и. д. л. от кыһан =.

1) заботиться о ком-чём-л.; стараться (хорошо делать что-л.); 2) разг. нуждаться, иметь нужду, потребность в чём-л.; таҥаска кыһаналлар они нуждаются в одежде.

туохт.
1. Тугу эмэ кичэйэн оҥоро сатаа, туох баар күүскүнэн оҥор. ☉ Стараться (делать что-л.), прилагать к чему-л. все усилия
[Кулуба] Мин дьыалабар кыһанаар. Эрэйгин кэллэххинэ төлөнүө буоллаҕа. Н. Неустроев
Тогойкин, кыһаннаҕына, итинннээҕэр өссө сытыытык иһиирэр киһи этэ. Амма Аччыгыйа
Суруйааччылар дэҥ кэриэтэ ханнык эмэ герой аата туохтан төрүттээҕин быһаарарга кыһаналлар. ФЕВ УТУ
2. Туохха, кимиэхэ эмэ болҕомтоҕун уур, туохтан эмэ дьиксин (буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Обратить внимание на кого-л., принять во внимание что-л., беспокоиться о чем-л. (употр. в отриц. ф.)
Үрүҥ Уолан үстэ да өллүн, Онно мин Олус кыһаммаппын. П. Ойуунускай
Сөдүөччүйэ саҥатыгар кыһаммакка, Миитэрэй оһох уотун күөдьүттэ. Амма Аччыгыйа
Булчуттар ытыалаан уйуһутан истилэр …… андылара кыһаммат. Н. Заболоцкай
3. кэпс. Туохха эмэ наадый, кыһарыйтар. ☉ Нуждаться, испытывать нужду в чем-л.
Уолан киһи обургу …… Уолугунан тыынна, Оройунан оонньоото, Ойууру одуулаата, Ойоххо кыһанна. Өксөкүлээх Өлөксөй
Харчыга олус кыһаммыт үһү, онон икки хонук иһигэр куччугуйа биэс тыһыынчата ыытыаҥ үһү диэр. С. Ефремов
ср. хак. кичен ‘заботиться о чем-л.; настаивать на чем-л.; прилагать усилия к чему-л.’

туохт. Тугу эмэ оҥорорго олус кичэй; кимиэхэ-туохха эмэ болҕомтоҕун олус уур, кыһалын. ☉ Очень стараться в чем-л.; сильно озаботиться чем-л., заботиться о ком-л. — Бу сайын дьарҕам көбөн тиийбиппэр: «Баабыска да баабыска!» — бөҕө буолла
Бу кыһаммытын-мүһэммитин, сүүрбүтүн-көппүтүн! Далан
Арахпакка, уһуннук кыһаннахха-мүһэннэххэ, ханнык даҕаны күчүмэҕэй суол тобуллар түгэнэ син көстөн тахсааччы. Күннүк Уурастыырап
Киһитэ үс көҕөнү босхо бултанан ылыах киһи курдук, сирэйэ-хараҕа турбута, кыһаммыта-мүһэммитэ сүрдээх. Н. Заболоцкай

v. to need, require; to strive; to be concerned with, worry; кыһалга n. need, necessity