кэрэмэн

Якутский → Якутский

кэрэмэн

I
даҕ., үрд.
1. Бары өттүнэн дэгиттэр үтүө, кэрэ (үксүгэр айылҕа көстүүтүн туһунан сөҕөн-махтайан этиигэ). ☉ Совершенный во всех отношениях, изумительный (обычно о красотах природы)
Кини айымньытыгар даҕаны, олоҕор даҕаны син биир итинник кэрэмэн дууһалаах киһи этэ. Суорун Омоллоон
Көрөҕүн дуо, бу дыргыл сыттаах хампа күөҕү, синньэ күөҕү, бу кэрэмэн көстүүнү! Сэмээр Баһылай
2. Киһини угуйар күүстээх, дьиктикэрэ (инники кэскил, дьол-соргу туһунан). ☉ Светлый и прекрасный (о будущем, судьбе)
Киһи барахсан эрэлин, кини кэрэмэн кэскилин итэҕэйэрим бэрт буолан инним диэки дьулуһабын, иҥнибэккэ иһэбин. С. Данилов
Этиэхтэн кэрэмэн Эйиэхэ кэскилиҥ Кэхтибэт чэчиринэн Сир үрдүн симиэҕиҥ. М. Ефимов
Кэнчээри Кэрэмэн кэскилин түстээбит Тордохпут барахсан Тупсаҕай да эбит. В. Лебедев (тылб.)
II
көр кыраман I
Кэтит кэрэмэн дойду. ПЭК СЯЯ
Далай халлаан түгэҕэр Дойдуламмыт сулустар Ааспыт күн-дьыл кэрэмэн Ахтыытыныы ыраахтар. Н. Рыкунов

Еще переводы:

кэриэн

кэриэн (Якутский → Якутский)

аат. Ыкса чугас; кэккэ (дьон); бииргэ түмсүбүт, үөлээннээх доҕордуу (дьон, ыччат). ☉ Тесный круг близких (людей); люди одного поколения, ровесники
Кэнчээри ыччат кэскилэ кэнэҕэски үйэҕэ диэри кэҕэрийбэтин диэммит кэриэммитин кэккэлэтэн олоробут. Саха фольк. Кэриэн киһи кэккэтиттэн тэйэн хаалбыт абабын тугунан ситиэм баарай! ПЭК ОНЛЯ III
Кэриэн ыччат кэскилин Килбиэннээхтик көмүскээбит Герой Попов чиэһигэр Кэрдиис дьэрэкээн ойуулаах Кэрэ сэргэтэ анньыаҕыҥ! С. Васильев
Оҕо дьоннор, ойдом баран, Орой-бурай көттүбүт, Кэриэнинэн кэлэ-кэлэ, Кэккэлэччи түстүбүт. И. Чаҕылҕан
даҕ. суолт. Кэрэмэн, кэрэ. ☉ Прекрасный, отменный
Кырыысаҕа кыаһааны көрө-көрө, мин, хата, Маннык кэриэн киэһээни кэтэспитим ыраатта. Күннүк Уурастыырап
◊ Кэриэн айах көр айах II
Кэриэн айах буоламмын Кэрэ дьоммун кытары Симэх оһуор сыһыыга Сэргэстэһэн киириэҕим. П. Тулааһынап
Кэриэн тыа көр кэрии. Кэриэн тыа кэнниттэн Кэҕэбит этэн чоргуйда. Таллан Бүрэ
Кэриэн ымыйа көр ымыйа. Улуу ыһыах саҕаланна, Уолбат уйгу тардылынна. Кэриэн ымыйа кэккэлээтэ, Чороон айах чуоҕуйда. С. Васильев
Сэттэ сиринэн Кэрдиис ойуулаах Кэриэн ымыйаҕа Кэккэлэһэн көрүөҕүҥ! Саха сэһ. 1977

синньэ

синньэ (Якутский → Якутский)

I
1. аат.
1. эргэр. Таба моонньоҕун түүтэ (уһун буолан оһуорга тут-лар). ☉ Длинная шерсть под шеей оленя (используется для вышивания). Таба синньэтинэн оһуордаабыттар
2. Таҥаска сабынан тигэн, анньан ойуулааһын, оһуор. ☉ Вышитый узор, вышивка
Кинилэр кэннилэриттэн тоҥус кыыһа …… кыһыл, күөх, саһархай солко сабынан синньэ анньыллыбыт кэрсиэтин кэтэн …… тахсан кэллэ. Н. Павлов
Оноолоругар оһуордаах сонноох, эҥээрдэригэр синньэлээх тоҕус уон тоҕус бухатыыр …… уолаттарыгар үс моойдоох хааннаах хойгуоларын туспа туруордулар. ПЭК ОНЛЯ VII
2. даҕ. суолт., поэт. Оһуор курдук кэрэ, дьэрэкээн. ☉ Красивый, яркий, пёстрый, как цветной узор
Сиэдэрэйим бэртэрэ, Сибэкким дьиктилэрэ, Синньэ дьэрэкээн кэдээлбин Силигилэтэ симээн дьэргэтиҥ! Күннүк Уурастыырап
Сирдойду кэрэ-киэҥ далбара Синньэ солконон симэннэ. А. Бэрияк
◊ Синньэ күөх поэт. — сиппит айылҕа оһуор аспыт курдук кэрэ, тупсаҕай, нарын күөҕэ. ☉ Узорчатая, нежная зелень расцветшей природы
Үтүө сир чэлгийэр саадтарын Үйэлээх синньэ күөх симээтин. Күннүк Уурастыырап
Синньэ күөҕэ сирэлийэн, Ача күөҕэ аралыйан [саас кэллэ]. П. Тобуруокап
Көрөҕүн дуо? Бу дыргыл сыттаах хампа күөҕү, синньэ күөҕү, бу кэрэмэн көстүүнү. Сэмээр Баһылай
II
сыһ., кэпс. Тугу да гыммакка, туга да суох; көннөрү, мээнэ. ☉ Ничего не делая, без ничего; просто, просто так
[Ыстапаан оҕонньор:] Дойдубун киһиэхэ былдьатан, үҥсэ, дьыала түһэрэ кииртим даа, үүтү-хайаҕаһы булбакка синньэ төннөн тахсан эрэбин. А. Софронов
Аҕам, бука, синньэ кэлэрэ буолуо: кыыл киириэ эрдэ эбээт. Болот Боотур
Тус бэйэм ити хоһоон сахалыытын синньэ, таах сылдьан эрэн, «ээх» дэтиэххэ дылы, эмиэ «нойосуустаан» кэҕийэр бэйэлээх этим. С. Федотов