кэс I диэнтэн атаах. Кэтиттиир суолларын Кэһээхтиир үһүбүөн диэн, Күтүр өстөөҕүм Күлүпүс гынан хааллаҕа. П. Ойуунускай

туохт. Атын дьонтон арааран (арахсан), соҕотохтуу (соҕотоҕун) сырыт, кими эмэ кытта соҕотохтуу кэпсэт. ☉ Уединяться, обособляться, разговаривать наедине с кем-л.. Бүөмнээн кэпсэт. Бүөмнээн аһаа. Бүөмнээн көрүс
□ Кинилэр [икки муҥур тиит] бүөмнээн тугу эрэ сибигинэһэн эрэр курдуктар. Амма Аччыгыйа
Ийэтэ Кэтиттиир эмээхсин күнүс соҕотоҕун Лоокууту кытта бүөмнээн кэпсэппитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Биир күн оҥостон аҕата үрэҕи быһа үппүт илимнэрин соҕотоҕун бүөмнээн көрөр санаалаах киирдэ. «ХС»

аат. (э. ахс. эмээхситтэр)
1. Кырдьыбыт дьахтар. ☉ Женщина, достигшая старости, старуха
Микиитэ ийэтигэр дьулуһа сатыырын, биир кыра уҥуохтаах кырдьаҕас эмээхсин ыыппат. Амма Аччыгыйа
Ийэлэрэ Мааппа эмээхсин кыыймыт үүт оҕотун иһэ түстэ. Күндэ
Кэтиттиир эмээхсин күнүс соҕотоҕун Лоокууту кытта бүөмнээн кэпсэппитэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Эмээхсин түөһэйбит, дьахтар ыарыһах, оҕолор кыралар. М. Доҕордуурап
2. кэпс. Эр киһи кэргэнэ. ☉ Жена, супруга
[Күөс Бүөтүр:] Ол эн эмээхсиниҥ таҥаралаабытын хантан истэ оҕустуҥ? Н. Неустроев
Хата, оҕонньорунааҕар эмээхсинэ ордук көрүҥнээх эбит. П. Ойуунускай
[Онтоон:] Ээ, мин эмиэ ити эмээхсиним өлүүтүн [сүөһүтүн] арааран туспа суруттаран биэрбитим. Күндэ
3. эргэр., харыс. т. Уоспа ыарыы. ☉ Оспа (заболевание).
◊ Эмэн эмээхсин — бүдүгүрэ кырдьыбыт эмээхсин. ☉ Престарелая, в преклонных летах бабушка. Элээмэ этэрбэстээх, Илбиркэй сутуруолаах Илдьиркэй ырбаахылаах Эмэн эмээхсин… Саха нар. ыр. II
ср. алт. эмеген ‘почтенная женщина; супруга; старуха’, монг. эмэг ‘бабушка’, эмэгчин ‘самка’