Якутские буквы:

Якутский → Русский

кэдэччи

нареч. от кэдэй=; сискин кэдэччи тут = держать спину в выгнутом положении.

Якутский → Якутский

кэдэччи

сыһ. Ис диэки иэҕиллэн, өҕүллэн киирбиттии (кэнниттэн көрдөххө). Выгнув спину
Айыы бухатыыра киил мас курдук кэдэччи тартаран, хатыҥ мас курдук ханаччы тартаран барда. Саха фольк. [Ыппыт] кутуругуттан тутан баран, таҥнары ыйаатахха, ыйылыы-ыйылыы сиһин балачча кэдэччи туттара. Н. Кондаков
[Күндэ] өрүү күлбүккэ дылы кыараҕас сытыы харахтаах, ымайбыт сэҥийэлээх, кэдэччи соҕус туттан дайбанан хаамар киһи. «ХС»
ср. азерб. кэдик, кэздэк ‘седловина’


Еще переводы:

кэкэс гын

кэкэс гын (Якутский → Якутский)

кэкэй диэнтэн көстө түһүү. Туллай туран …… Кэтэҕин оҕото Киргил киэнинии Кэкэс гыныар дылы Кимиэхэ барытыгар Кэдэччи киҥнэннэ. П. Тобуруокап
Уол кулун тэллэҕэр кэкэс гына олоро түстэ. «ХС»

кээдьэй

кээдьэй (Якутский → Якутский)

туохт. Кырыыгынан кэлтэгэйдии соҕус кэдэччи туттунан тур, хаамп. Ходить, стоять, слегка скособочившись и выпятив грудь
Бүгүн баҕас дьиктитик хойутаата, кырасыабай кыыстанан, киинэҕэ кээдьэйдэҕэ диэн үөрүү бөҕөтө. Р. Баҕатаайыскай

маарда

маарда (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Кэдэччи иэҕиллибит (ох саа туһунан). Изогнутый в дугу (о луке самострела)
[Ый] маарда айа көхсө буолбут. ПЭК СЯЯ
ср. эвенк. мар ‘изогнуть (прут, деревцо)’

кыҥнай

кыҥнай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Төбөҕүн кыҥнары тутун, ойоҕоһуҥ диэки иҥнэй. Склонить голову набок, скривиться набок
Тоҕо Кынтаҕар бэйэҥ кыҥнайан, Кыыһырбыттыы кыыһан Кытара кыйаханныҥ? А. Софронов
Мин кыҥнайарым оннугар кэдэччи соҕус туттабын. ПАК СБМ

кээдьэлин

кээдьэлин (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кырыыгынан соҕус кэдэччи туттан тур. Стоять скособочившись и выгнув спину
Таҥхай Баһылай мин аттыбыттан кэм да тэйбэккэ кээдьэллэн турбута. П. Аввакумов
Толугур соҕотох Торбостоох ынаҕа Кээдьэллэн туран Кэбинэрэ иһиллэр. С. Тимофеев

тааталдьый

тааталдьый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кэдэччи соҕус туттан оргууй аҕай хаамп (кыра уҥуохтаах хатыҥыр киһи туһунан). Медленно идти, вышагивать, слегка откинувшись назад (о тщедушном человеке маленького роста)
Бааса, икки илиитин сиэптэригэр уктан баран, кырыытынан соҕус туттан, Микиитэҕэ чуо тааталдьыйан кэллэ. Амма Аччыгыйа

төртөй

төртөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Уһугуҥ, төбөҥ диэки кыратык кэдэччи таҕыс (хол., кыламан, хаас, кутурук туһунан). Быть чуть приподнятым, загнутым на кончике, приподниматься, загибаться (напр., о ресницах, хвосте). Ыт кутуруга төртөйөн көстөр
Кыламана төртөйдө. ПЭК СЯЯ
ср. кирг. дөрдөй ‘вздуться, вспухнуть’

дыбдыгырай

дыбдыгырай (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Кыараҕас-кыараҕастык хардыылаан, чэпчэкитик дьулуруччу хаамп. Идти стремительно семенящим шагом
Илья хомурах хаарынан хааман дыбдыгырайан истэ. В. Протодьяконов
Миитээ, кэдэччи соҕус туттан баран, сиэлэр тэҥэ түргэнник дыбдыгырайан ааста. П. Аввакумов
Бөлүүн тоҥмут хаар устун Өлөксөй тиэтэйэсаарайа, түргэнник хааман дыбдыгырайан испитэ. «Чолбон»

дэгэччи

дэгэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Санныгын нэлэччи, көхсүгүн кэдэччи туттан (тур, олор). Разведя плечи, слегка выгнув спину (стоять, сидеть)
Хара Баттах наарта бүүрүгэр дэгэччи соҕус туттунан олорунан кэбистэ. С. Тумат
Сидор Саввич култаҕар үрүүмкэни дэгэччи тутан туран сүүһүн уонна уоһун тулатынааҕы сурааһыннара сымнаан кэлбиттэр. П. Аввакумов
«Оттон Владимир Ильич миэхэ Каприга сырыытыгар», - диэн Максим Горькай быдан өрдөөҕүнү ахтан барбыта, дэгэччи тутан туран күөгүлүүрэ. ВС К

кэдэриччи

кэдэриччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Ис диэки иэҕиллэн, өҕүллэн киирбиттии (хамсаныы чуолкайдык, ыраастык оҥоһулларын бэлиэтиир). Выгнув спину, откинув голову назад, резко изогнувшись
Браунинг хатан тыаһа сайыҥҥы саймаарбыт салгыны дьөлө тигэн ыларын кытта харабыл, кэдэриччи таттарбытынан, сиргэ сууллан түстэ. Эрилик Эристиин
[Чубуку] кэдэриччи иэҕиллибит кыраһыабай муостара былыргы боотур иэмэхтии тардыбыт ох саатын чаачарын санаталлар. И. Гоголев
Салгыны сытырҕалыы-сытырҕалыы [Чучунаа] кэдэриччи таттарбахтаата. «ХС». Тэҥн. кэдэччи