Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кыһалын

туохт.
1.
кыһан диэн курдук. Дьадаҥылар буоллахтарына, баайдары кыһытан, туохха да кыһаллыбат курдук, чобоотук туттан сылдьаллара. Амма Аччыгыйа
Мин Мотуоҕа тугу да кистээбэккэ, киэргэппэккэ, саамай истиҥтэн истиҥ санааларбын тоҕо тэбээн кэпсииргэ кыһаллабын. Софр. Данилов
Сэгэрим сыыһа, бачча сылайан-элэйэн кэлэн баран, миэхэ кыһалла олороохтуур буоллаҕа! — дии саныыр Маайа. Н. Якутскай
2. Туох эмэ кыһалҕаҕа киир; туохха эмэ наадый. Оказаться в затруднительном положении; нуждаться в чем-л.
Ама билигин кыһаллыбытым иһин, биир кыыс оҕону булан ылаа инибин дии саныыбын. Н. Неустроев. Мин сордоох оҕобун баай быыпсай иэһигэр, хабалатыгар кыһалламмын умса баттаан биэрдэҕим… Эрилик Эристиин
Үрдүк сололоох, баһаалыста этиҥ, туохха кыһалларгытын. Н. Якутскай

кыһалын-мүһэлин

кыһанмүһэн диэн курдук
Бэйэтэ кыһалҕата, наадата суох буоллаҕына, атын дьон иннигэр кыһаллар-мүһэллэр идэлээх. Болот Боотур
Харытын ньыппарынан, кыһаллан-мүһэллэн халыҥ дьыаланы ааҕа олорор киһи сэргэхтик өндөс гынна. Е. Неймохов
[Зверев] Саҥа ырыалары суруйтарарыгар төһө да кыһалла-мүһэллэ сатаабытын иһин, улаханнык эрэйдэнэр, ыарырҕатар этэ. Н. Заболоцкай

Якутский → Русский

кыһалын=

страд. от кыһай = 1) сдавливаться, сжиматься, стискиваться, быть сдавленным, сжатым, стиснутым; прижиматься, быть прижатым к чему-л.; 2) перен. вынуждаться, принуждаться, быть вынужденным, принуждённым; 3) перен. нуждаться, имёть потребность в чём-л.; харчыга кыһаллабын я нуждаюсь в деньгах; 4) перен. заботиться, беспокоиться, проявлять заботу, беспокойство; уопсай дьыала туһугар кыһаллар он болеет за •общее дело.


Еще переводы:

заботится

заботится (Русский → Якутский)

гл.
кыһаллар (кыһалын), кыһанар (кыһан)

нуждается

нуждается (Русский → Якутский)

гл.
кыһаллар (кыһалын), наадыйар (наадый)

кыһайылын=

кыһайылын= (Якутский → Русский)

страд. от кыһай =; см. кыһалын =.

озаботиться

озаботиться (Русский → Якутский)

сов. чем кыһан, кыһалын, кыһамньыгын уур.

ааҕамдьылаа

ааҕамдьылаа (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Кыһан, кыһалын. Стараться, заботиться.

кыллыгыратыы

кыллыгыратыы (Якутский → Якутский)

кыллыгырат диэнтэн хай
аата. Кыһалла-кыһалла дьонум Кыллыгыратыы бөҕөтө, Хайҕаммычча мин ону Хантатабын бөтөбөтө. С. Тимофеев

печься

печься (Русский → Якутский)

II несов. о ком-чём,разг. (заботиться) кыһалын; она печётся о своём ребёнке кини бэйэтин оҕотугар кыһаллар.

кыһаллыы

кыһаллыы (Якутский → Якутский)

кыһалын диэнтэн хай
аата. Кырдьыга, ис сүрэхтэн Кыраҕа да, сүдүгэ да Кыһаллыы этэ идэм. С. Тарасов
Бу дьыалаҕа төрөппүттэр бэйэҕит сүрэххитинэн кыһаллыыгыт оҕолоргут кэскилин быһаарар. Дьүөгэ Ааныстыырап. [Үлэҕэ-хамнаска] ис санааттан, сүрэхтэн-быартан кыһаллыы тиийбэт диэххэ дуу… С. Никифоров

бодьоолот

бодьоолот (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эрэ кыһалла-кыһалла суруй, уруһуйдаа (оҕо туһунан). Писать, рисовать очень старательно (о ребенке). Оҕом суруйан бодьоолоппут
Илья бэрт адаархай буочарынан суруйан бодьоолоппут. «ХС»

сүөргүлэт

сүөргүлэт (Якутский → Якутский)

сүөргүлээ диэнтэн атын
туһ. Таҥас сокуонун уларытар көстүүнү өйдүүргэ кыһаллыҥ, оччоҕо сатаан таҥныаххыт. Бэйэҕит бэйэҕитигэр сөбүлэтэр курдук кыһаллыҥ, оччоҕо атыттарга да сүөргүлэтиэххит суоҕа. «Кыым»