Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күдээрит

туохт.
1. Күүскэ өрүкүйэр, бурҕачыйар гына өрө көтүт (хол., суол быылын, хаары). Поднимать, взвихрить (напр., дорожную, снежную пыль)
Ааспыт күһүн …… күүркэнньик «кырыстаах» алааһы ортотунан, күдэн буору күдээритэн, куоракка айанныырбытыгар бу күөл букатын суох этэ. Амма Аччыгыйа
[Тыал] бөһүөлэк ыалын дьиэтин үрдүн хаарын көтүтэн күдээритэр, ханна эрэ тимир оһох турбатыгар иһиирэн сирилэтэр. Н. Якутскай
Сибилигин аҕай сирилэтэн ааспыт холорук, …… буору-сыыһы күдээритэн, өрө ытыллан алыы диэки киирэн эрэр эбит. Болот Боотур
Салгыҥҥа киэҥник тарҕанар гына эмискэ өрө көтүт, ыс, күүскэ бырдаҥалат, тоҕо ыһыахтаа (хол., туох эмэ убаҕаһы эбэтэр быыл курдугу). Развеять, разметать, разбрызгать что-л. жидкое, сыпучее
Кыысчаан чохчойон олорон, чэчигирэччи күлэр уонна ытыһынан ууну сомсон күн диэки ыһан күдээритэр. Н. Лугинов
Биир ыстакаан оруоһу ыһан күдээриппиппэр, чыычаахтар үрэл гынан кынаттара талыбырайа түстэ. М. Доҕордуурап. Киэһээҥҥи ыамҥа ынаҕын ыан эрдэҕинэ, ынаҕы биэдэрэлээх үүтүн тоҕо тэбэн күдээриттэ. А. Федоров
3. Суол быыла, хаар өрүкүйэр гына олус дохсуннук, түргэнник хамсан, сүүр. Стремительно двигаться вперед, поднимая клубы пыли (снежной, дорожной). Ньургун Боотур обургу айаннаан күдээриппитинэн барда — баччаны истэн баран олоруох киһи буолбатах
Саха фольк. Үс үүт бүтэйи үрдүнэн көтөн күдээриттилэр. Күннүк Уурастыырап
[Чубукулар] субу чугаһынан ойуолаан күдээритэн аастылар уонна хайа чыпчаалын былдьастылар. И. Данилов
4. көсп. Кими-тугу эмэ бэйэҥ эбэтэр туох эмэ нөҥүө үөһэ көтөҕөн бырах, тугу эмэ ылан элээрт. Приподняв, перекинуть кого-что-л. через себя или что-л. Эргичис гынар да, илиитин киһитин санныгар биллэҕиннэри быраҕан күдээриппитэ эрэ баар буолара. СМН ТС
[Софронов Азизовы] өттүктээн күдээритэр. ВВ ТТ

Якутский → Русский

күдээрит=

побуд. от күдээрий = поднимать (напр. пыль).


Еще переводы:

күдээритэлээ

күдээритэлээ (Якутский → Якутский)

күдээрит 1 диэнтэн төхт. көрүҥ. Ойуун …… туһулаан эттэҕин аайы кымыһы үстүү төгүл үөһэ ыһан күдээритэлиир. Саха сэһ. 1977

аҥылыт

аҥылыт (Якутский → Якутский)

аҥылый диэнтэн дьаһ
туһ. Хаҥылыктыыр атыырым Хаардаах бугул саҕа Өтөҕөтүн түптэлээн Өрүкүтэ күөдьүтэн, Аһыы ахтаах сытынан Алаастары аҥылытан Күөх былыт курдук Күдээритэн кээспиттэр. С. Зверев

чэчигирэччи

чэчигирэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Чуордук, хатаннык (күл). Звонко, задорно, радостно (смеяться)
[Кыысчаан] чохчойон олорон, чэчигирэччи күлэр уонна ытыһынан ууну сомсон күн диэки ыһан күдээритэр. Н. Лугинов

күдээрт

күдээрт (Якутский → Якутский)

