кэпсээ диэнтэн хай
аата. Билиҥҥи поэттар лирикаҕа ойуулаан көрдөрүү, кэпсээһин ньыматын эмиэ бэркэ туһаналлар. «ХС»
Саҥарар дьарыгы үчүгэйдик баһылааһын сүрүн өрүттэринэн сатаан айан кэпсээһин уонна суруйуу буолаллар. АВМ ҮКТТҮө

туохт.
1. Билэргин (билбиккин) дьоҥҥо эт, тылгынан тиэрт. ☉ Рассказывать, сообщать что-л., извещать о чем-л.
Сөдүөччүйэ …… оргууй кэпсээн барда. Амма Аччыгыйа
[Күлүк:] Бэйи эрэ, эн бэркэ мин төрдүбүн билиэххин баҕараҕын ээ, кэпсиим даҕаны. А. Софронов
Кини тугу кэпсээбитин барытын мин итэҕэйбитим. Н. Якутскай
2. Сахалар көрүстэхтэринэ эҕэрдэлэһэр тыллара (үксүгэр кэпсиэ диэн ф. тутлар). ☉ Обычная форма приветствия у якутов (чаще употр. в ф. кэпсиэ)
[Утары:] Кулуба кэпсиэ. Хайдах-туох олороҕут? [Кулуба:] Үчүгэй. Эн кэпсиэ. Н. Неустроев
[Мукуйук:] Кэпсиэ, оҕонньоор! [Мэхээлэ оҕонньор:] Суох истибэтим, эн кэпсиэ. Күндэ. Дьиэлээх тойон, Уйбаан аҕата, Дэлиһиэй аан аһан ыйытар: «Ылдьаа, кэпсиэ!» Дьуон Дьаҥылы
◊ Кэпсиир киэп аат., тыл үөр. — хайааһын дьиҥ-чахчы буолбутун, буола турарын эбэтэр буолуохтааҕын көрдөрөр киэп. ☉ Изъявительное наклонение
Мэҥэ таастар суруктарыгар соруйар, усулуобунай, кэпсиир киэптэр туттуллаллар. АНК БТТ
Кэпсиир киэп билиҥҥи, хас да ааспыт, кэлэр кэмнээх, биир уонна элбэх ахсааҥҥа үс сирэйинэн уларыйар. АНК БТТ. Кэпсиэхтэн кэрэ — олус үчүгэй, кэрэ. ☉ Потрясающий, удивительный, необыкновенный, прекрасный, словами не выразить до чего хорош
Оо, дьэ, кэпсиэхтэн кэрэ, этиэхтэн дьикти — айылҕа ийэ барахсан алыс да силигилээбит. П. Ойуунускай
Оо, эдэр саас, эдэр саас! Ааспыта быданнаабытын кэннэ эргиллэн көрдөххө, кэпсиэхтэн да кэрэ, этиэхтэн да эриэккэс эбиккин эн! Софр. Данилов. Көрүөхтэн күндү, кэпсиэхтэн кэрэ кыыс дьахтары көрүстэххинэ — били хаҥас илиигин уунан баран, бэйэҥ диэки такыс гын даа… Н. Павлов
ср. уйг. гэп, кирг. кеп ‘слово, речь, разговор, беседа; серьезный разговор’, алт. кепше ‘шамкать’

туохт. Көтөҕүллэн элбэхтик саҥар-иҥэр, кэпсээ. ☉ Говорить, рассказывать много, вдохновенно, с воодушевлением
«Ону барытын көрөнистэн кэлбит киһи курдук кэпсээн-ипсээн эрдэҕин көр!» — Сөдүөччүйэ оҕотун таптыыр хараҕынан одуулаһан, сирэйэ эйэҕэстик сырдыы түстэ. Амма Аччыгыйа
Тайҕаттан тахсааччылар Аҥаар харах ороспуой туһунан кэпсээн-ипсээн үллэҥнэтэн ааһаллар. Н. Якутскай
Петр Михайлович …… араас элбэҕи кэпсээн-ипсээн дьиэлээхтэри бэркэ сэргэҕэлэппитэ. Г. Нынныров

1) рассказывать, пересказывать; сонунна кэпсээ = рассказывать новости; бу теманы кэпсээ = отвечать по данной теме; 2) обычная форма приветствия у якутов.

v. to tell, narrate, relate;