сыһ. Туох эмэ сырдыгар тэйитэн, тирээн (көр, көрөн оҥор). ☉ При свете, на фоне чего-л. (смотреть, делать что-л.)
Кириил түннүгү аһар. Сырдыкка кыһайан, суругу ааҕан барар. Л. Попов
Саҕахха кыһайан көрбүтүм, мончууктарым таһыгар атыыр чөккөй түһэн баран, төбөтүн чохотон олорор эбит. Далан. Уот сырдыгар кыһайан көрдөххө, күөх буруо тунаара устар. С. Федотов

туохт. Кими эмэ тугу эмэ оҥорорго күһэй, модьуй. ☉ Принуждать, заставлять, обязывать кого-л. делать что-л. Тыыннаахтыы туора баайан биэрэр сүөһүм суох, соччо кыһайар буоллаххына …… төлөөн көрүллүө буоллаҕа дии… А
Софронов. Кыһалҕа бөҕө, дьиэ-уот табыллыбата кыһайан, кэргэннэммитэ дуомнаан, икки-үс сыл ыалтан ыалга сыстан олорбута буолтум. Амма Аччыгыйа
Ол да буоллар, дьонум кыһайаннар, иккиһин ойох ылбытым. Суорун Омоллоон
Настаа аны «бөһүөлэктэн көһүөх» — диэн Испирдиэни кыһайбат буолбута. Д. Таас
△ Күчүмэҕэй балаһыанньаҕа киллэр. ☉ Ставить кого-л. в затруднительное положение
Оҕуһа баран хаалбат ини, аны инньэ гынан кыһайыа. Н. Заболоцкай
ср. др.-тюрк. хыш ‘сжимать, сдавливать, стискивать’

1) сдавливать, сжимать, стискивать; прижимать к чему-л.; эркиҥҥэ кыһай = прижать к стене; 2) перен. делать что-л. при свете (напр. лампы, свечи); лаампа уотугар кыһайан көр = рассматривать что-л. при свете лампы; 3) перен. вынуждать, принуждать; ставить в безвыходное положение.

v. to force, urge, spur; кыһан= v. to do one’s best