көр күдээрит
Суол буорун кэннигэр күдээрдэн Соноҕос харахтан сүттэ. Баал Хабырыыс
Көрөҕүөн: ойуур тыа хаардарын Күүстээх тыал күдээрдэ ыһарын? Эллэй
Кыһыҥҥы түптэлэс тымныыга тыынар салгыннарын туманын ортотугар айаннаан күдээрдэн иһэр табалар, кырдьык да, «туман былыт курдук» көстүөхтэрин сөп. КНЗ СПДьНь

кыйысхал

кыйысхал (Якутский → Якутский)

көр кыйысхан
Кыһыҥҥы халлаан Кыйысхал тыала Истиэнэ бүтэй Иэрийэ турар. Күннүк Уурастыырап
Олесь Дудар …… синньигэс таас үрэҕи өҥөйөөтүн кытта, кыйысхал тыал иһиирэн сирилэтэр, оттонмастан хаары көтүтэн күдээритэр. Л. Попов

силигилэт

силигилэт (Якутский → Якутский)

силигилээ диэнтэн дьаһ
туһ. Сибэкким дьиктилэрэ, Синньэ дьэрэкээн кэдээлбин Силигилэтэ симээн дьэргэтиҥ! Күннүк Уурастыырап
Барыта киһиттэн тутулуктаах. Баҕарыа: күөх хонуубун хара буорунан күдээритиэ, Күөх от үүммэтэх куйаарын Сиир отоннорунан силигилэтиэ. С. Гольдерова

төкөөлөт

төкөөлөт (Якутский → Якутский)

төкөөлөө диэнтэн дьаһ
туһ. [Майор] Гавриилы санныга таптайда уонна киэҥ толоон устун тураҕас атынан төкөөлөтөн күдээритэ турда. ДАЛ УуУоО
Наар сиэллэриигэ киһи да, ат да илистэр. Ол сылдьан сылгыны күөйэн түргэнник төкөөлөтөрүҥ кыаллыбат үгэстээх. ААИ ОБСЫҮ

биллэҕиннэри

биллэҕиннэри (Якутский → Якутский)

сыһ. Мииннэри, туохха эмэ туора сытар, буолар гына (уур, бырах). Так, чтобы что-л. было положено или повешено поперек чего-л. и свисало концами вниз
Сынньана таарыйа, сыыртан эмтэрийэн түспүт дьапталҕа таас хаххатыгар киирэн, биллэҕиннэри ууран баран, ол үрдүгэр олордулар. ДФС КК
Кини бэйэтэ наһаа үчүгэйдик вертушканы оҥороро. Эргичис гынар да, киһи илиитин санныгар биллэҕиннэри быраҕан күдээриппитэ эрэ баар буолара. СМН ТС

күүркэнньик

күүркэнньик (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Сытыйбыт, эмэҕирбит мас; от тохто сылдьар күдээриҥнэс тобоҕо. Древесная труха; сенная труха
Ааспыт күһүн, кур чэй быыбаркатын ыһан кэбиспит курдук, күүркэнньик «кырыстаах» алааһы ортотунан, күдэн буору күдээритэн, куоракка айанныырбытыгар бу күөл букатын суох этэ. Амма Аччыгыйа
Номоххо холбоспут от күүркэнньигин киһи сиир лабыктата буолуохтаах диэн тойоннууллар. КВА Б

долгуһуй

долгуһуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Түргэнник, күдэхтээхтик биир тэҥ уһун (хол., улахан өрүс туһунан). Течь быстро, мощно и размеренно (напр., о широкой полноводной реке)
Кини [өрүс] барылыы муораҕа дьулуста, Дохсуннук сүүрүгүрэн долгуһуйда. Таллан Бүрэ
Өлүөнэ эбэбит Доллоһуйа уһунна Долгуһуйа хамсаата. С. Васильев
Уйгу-быйаҥ төрдө төрөөбүт үөскээбит өрүспүт барахсан, долгуһуйан, олох курдуккун, кэрэҕин, дьиҥнээх олоҥхо курдуккун эбээт! М. Попов
2. Түргэнник хаамп, хамсан (үксүгэр сонос эдэр дьахтар туһунан). Делать быстрые равномерные движения (обычно о полноватой молодой женщине)
Катя Соловьева итии бааҕы өрө күдээриппитинэн дьиэтин диэки долгуһуйан эрэр. Амма Аччыгыйа
Суоппуйа долгуһуйан кэлэн чааскыларга чэй кутуталаабыта. Е. Неймохов