туохт. Тэтимирэн, үгэннээн ис (хол., үлэ). ☉ Находиться в разгаре, набирать темп (напр., о работе). Хомуур үлэтэ күргүөмнээн турара
Якутский → Якутский
күргүөмнээ
Еще переводы:
күргүөмнэн (Якутский → Якутский)
күргүөмнээ диэнтэн атын
туһ. Сопхуос оҕуруотун сиригэр сааскы үлэ-хамнас күргүөмнэнэн иһэр. «Кыым»
күһэйээхтээ (Якутский → Якутский)
күһэй диэнтэн атаах. Күлүбүрэс тымныыбыт Күһэйээхтээн күөрэйдэ, Күргүөмнүүрэ дьоннорбут Көҥүллэрэ күрэннэ. А. Софронов
күргүөмнээн (Якутский → Якутский)
сыһ. Ордук хойуутук, үгэннээн (хол., айаннаа). ☉ Массово, гурьбой, стаей (напр., проходить, пролетать)
Мантан инньэ уомул, күндүөбэй балык күргүөмнээн аста. И. Данилов
Муус устарга, ыам ыйыгар, бэс ыйыгар биэ күргүөмнээн төрүүр. ОМГ ЭСС
Көтөрдөр үс хонук усталаах туората күргүөмнээн айаннаатылар, үһүс күнүгэр күн ортотун саҕана дьэ бүттүлэр. «ХС»
тоҕуоруй (Якутский → Якутский)
туохт. Күргүөмнээн, элбэх буолан биир сиргэ муһун. ☉ Собираться, скучиваться, толпиться в одном месте
Алааска нэһилиэк аҥаарын сылгыта-ынаҕа тоҕуоруйар. Амма Аччыгыйа
Ыал аайы табалаахтар тоҕуоруйбуттар. Болот Боотур
Киэҥ сайылыгы толору Киһи бөҕө тоҕуоруйда. С. Васильев
алардас (Якутский → Якутский)
туохт. Бөлөҕүнэн сырыт, кэккэнэн пааралаһан сырыт (кэлбар). ☉ Ходить, сходиться группами, парами
Киэһэ муора кытылыгар Алардаһан киирэрбит, Кэлэр күнү ырытыһар, Мөккүсүһэр этибит. Д. Дыдаев
Аны аҕыйах кэминэн Артыалынан күргүөмнээн, Алардаһан сиэттиһэн Бастыҥ хотуур үлэтигэр Хоруйа охсон киириэхпит, Хоһоон-ырыа тэнитиэхпит. А. Абаҕыыныскай
была ах (Якутский → Якутский)
аат. Маска (ураҕаска) эбэтэр быаҕа иҥиннэриллибит туох эмэ бэлиэтэ, символа буолар араас формалаах уонна өҥнөөх таҥас лоскуйа. ☉ Флаг. Судаарыстыбаннай былаах. Кыһыл былаах
□ Хайа борокуот урут тиэнэ охсон тумсугар кыһыл былааҕа тэлибирээбитинэн Дьокуускайга устан сундулуйа турарыгар куоталаһыы күргүөмнээн баран эрэр быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Куорат ортотугар баар таҥара дьиэтиттэн үрүҥ былааҕы туппут сүүрбэ биир ньиэмэс тахсан билиэн бэриннэ. Ф. Софронов
◊ Былаах былдьаһыыта — сүүрүүлээх оонньуу көрүҥэ: площадканы ортотунан аҥардаан, икки хамаандаҕа хайдыһан оонньонор. Площадка кэлин быыһын ортотугар былаах анньыллар, ону утары оонньооччуларга ситтэрбэккэ эрэ бэйэ площадкатыгар аҕалыллыахтаах, оччоҕо кыайыллар. ☉ Вид подвижной игры. Играют две команды. У каждой своя площадка, в середине задней стороны которой ставится флажок. Цель игры — завладеть флажком чужой команды и принести его на свою площадку, при этом успеть увернуться от игроков второй команды. Сайылык оҕолоро мустан, былаах былдьаһа оонньоотулар
эстэриик (Якутский → Якутский)
эргэр.
1. аат.
1. Хататынан охсон уот кыымын таһаарар ураты таас (былыр оннугунан сахалар уот оттон олороллоро). ☉ Кремень, из которого высекают огнивом искры (в старину якуты постоянно его употребляли для разжигания огня)
Киһи барахсан кэрэни айыахтаах — Элиэнэ эҥсиллэр даланын курдук, эстэриик бараммат кыымын курдук, Эрдээх хотой айанын курдук. Д. Апросимов
[Аҕам] эн да буолаҥҥын …… эстэриик курдук чаҕыллар эбиккин! С. Васильев
2. Былыргы сааны эһэргэ туттуллар чокуур. ☉ Кремень, с помощью которого стреляли из ружья
Оччотооҕуга маннык бинтиэпкэ саа суоҕа, кулгааҕар буорах кутан эстэриик тааһынан эстэр чуор саалааҕым. Н. Якутскай
2. даҕ. суолт. Эрчимнээх, дохсун, күүстээх. ☉ Сильный, энергичный, неукротимый
Эдэркээн сүрэххэр, илиигэр эстэриик эрчимнээх Эр бэрдэ, долоҕо барахсан. Р. Баҕатаайыскай
Эн бааргыттан күрэннилэр күргүөмнүү этиҥ былыттара, Дьааһаан бараннар эккирэтиһэ сүттүлэр күлүмнүү-күлүмнүү Эн иннигэр эстэриик чаҕылҕаннар. С. Тарасов
[Ленскэйи] инниттэн-кэнниттэн эрилкэй хара эстэриик уоттарынан имэрийэ турдулар. С. Васильев
◊ Эстэриик чокуур (таас) — 1) эстэриик диэн курдук
Былыргы саха уоту хататынан, эстэриик чокууру саҕан эрэ ылара. Суорун Омоллоон
Халлаан сытыы чолбонуттан Уотун ылан уоттаабыт, Эстэриик таас чокууртан Кыымын ылан кыымнаабыт. И. Гоголев
Эскэл тый быарын саҕа Икки кырыылаах Эстэриик чокуурга Иҥэн кубулуйбут Тырым уоту тыыннаабыт. Саха нар. ыр. II; 2) үрд. Кыымынан ыһыахтанар курдук сытыы. ☉ Мечущий искры, искрящий
Куттаммат, хоһуун да киһи буоллаҕа, Бирээмэ эстэриик чокуур курдук. Суорун Омоллоон
[Метро] эмэҕирбэт буоллун диэн Эстэриик таас эркиннэммит …… Тулхадыйбат буоллун диэн Толбонноох мыраамар тулааһыннаммыт. С. Васильев
Эстэриик таас курдук Эриэккэс тыллары Эймэтэ этиэххэ үчүгэй даҕаны. А. Бродников
Сирэйэ-хараҕа сытыыта саҕылла олорор эстэриик чокууру санатара. П. Филиппов