны ойуттубаттар. С. В асильев
3. көсп., к э п с. Туох да булкааһа, сыыһа, көлбөҕө суох чэгиэн ыраас. ☉ Чистый, ясный, кристальный (напр., о лунном свете)
Түүн уулусса чигдитигэр Ый лыҥкынас уотун кутар. И. Гоголев
От ыйын бастакы аҥаара сыралҕан куйааһынан сырайан лыҥкынас кураан күннэр турдулар. М. Доҕордуурап
Күндьыл ура ты ыраас, курустаал иһит курдук лыҥкынас этэ. НВ БК
4. көсп., кэпс. Кэрэтик иһиллэр уонна дириҥ иэйиилээх, этигэн. ☉ Звучный, чистый, сокровенный (напр., о с лов е)
Истиҥ, нарын-намчы, кылгас, сороҕор чиҥчаҥ, лыҥкынас, чулуу хоһооннортон түмүллүбүт кинигэни ааҕа олорон бэйэҥ кыырт буолуоххун баҕараҕын. С. Тарасов
Ол д ьэ нары н, лыҥкынас Дорҕооннортон таҥыллан — Уран, намчы, уйаҕас Тыллар төрөөн тахсаллар. М. Ефимов
Таптыыр доҕорбор мичээрэ, Лыҥкынас тылбын нарылыы Хоспор олорон ыллаатым. Дьуон Дьаҥылы
Муусуканан киһи аймах хайдахтаах курдук ыраас кэрэ тапталын, олоххо эрэлин, дууһатын саамай синньигэс утахтарын лыҥкынас иэйиитин этэрэ буолуой? ОАП ОДьТС