туохт.
1. Атахтаргын тобуктарынан күүскэ бокутан (буутуҥ сотоҕун таарыйыар диэри), аллара диэки түһэн олор. ☉ Сидеть на корточках
Оҕонньор чохчойон олорон ыт оҕолорун биирдии-биирдии ылыталаан, имэрийэимэрийэ, ымманыйда. Амма Аччыгыйа
[Кыысчаан] чохчойон олорон, чэчигирэччи күлэр уонна ытыһынан ууну сомсон күн диэки ыһан күдээритэр. Н. Лугинов
Ааныска чохчойон олорон, сибэкки быыһыгар үтүрүһэ үүммүт сыыс оту үргэтэлээтэ. Күрүлгэн
2. харыс т. Тахсан киир, хойуулаа (үксүгэр оҕону этэргэ). ☉ Испражняться (обычно о ребёнке)
Биир киһи талахтар кэннилэригэр чохчойон олорор. Н. Якутскай
Уон икки хонук тухары Хойуум кэллэ диэн [Күн Толомон Ньургустай] Чохчойбута көстүбэтэ. ТТИГ КХКК. Ыарыы үөһүрдэр уонна хотуолатар буоллаҕына оҕо …… сууккаҕа хас төгүл хойуунан чохчойбутун …… суруйан иһиллиэхтээх. ИБГ ДЬОЫа
♦ Чохчойон баран, кэннин хайыһан көрөр киһи — кэччэгэй, күтүр киһи. ☉ Скупец, скряга (букв. испражнившись, оглядывается — не воспользовалась ли собака). Ыалбыт, чохчойон баран, кэннин хайыһан көрөр киһи
ср. др.-тюрк., тюрк. чөк ‘спускаться’, кирг. токчой ‘плотно сжаться в комочек’, кум. чекмек ‘приседать, садиться на корточки’

туохт.
1. Күүскэ өрүкүйэр, бурҕачыйар гына өрө көтүт (хол., суол быылын, хаары). ☉ Поднимать, взвихрить (напр., дорожную, снежную пыль)
Ааспыт күһүн …… күүркэнньик «кырыстаах» алааһы ортотунан, күдэн буору күдээритэн, куоракка айанныырбытыгар бу күөл букатын суох этэ. Амма Аччыгыйа
[Тыал] бөһүөлэк ыалын дьиэтин үрдүн хаарын көтүтэн күдээритэр, ханна эрэ тимир оһох турбатыгар иһиирэн сирилэтэр. Н. Якутскай
Сибилигин аҕай сирилэтэн ааспыт холорук, …… буору-сыыһы күдээритэн, өрө ытыллан алыы диэки киирэн эрэр эбит. Болот Боотур
△ Салгыҥҥа киэҥник тарҕанар гына эмискэ өрө көтүт, ыс, күүскэ бырдаҥалат, тоҕо ыһыахтаа (хол., туох эмэ убаҕаһы эбэтэр быыл курдугу). ☉ Развеять, разметать, разбрызгать что-л. жидкое, сыпучее
Кыысчаан чохчойон олорон, чэчигирэччи күлэр уонна ытыһынан ууну сомсон күн диэки ыһан күдээритэр. Н. Лугинов
Биир ыстакаан оруоһу ыһан күдээриппиппэр, чыычаахтар үрэл гынан кынаттара талыбырайа түстэ. М. Доҕордуурап. Киэһээҥҥи ыамҥа ынаҕын ыан эрдэҕинэ, ынаҕы биэдэрэлээх үүтүн тоҕо тэбэн күдээриттэ. А. Федоров
3. Суол быыла, хаар өрүкүйэр гына олус дохсуннук, түргэнник хамсан, сүүр. ☉ Стремительно двигаться вперед, поднимая клубы пыли (снежной, дорожной). Ньургун Боотур обургу айаннаан күдээриппитинэн барда — баччаны истэн баран олоруох киһи буолбатах
Саха фольк. Үс үүт бүтэйи үрдүнэн көтөн күдээриттилэр. Күннүк Уурастыырап
[Чубукулар] субу чугаһынан ойуолаан күдээритэн аастылар уонна хайа чыпчаалын былдьастылар. И. Данилов
4. көсп. Кими-тугу эмэ бэйэҥ эбэтэр туох эмэ нөҥүө үөһэ көтөҕөн бырах, тугу эмэ ылан элээрт. ☉ Приподняв, перекинуть кого-что-л. через себя или что-л. Эргичис гынар да, илиитин киһитин санныгар биллэҕиннэри быраҕан күдээриппитэ эрэ баар буолара. СМН ТС
[Софронов Азизовы] өттүктээн күдээритэр. ВВ ТТ