Якутские буквы:

Якутский → Русский

күдээрий=

подниматься, виться, взвиваться (о лёгком дыме, пыли).

Якутский → Якутский

күдээр

I
даҕ. Хойуу туман, буруо курдук көрүҥнээх, түргэнник устар (былыт туһунан). ☉ Быстро двигающийся, как густой туман или дым (об облаках)
Күнү көрдөрбөт Күдээр былыт Ханыылаһан барда. П. Ойуунускай
II
туохт. Түргэнник күлүгүлдьүй, буору-сыыһы өрүкүтэн сүүр. ☉ Быстро мелькать, мчаться, проноситься, поднимая пыль
Былааһы былдьаһыы күнүгэр Ыстыыгы санныга сүкпүппүт, Ыыспалаах уот төлөн күлүгэр Ол курдук күдээрэ сүүрбүппүт. С. Васильев

күдээрий

туохт. Салгыҥҥа өрө көтөн өрүкүйэн таҕыс (хол., туман, паар, быыл тустарынан), бургучуй. ☉ Подниматься, клубиться (напр., о тумане, пыли)
Кини [Тогойкин] аттыгар турар баак үрдүнэн күдэн аргыый күдээрийэр. Амма Аччыгыйа
Айан дьонун үрдүлэринэн көтөн күдээрийэн иһэр ыыс-туман быыһынан чолбон сулустар …… чипчиҥнии-чипчиҥнии дьөлө көрөн турдулар. Эрилик Эристиин

Еще переводы:

күдээрит=

күдээрит= (Якутский → Русский)

побуд. от күдээрий = поднимать (напр. пыль).

күдээриҥнээ

күдээриҥнээ (Якутский → Якутский)

күдээрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Муостара адаарыҥнаан, тыыннара күдээриҥнээн, сотолоро хараарыҥнаан, табалар субу өрө мэҥийэн кэлээт, тохтуу биэрдилэр. Амма Аччыгыйа

күдээрийтэлээ

күдээрийтэлээ (Якутский → Якутский)

күдээрий диэнтэн төхт
көрүҥ. Үрдүк тииттэр көтөҕөн турар көмнөх хаардарын төлүтэ тутуталаан кэбиһэллэр, ол аайы тыа иһэ онон-манан наҕыллык күдээрийтэлээн ылар. Амма Аччыгыйа

сапсаҥнаа

сапсаҥнаа (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Сахсыллар курдук хамсаан ыла-ыла күдээрийэн өрө таҕыс (хол., туманы этэргэ). ☉ Клубиться (напр., о тумане)
Күн кылбайа тахсан кэллэ. Күөллэр үрдүлэринэн туман унаарыйан тахсан салгыҥҥа ыйаммыттыы өрө күдээрийэ, сапсаҥныы турда. Р. Кулаковскай

күдээрис

күдээрис (Якутский → Якутский)

I
күдээрий диэнтэн холб. көстүү
Тыал көһөҥө былыттара күдээриһэ көттөхтөрүнэ, аламай күн сыралҕана ордук күүрэр, кини сардаҥата ордук сытыырхайар эбээт. Амма Аччыгыйа
II
даҕ. Буруотуҥу, ыйааһына суох, чэпчэки, күдэриккэ маарынныыр (былыт туһунан). ☉ Призрачный, невесомый, похожий на туман (об облаках)
Күдээрис былыт быыһынан күн көстөн ааһар. Күндэ

курҕаа

курҕаа (Якутский → Якутский)

аат. Олус бытархай көп буор, куоппас. ☉ Пыль
Сылгылар курҕаа буордаах сиргэ тоҕуоруйдахтарына, бурҕаппыт буордара ыраахтан күдээрийэн олорор буолааччы. Сылгыһыт с. Сотору айан суолун курҕаата хаптайда. «Кыым»

лаглас

лаглас (Якутский → Якутский)

лаглай диэ нт эн холб. туһ. Үөһээ халлааҥҥа өрө күдээрийэн тахсыбыт баай харыйалар, биир да лабааларын хамсаппакка, лаглаһан тураллар. Күндэ
Дьахталлар мааны таҥастарын таҥныбыттар, лаглаһан түһэн үчүгэйдэрэ бэрт. А. Сыромятникова

ыыс-будулҕан

ыыс-будулҕан (Якутский → Якутский)

аат. Өрүкүйэн олорор, күнү-сырдыгы хаххалыыр хаар, тумарык ытылҕана. ☉ Бушующая буря, туман
Хаар түһэр, ыыс-будулҕан буолар, тыал улуйар. Суорун Омоллоон
Айан дьонун үрдүлэринэн ыыс-будулҕан көтөн күдээрийэрэ. Эрилик Эристиин
Иннэ им-балай, ыыс-будулҕан этэ. «ХС»

биир да

биир да (Якутский → Якутский)

түмэр солб. аат. Биир даҕаны, биирдэ даҕаны (мэлдьэх. этиигэ тут-лар). ☉ Ни один (обычно употр. в отриц. предложении)
Үөһээ халлааҥҥа өрө күдээрийэн тахсыбыт баай харыйалар биир да лабааларын хамсаппакка лаглаһан тураллар. Күндэ
Бииргэ сылдьыахпыт, биир да күөс быстыҥа эһигиттэн арахсыахпыт суоҕа. А. Сыромятникова

кыыкынас

кыыкынас (Якутский → Якутский)

I
кыыкынаа диэнтэн холб. туһ. Сыарҕалаах оҕустар аадьуо алтахтыыллар, ылахтар биир күрүс кыыкынаһаллар. «ХС»
Бэстэр хоҥкулдьуһан куугунастылар, хатыҥнар кыыкынастылар, көмнөх хаар күдээрийэ тоҕунна. «ХС»
II
даҕ. Кыыкынаан иһиллэр тыастаах, саҥалаах. ☉ Скрипучий, сиплый
Биллэрик орон диэкиттэн эргэ аан аһылларыныы кыыкынас саҥа симиктик иһилиннэ. И. Гоголев
Ыалдьыбыт кыыл тыҥатын иһиллээн көрдөххө тыынара кыыкынас буолар. БПМ КИиКСЫа
Кыыкынас тыастаах үктэллэринэн иһирдьэ сүгүллэҥнэстилэр. «ХС»