1) белый; беловатый; кэрэ ат белый конь; үүт кэрэ молочно-белый (о масти лошади); 2) красивый, прекрасный || красота; кэрэ дьүһүн красивый вид; дьүһүн кэрэтэ красота вида.
Якутский → Русский
кэрэ
Якутский → Якутский
кэрэ
даҕ.
1. Тас көрүҥүнэн, ис хоһоонунан киһини умсугутар, астыннарар, долгутар. ☉ Красивый, прекрасный, чудесный
Кини өрө ууммут илиитигэр, кэрэ сирэйигэр Туох барыта баара, арай сааттаах куттал эрэ суоҕа. С. Данилов
Саамай кыра туһалаах эрээри, саамай кэрэ бултааһын — сааланыы. Амма Аччыгыйа
Бу күн анныгар киһи барыта Кэрэни, сырдыгы айаары айыллар. И. Гоголев
Төрөөбүт кыраайбыт хайдах курдук баайый уонна кэрэний! И. Данилов. Тырымнас кэрэ кыыс Сибэкки хомуйар. Хараҕын, уостарын Уран күн убуруур. Доҕордоһуу т.
△ Киһи сүрэҕин-быарын ортотунан киирэр, олус үчүгэй (хол., сыт-сымар). ☉ Весьма приятный (напр., запах)
Отуу уота умайда, кэрэ наҕыл сыт охсулунна. Амма Аччыгыйа
2. Араҕастыҥы кырымахтаах сырдык өҥнөөх (сылгы түүтүн өҥө). ☉ Белый со светло-желтым отливом (о масти лошади). Кэрэ биэттэн хара кулун төрүүр үһү (тааб.: хаар ууллан сайын кэлиитэ). Кэрэ сылгыны хара сылгы батыһар үһү (тааб.: кырынаас кутуругун харата)
♦ Кэрэ кэһиитэ <улаан уйгута> көр кэһии I
◊ Саһыл кэрэ — сырдык саһархай харахтаах, тааҥ өҥүнүү саһархай түүлээх, сиэлэ, кутуруга саһархайдыҥы дьэҥкир үөстээх (сылгы). ☉ Светло-рыжий (о масти лошади). Сырдык кэрэ — самыыта, сиһин, уорҕатын ньургуна сырдык араҕас, өрөҕөтө, тыстара, моонньо, сирэйэ, кутуруга, сиэлэ лаппа сырдык. ☉ Бледно-желтый с розоватым оттенком, палевый. Үүт кэрэ — оргуйбут үүт курдук өҥнөөх, маҥан сиэллээх-кутуруктаах (сылгы). ☉ Цвета топленого молока (о масти лошади)
Суол тоҥоноҕуттан үүт кэрэ аттаах киһи уурдаран-оҕустаран таҕыста. А. Бэрияк. Эмиий кэрэтэ — эмиий тумугун тулата, хараҥытыҥы төгүрүгэ. ☉ Темный кружок вокруг соска человека. Эмиийин кэрэтигэр диэри түспүт суһуохтаах
ср. тюрк. кер, гээр ‘гнедой, рыжеватый (о масти лошади)’, туркм. гөрк ‘красота, миловидность’
кэрэ-билэ
көр күрүөх
Киис тыһыгар кэккэлээх Кэрэ-билэ доҕоттор, Кэлэн-баран иһэммит, Кэскиллэ тэрийэн иһиэҕиҥ. А. Софронов
Кэтит кэскил ыһыаҕы Киэргэтэн тэрийиэҕиҥ, Кэрэ-билэ сэгэрдээр. Н. Степанов
Балыксыт Намыын оҕонньор Бастакы быстах сэһэнин Кэрэ-билэ доҕотторбор Кэпсээн турардаах этим мин. М. Хара
кэрэ-бэлиэ
даҕ. Үөрүүлээх, умнуллубат чаҕылхай өйдөбүлү хаалларар. ☉ Оставляющий радостное, незабываемояркое впечатление
Кэрэ-бэлиэ күннэрбит Кэлээхтиирин саҕана Күөрэгэйдиир чыычаахпыт Көрө-нара үксээтэ. А. Абаҕыыныскай
Кэрэ-бэлиэ күннэргэ: ким эмэ төрөөбүт күнэ эбэтэр саҥа киһи төрөөтөҕүнэ эҕэрдэлээһиннэри кытта …… сибэккилэри бэлэхтээтэхтэринэ үлэһит киһиэхэ төһөлөөх үөрүүлээх буолуой? ПА
[П. Тулааһынап] элбэх кэрэ-бэлиэ айымньылары айбыта. «ХС»
кэрэ-дьикти
даҕ. Киһини умсугутар-долгутар олус кэрэ. ☉ Чудный, чудесный; очаровательный
Аан ийэ дойду чэбдигирбит, ыраастыйбыт, кини кэрэдьикти иэниттэн дьаҥ-дьаһах, ыарыысүтүү, өс-саас мэлийбит. Амма Аччыгыйа
Чуу, долгуйбат, Уу чуумпурда, Кэрэ-дьикти Киэһэ кэллэ. Күннүк Уурастыырап
Кэрэ-дьикти елкабыт, Кэһиилэргин сүүмэхтээ! И. Чаҕылҕан
кэрэ-намчы
даҕ. Үтүөкэн, нарын, намыын. ☉ Нежный, мягкий и прекрасный
Кини бэйэтин хартыыналарыгар наһаа кэрэ-намчы дьахталлар мөссүөннэрин ойуулаабыта. АЕВ ОҮИ
кэрэ-чуор
даҕ. Киһини умсугутар, үрдүк, тылларын чуолкайдык этэн таһаарар (үксүгэр ырыаһыт куолаһын туһунан). ☉ Сильный, высокий, звонкий, красивый (обычно о голосе певца)
Кэрэ-чуор тойук тыллара доллоһуччу кутуллан, дуорайбытынан бардылар. Күннүк Уурастыырап
Уулаах …… ис-иһиттэн эҥсилгэннээх кэрэ-чуор куолаһынан айыы бухатыырын ыллатан барда. Эрилик Эристиин
Үөр чыычаах кэрэ-чуор саҥатынан туолбут хатыҥ чараҥ туспа кэрэ буолан көстөр. «ХС»
Еще переводы: