туохт.
1. Харыһыйан, ыарырҕатан, харыстаан кэмчилээн, ороскуокка киирэртэн туттун. ☉ Воздерживаться от расходов, скупиться, жалеть тратить что-л. Ороскуотун кэрэйбэтэххитинэ, эһиги даҕаны күөллэрдэ көһөрүҥ ээ. Болот Боотур
Манньатын-сулуутун, кэһиитин-тутуутун, атын да ороскуотун кэрэйиэ суохтааххын. Күннүк Уурастыырап
Хоргуйан олорон сыана кэрэйиэҥ дуо, өлөртөн быыһаммыккар үөрүөҥ. Болот Боотур
△ Буорту буолбатын диэн харыстаа. ☉ Беречь, оберегать что-л. от порчи
[Харытыан] үрүҥ сарыы этэрбэһэ сытыйарын кэрэйбэккэ, бадьаалаан тиийэн, умса сытар тыытын тиэрэ аста, ууга киллэрдэ. Л. Попов
2. Тугу эмэ ыарырҕаан оҥорума, тугу эрэ гынартан туттун. ☉ Затрудняться делать что-л., считая это слишком обременительным, сложным
Эмээхсин …… кини туһа диэн утуйбакка да үлэлиирин кэрэйбэт этэ. А. Федоров. Ыксаабыккар, сылайбыккар тэптэрэн, окуопа хастаргын кэрэйдэххинэ, бэрт сотору өстөөх буулдьатын аһылыга буолаҕын. ЫКТ
3. Тугу эмэни сүөлүргээн эбэтэр табыгаһа суоҕунан, толооһунан ааҕан, оҥорума, оҥорортон туттун. ☉ Не делать, не предпринимать, не решаться делать что-л., считая это неприличным, предосудительным, неудобным
Кини кэпсээнин истибит киһи бултуон да кэрэйиэх курдук. Амма Аччыгыйа
Биһиги саҥа үүммүт ньургуһуннары туура тардыахпытын кэрэйдибит. И. Сосин
Мин кинилэр [оҕонньордоох эмээхсин] ити чуумпу, нарын кэпсэтиилэрин быһыахпын кэрэйдим. Р. Кулаковскай
ср. п.-монг. кирэ ‘скупиться, скряжничать’, тув. кээргээр ‘жалеть, беречь’
Якутский → Якутский
кэрэй
Якутский → Русский
кэрэй=
1) останавливаться перед чём-л., не решаться на что-л.; ыраах барыахпын кэрэйдим я не решился уйти далеко; өлөрүн да кэрэйбэт даже смерть его не остановит; 2) жалеть что-л., скупиться на что-л., жадничать; харчытын кэрэйэн ылбата он не купил что-л., пожалев денег.
Еще переводы: