кылан диэнтэн төхт
көрүҥ. «Арыгыта!.. Тоҥ хатыыста!..» — диэн эмээхсин кыланыталыыр. Амма Аччыгыйа
[Юкагирдар] Кыҥкыната, эйээрэ ыллыыллар, Кыланыталаан ылаттыыллар. И. Федосеев

улдьаар диэнтэн атаах. Кыталыктар ыллыылларын, Кыҥкыната тардалларын, Күөгэлнусхал үҥкүүлэрин, Күлүбүрүү көтүүлэрин — Умнар эрэ буолаайаҕын, Улдьаараахтаан хаалаайаҕын. И. Федосеев

дьырылат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Ырыаһыт ыллаатар ыллаан, куолаһа ордук кэрэтийэн, күөрэгэй чыычаах курдук өрө дьырылаппахтаата, кыталык көтөр курдук кыҥкынатан ылбахтаата. Н. Босиков

куҥкунаа диэнтэн дьаһ
туһ. Дьэ уонна, доҕоор, Куйаары куҥкунатан, Кыйаары кыҥкынатан, Кыптыыйдыы туттубут Кыната кыһыыран …… Эҕирийиэх икки ардыгар Элэс гынан хаалла. С. Тимофеев

кынталдьый диэнтэн холб. туһ. Кыталыктаах [сир аата] кыргыттара Кынталдьыһа хаамсаллар, Кыталыктаах кыргыттара Кыҥкыната ыллыыллар. И. Федосеев
Даша самовоһун состорон солооһунун диэки кылбайар маҥан аттара кынталдьыстылар. М. Доҕордуурап

тыаһы үт. т. Кыталык саҥатын үтүктүү. ☉ Подражание голосу стерха, курлыкание
Кыталыктар кынаттарын төбөлөрүнэн сиэттиһэн баран, уйаларын тула үҥкүүлүүллэр, «Кырлык, кырлык, кырлык» диэн ыллаан кыҥкынаталлар. Улуро Адо (тылб.)

көр дьуохар. Үкчү ыһыах түһүмэтинэн Долгуйар дьуохтары санатан, Хаһан даҕаны истибэтэх Айыым ырыатын кыҥкынатан, Таалбыта түөспэр туҥуй сүрэх. Хоһоон т. Дьуохтары тардар сарыаллар, Сээдьэ тэбэр дьүкээбиллэр Сырдыктарын сыдьаайынан Эн дууһаҕар иҥмиттэр. Хоһоон т.

көр кырдал
Дорообо, кындалым, кэрэ күөх кындалым! Эн ньууруҥ үрдүгэр бу күнү көрбүтүм. П. Ойуунускай
Кыталык көтөр кыылларым Кындал хонуу үрдүгэр кынтайда, Кырыымпалыы кыҥкыната туойда. С. Зверев
Үрдүк кындалларынан, мас аппаларынан кыыл тайахтар быһыта охсуталаан ааһыталыыллар. Г. Колесов