и. д. от кэпсэт = 1) разговор, беседа; кэпсэтии бүттэ разговор окончился; кэпсэтииттэн сүбэ ордук погов. из всех видов разговора лучший — совет; 2) сговор, уговор, соглашение; биһиэхэ оннук кэпсэтии баар этэ у нас был такой уговор # кэргэн кэпсэтии уст. помолвка.

1) побуд. от кэпсээ =; ол түбэлтэ туһунан кэпсэт = заставить рассказать о случившемся; 2) разговаривать, беседовать; говорить; кими кытта кэпсэттиҥ ? с кем ты разговаривал?; нууччалыы кэпсэтэллэр они говорят по-русски; киһи кэпсэтэн билсэр погов. люди узнают друг друга беседуя; 3) сговариваться, договариваться; сарсын көрсөргө кэпсэттибит мы сговорились встретиться завтра # кыыс кэпсэт = уст. свататься к девушке (через её родных).

n. topic

v. to talk to, converse;

1. аат.
2. Тылынан санааны атастаһыы, сэһэргэһии. ☉ Разговор, обмен мнениями, беседа
   Кылгас кэпсэтии. Эйэлээх кэпсэтии. Кытаанах кэпсэтии.  Кэпсэтииттэн сүбэ ордук, баайыттан туомтуу ордук (өс хоһ.). Кэпсэтиибит уруккутун курдук көрдөөхтүк тахсыбат буолла. Амма Аччыгыйа
   Кэлэр-барар дьон кэпсэтиилэрэ, күлсүүлэрэ дэлэй. Дьүөгэ Ааныстыырап
3. Кимниин эмэ туох эмэ боппуруоска усулуобуйа түһэрсии, хардарыта сөбүлэсэһии. ☉ Соглашение, договоренность с кем-л. по какому-л. вопросу
   Кэпсэтиини кэстэххинэ Кэннигэр, иннигэр Кэнтиги тэриниэҕиҥ, Үрүҥ тыыҥҥын Үстэ иһиллиэҕим. П. Ойуунускай
   [Бииктэр:] Кэпсэтиибит курдук, [хамнаскын] үлэҕин толордоххуна ылыаҥ. Суорун Омоллоон
   Урут баайдар оҕолорун чааһынай кэпсэтиинэн судаарыскайдарга үөрэттэрэр этилэр. Бэс Дьарааһын
4. Тугу эмэ ырытан, сыана быһан санааны этии, үллэстии. ☉ Высказывание своего мнения по какому-л. вопросу, обсуждение, дискуссия
   Райком бюрота саҕаланна, Араатар, кэпсэтии аһылынна. С. Васильев
   Кэпсэтиигэ бастакы тылы Алексей Васильевич ылла. С. Никифоров
   Дакылаат кэнниттэн кэпсэтиигэ киирэллэр. Н. Якутскай
5. эргэр. Кыыһы кэргэн ыйытыы, көрдөһүү (кыыс дьонуттан). ☉ Сватовство к девушке (через ее родных)
   [Дьарааһын:] (холуочуйбут киһи быһыытынан) Хата, кэпсэтиини кэпсэтэн бүтэрэн малааһыны тэрийиэххэ. Уйбаан Бырдаахап кырдьаҕас, Марыына диэн оҕоҕун биһиги ыйыта кэлэн олоробут. Н. Неустроев
   [Захар:] Сибиэтэ, оччоҕо мин эн үөрэххиттэн төннөн кэлбитиҥ кэннэ, күһүн кэпсэтии оҥоруом. Эн дьоҥҥор тугу да этимэ. С. Ефремов
6. даҕ. суолт., тыл үөр. Тылынан саҥаҕа сыһыаннаах, ордук бэлиэ. ☉ Свойственный устной речи, обиходным выражениям, разговорный
   Кэпсэтии стилэ.  Саха бүттүүн тылларын иһинэн араарыахха сөп сурук тылын лексикатын уонна кэпсэтии тылын лексикатын. АПС СТЛ
   ♦ Кэпсэтии атын (туспа) буолуо — кытаанахтык аахсыллыа, ситиһиллиэ (саанан этиигэ тут-лар). ☉ Разговор будет другой (говорится с угрозой). [Василий Петров:] Эн, Баай Байбал хоолдьугата, моонньоҕо, бандьыыт буолуоҥ, мин, дьадаҥы Балыксыт күтүөтэ, бассабыык буолуом… Дьэ, аҕаа, оччоҕо кэпсэтии туспа буолуоҕа… П. Ойуунускай. «Оттон төттөрүлэһэр буоллаххытына кэпсэтии атын буолуо», — Васильев сыгынньах нагаанын ылан остуолга уурар. И. Бочкарев. [Паабылап:] [Күндү тааһы] арай мин булуум, оччоҕо баҕас… Ити дирээни кытта кэпсэтии атын буолуо этэ… Н. Туобулаахап. Үгүс (элбэх, туох да) кэпсэтиитэ суох — элбэхтик быһаарса барбакка эрэ. ☉ Без лишних разговоров
   Уол …… туох да кэпсэтиитэ суох биир хардаҕастаах уоту тутан баран, дьонун диэки сүүрбүт. Саха фольк. Чэ, үгүс кэпсэтиитэ суох, күн сарсын уолгун куоракка киллэрэбит. Н. Якутскай
   [Чокуурап:] (турар). Чэ, элбэх кэпсэтиитэ суох, сарсыарда «Хаастаахха» оруос быһыытыгар баар буол. С. Ефремов

