сыһ. Күнү быһа, сарсыардаттан киэһээҥҥэ диэри. ☉ Весь день, с утра до вечера
Кэлбит дьон бүгүн күннүктээн лааппы табаарын аахтылар, бэрэбиэркэлээтилэр. Болот Боотур
Оҕом урут күннүктээн түһэхпэр олорор буолара. Аттыбар оонньоон букунайара. И. Гоголев
[Оҕонньор] дьиэҕэ киирэн күннүктээн утуйан таҕыста. Р. Кулаковскай
♦ Күнү күннүктээн (күннээн) — сарсыардаттан киэһээҥҥэ диэри. ☉ С утра до вечера
Улахан, лэҥкэйбит төбөлөөх хатыҥыр баҕайы Сидор күнү күннүктээн кинигэҕэ умса түһэн олорор буолааччы. П. Филиппов
Күнү күннүктээн сыбары, лааҥкыны кэспит, сүгэһэргэ ньохчоччу баттанан илистибит дьон күөс буһарын, чэй оргуйарын кэтэһэн …… олоробут. Сэмээр Баһылай

көтүр диэнтэн төхт
көрүҥ. [Ууспут] Саайа-саайа көтүртэлээн, Самсыы-самсыы садаҕалаан, Күнү күннүктээн Күрбүйдэ, Чапчыйда, Дарбыйда. К. Туйаарыскай

көр күннүктээн
Хобоо күннүгүлээн балаҕаныгар көстүбэт буолла. Ханна сүтэн хааларын ийэтэ ыйытан көрөр да, кыыһа тугу да хоруйдаабат. И. Гоголев

даҕ. Сылатар, сылаарҕатар курдук. ☉ Утомительный, изнурительный (напр., о работе). Сыламталаах үлэ
□ Күнү-күннүктээн хамсаабакка кэриэтэ күөгүлэрин мыҥаан олороллор, туһугар сыламталаах дьыала быһыылаах. А. Кривошапкин (тылб.)

көр көлөһүннүр
Көлөһүннүйбэт күөх ыаҕайа баар үһү (тааб.: халлаан). Көлөһүннүйбүт маҥан ырбаахылаах …… уолан киһи маҥаас оҕуһунан сыарҕаҕа бугуллары угаайылаан, сыннаран аҕалан от кэбиһиллэр сиригэр сүөкүү турара. «ХС»
Күннүктээн хонууга үлэлээн, Көлөһүннүйэн кэллэххэ, Көдьүүстээх буолбат дуо, баанньык? Н. Некрасов (тылб.)

аат. Кимтэн эмэ тугу эмэ көрдөһөр киһи. ☉ Просящий, проситель
Хонтуораҕа кэлэн көрдөһөөччүлэр Күнү күннүктээн туран кэтэһэллэр. Р. Гамзатов (тылб.)
Суут тойотторо бара-кэлэ сылдьаллар, көрдөһөөччүлэр эбэтэр харабыла суох буруйданааччылар, суут аһылларын көһүтэннэр, истиэнэ ыксатынан санньыардык хаамсан тэлбиҥнэһэллэр. Л. Толстой (тылб.)

туохт. Тэтимнээхтик уонна унньуктаахтык айаннаа (аты этэргэ). ☉ Идти, ехать быстро, не утомляясь, длительное время
Күрүөлээх күөх оттон күлтэччи симинэн Күннүктээн айаннаан күдүөлээн кэлэрин — Ат курдук көлөнү ама ким умнуоҕай, Ахса суох үтүөтүн ким туора сотуоҕай? А. Николаев

даҕ. Туһалаах, туһаҕа турар (үксүгэр буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Полезный, сто ΄ящий (обычно употр. в отриц. ф.)
Күннүктээн ууну оймооһун манан аҕай дьыала буолбатах, оттон сүрэҕэлдьэс киһиэхэ бу өнүкүтэ суох кэпсэтии буолааччы, үксүгэр. «ХС»

тамаралаа диэнтэн холб. туһ. [Тайахтар] уҥуоргу сис диэки сырсан тамараластылар. «ХС»
Оттон күнү-күннүктээн айаннаан көр эрэ, киэһэтигэр бэйэҥ да билиэҥ суоҕа: хайа ханна баарый били аҥаардастыы сөхтөрөн бугуһуйа тамараласпыттара, арыынан аҕаабыттыы килбэлдьиһэр хара харахтара кыымынан ыһыахтаммыттара. А. Кривошапкин (тылб.)

туохт. Олус бытаан, нэс көлөнөн айаннаа. ☉ Ехать верхом (или в упряжке) очень медленно и тяжело
Оҕонньор оҕуһу ылан миинэн кэбиспит уонна аа-дьуо хаамтаран алтахтатан испит. ҮҮА
Хара маҥаас оҕуһу миинэн баран [оҕонньорум], тус хоту алтахтатан иһэр. И. Гоголев
Оту хас эмэ көстөөх сиртэн күнү-күннүктээн оҕуһунан алтахтатан тиэйэллэрэ. «ХС»