I
1. аат.
1. эргэр. Таба моонньоҕун түүтэ (уһун буолан оһуорга тут-лар). ☉ Длинная шерсть под шеей оленя (используется для вышивания). Таба синньэтинэн оһуордаабыттар
2. Таҥаска сабынан тигэн, анньан ойуулааһын, оһуор. ☉ Вышитый узор, вышивка
Кинилэр кэннилэриттэн тоҥус кыыһа …… кыһыл, күөх, саһархай солко сабынан синньэ анньыллыбыт кэрсиэтин кэтэн …… тахсан кэллэ. Н. Павлов
Оноолоругар оһуордаах сонноох, эҥээрдэригэр синньэлээх тоҕус уон тоҕус бухатыыр …… уолаттарыгар үс моойдоох хааннаах хойгуоларын туспа туруордулар. ПЭК ОНЛЯ VII
2. даҕ. суолт., поэт. Оһуор курдук кэрэ, дьэрэкээн. ☉ Красивый, яркий, пёстрый, как цветной узор
Сиэдэрэйим бэртэрэ, Сибэкким дьиктилэрэ, Синньэ дьэрэкээн кэдээлбин Силигилэтэ симээн дьэргэтиҥ! Күннүк Уурастыырап
Сирдойду кэрэ-киэҥ далбара Синньэ солконон симэннэ. А. Бэрияк
◊ Синньэ күөх поэт. — сиппит айылҕа оһуор аспыт курдук кэрэ, тупсаҕай, нарын күөҕэ. ☉ Узорчатая, нежная зелень расцветшей природы
Үтүө сир чэлгийэр саадтарын Үйэлээх синньэ күөх симээтин. Күннүк Уурастыырап
Синньэ күөҕэ сирэлийэн, Ача күөҕэ аралыйан [саас кэллэ]. П. Тобуруокап
Көрөҕүн дуо? Бу дыргыл сыттаах хампа күөҕү, синньэ күөҕү, бу кэрэмэн көстүүнү. Сэмээр Баһылай
II
сыһ., кэпс. Тугу да гыммакка, туга да суох; көннөрү, мээнэ. ☉ Ничего не делая, без ничего; просто, просто так
[Ыстапаан оҕонньор:] Дойдубун киһиэхэ былдьатан, үҥсэ, дьыала түһэрэ кииртим даа, үүтү-хайаҕаһы булбакка синньэ төннөн тахсан эрэбин. А. Софронов
Аҕам, бука, синньэ кэлэрэ буолуо: кыыл киириэ эрдэ эбээт. Болот Боотур
Тус бэйэм ити хоһоон сахалыытын синньэ, таах сылдьан эрэн, «ээх» дэтиэххэ дылы, эмиэ «нойосуустаан» кэҕийэр бэйэлээх этим. С. Федотов