туохт.
1. Кими эмэ кытта саҥаран санааҕын атастас. ☉ Разговаривать, беседовать, общаться с кем-л.
Киһи кэпсэтэн, ынах маҕыраһан билсэр (өс хоһ.). Дьоно арыт улаханнык кэпсэтиэхтэрин куттаммыттыы сибигинэһэллэр, арыт этиһэр курдук маргыһаллар. Н. Якутскай
Дэлэй-былас сэһэҥҥэ тэнитиҥ, ааспыты, баары, кэлэри кэпсэтиҥ. Т. Сметанин
Лейтенант тугу да кэпсэппэт. «ХС»
2. Кими эмэ кытта туох эмэ боппуруоска сөпсөс, тыл тылга киирис. ☉ Договориться, сговориться с кем-л. о чем-л.
Кэпсэппиппит курдук, били, Кэрэхтээх тииккэ тиийиҥ. Күннүк Уурастыырап
Күн сарсын үлэ кэпсэтэ Сабардамнарга тэбинэргэ быһаарынна. Болот Боотур
Кэппэрэтиип биһигини кытта сүүс буут собоҕо кэпсэтэн турар. Күндэ
3. эргэр. Кыыһы кэргэн ыйыт, көрдөс (кыыс дьонуттан). ☉ Свататься к девушке (через ее родных)
Быйыл саас Миитэрэй ол кыыһы «кэпсэппит». Кини халыым төлүүр баайа суох, онон энньэ да эрэйэр кыаҕа суох. Амма Аччыгыйа
Аана кыыһы уон үстээҕэр ийэтэ-аҕата эргэ биэрэргэ кэпсэппиттэр, уон алтатыгар бэргэһэлэнэн сүктүбүт. М. Доҕордуурап
[Үчүгээйэп:] Киһи кэргэни күһүн, үлэ-хамнас бүппүтүн кэннэ, кэпсэтэр куолута. С. Ефремов
4. көсп., кэпс. Кытаанахтык ааҕыс, ситис (саанан этиигэ тут-лар). ☉ Рассчитаться, расквитаться с кем-л. (с оттенком угрозы)
Бэйи, Уйбаан, эн биһикки биирдэ эмэтэ кэпсэтэрбит буолуо. Н. Неустроев
«Бэйикэй, мин ортохпуна эйигин баҕас кытта кэпсэтиэм», — диэн Абдуркулла хоргутан ытаан барда. Эрилик Эристиин
[Петя:] Сэрэтэбин. Аны Маня туһунан куһаҕан тылы тарҕатыаҥ да, миигин кытта кэпсэтиэҥ. С. Ефремов

туохт. Кими эмэ кытта ону-маны кэпсэт, сэһэргэс (үксүн эйэ дэмнээхтик). ☉ Вести разговор о чем-л., активно общаться с кем-л. (обычно мирно)
Ол оҕонньор …… кэпсэтэр-ипсэтэр хоноһоҕо-ыалдьыкка баҕалаах да киһи. Эрилик Эристиин
Киэһэни кэпсэтэн-ипсэтэн, үчүгэйдик атаарбыттара. В. Яковлев
Бэрт эйэҕэс, онуманы кэпсэтэ-ипсэтэ сатыыр олус ис киирбэх киһи эбит этэ. Н. Якутскай