Якутские буквы:

Якутский → Русский

күөрт

I желтовато-серый (с чёрным оттенком); бөрө курдук күөрт ыт желтовато-серая, как волк, собака; күөрт ыт күлүүтүгэр бар погов. стать посмешищем желтовато-серой собаки (т. е. очень смешным).
II мех; мехй; уус күөрдэ кузнечный мех; күөрт айах его рот— кузнечные мехй (т. е. всё раздувает, преувеличивает).

Якутский → Якутский

күөрт

I
аат. Тимир ууһа кыһаҕа уоттаах чоҕу күөдьүтэригэр аналлаах үрдэрэр тэрил (итинник гынан тимири кытардар, уулларар). Мех кузнечный (для нагнетания воздуха)
Былыргы саха уустара тыһаҕас тириитэ күөртэринэн чох уотун күөдьүтэн тимир тахсар тааһын ууллараннар, эҥин араас тимир сэби оҥороллор эбит. Амма Аччыгыйа
Уус күөрдүн курдук аппарааты туруора оҕустулар. А. Федоров. Урут рудаттан тимири ыларга кыһаҕа салгын киллэриитигэр илии күөрдүнэн туһаналлара. АЕВ ОҮИ
Күөрт айах — истибитин-көрбүтүн мээнэ кэпсиир киһи. Человек, не умеющий держать язык за зубами, не умеющий хранить тайну (букв. его рот — кузнечные меха). Тэҥн. күүгэн айах
пратюрк. көөрүк
II
даҕ. Бөрө курдук дьүһүннээх, араҕастыҥы бороҥ. Похожий на волка, желтовато-серый (о собаке)
Холумтан анныгар түөрт харахтаах күөрт ыт сытар. Н. Якутскай
Биир күөрт ыт уот иннигэр олорон, алаадьыга иҥсэрэн, кыҥнаҥныы-кыҥнаҥныы, Харытыана сирэйин-хараҕын кэтэһэр. Күндэ
Хата, сөрүүн түһэн, сүһүөҕэр турбут күөрт ыт иччитин кэнниттэн кутуруга хороҥолуу турда. Н. Габышев
Күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр бар — ким барыта күлүү гынар киһитэ буол, күлүүгэ бар. Стать посмешищем для всех, быть объектом насмешек (букв. стать посмешищем для желтовато-серой и пестрой собаки)
Эмэгэппин, эйигин, — Илиибинэн киэр илгэбин. Күөрт ыт күлүүтүгэр, Эриэн ыт элэгэр Киирэрбин кэрэйбэппин, Сарыыссалары билиммэппин! Л. Попов
Торуой уола …… күөрт ыт күлүүтүгэр, эриэн ыт элэгэр барбыта. Н. Павлов
ср. тюрк. күкүрт, күрт ‘сера’


Еще переводы:

мехи

мехи (Русский → Якутский)

мн. (ед. мех м.) (для нагнетания воздуха) күөрт.

күөртүү

күөртүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Уус күөрдүн курдук. Как кузнечный мех
Оҕонньор мүчүҥнүүр. Омурда күөртүү түллэҥниир. С. Васильев

наһаалааһын

наһаалааһын (Якутский → Якутский)

наһаалаа диэнтэн хай
аата. Литературнай мөк күөрдэргэ наһаалааһын да баар буолааччы. ФЕВ УТУ

сабыт

сабыт (Якутский → Якутский)

көр сабыһыннар
Кырдьан сылдьар ыыра кыараабыт күөрт ыт, …… ыараабыт халтаһаларын сабытан, салгыы туох буоларын кэтэһэр. Н. Борисов

сыгааннат

сыгааннат (Якутский → Якутский)

сыгааннаа диэнтэн дьаһ
туһ. Аны чыркымайдарга сыгааннатарым, эриэн ыт элэгэр, күөрт ыт күлүүтүгэр барарым хаалбыт дии! Н. Заболоцкай

күксүй

күксүй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Быһыттаҕас бүтэҥи тыаһы таһаар (хол., сөтөллөн). Издавать глухие прерывистые звуки, бухать (напр., при кашле)
Сорох дьон буруоттан чачайан сөтөллөн күксүйэллэр. М. Доҕордуурап
Бүлүмүөт үлэлээн күксүйэн барар, дьон бөлөх-бөлөх охтоллор. Эрилик Эристиин
[Мешков ыалдьан] нэһиилэ хаамар, сөтөллөн күксүйэр. Н. Габышев
2. көсп. Биир күдьүс күүгүнэччи күүскэ үр (уус күөрдүн туһунан). Дуть, раздувать сильно, ритмично, громко (о кузнечном мехе)
Күөрт... Күөрт... Күтүр мөлтөх, Күлэр мөлтөх Күөрт күксүй! П. Ойуунускай
Көҕөрөр төлөн тыыннаах, Күксүйэр өлүү күөртээх Күөттээни ууһа буолбут, Барык-сарык күлүктээх, Барылы хара дьүһүннээх …… Кытай Бахсылааны оҕонньор. П. Ойуунускай
Күксүйэр төлөн иһигэр күөрдүн тыаһа күүгүнээбит Күкүр уус обургу. Суорун Омоллоон

күөт

күөт (Якутский → Якутский)

көр күөрт I
Бу уһанар дьиэ. Биир киһи күөт күөртээн сирилэтэр. С. Васильев
Киэһэлик Уйбаан уус күөтүн тиэйэн, ырыанан анньан тиийэн кэллэ. М. Доҕордуурап

сурулат

сурулат (Якутский → Якутский)

сурулаа диэнтэн дьаһ
туһ. Ханан да маһа суох унаара-мэнээрэ биллибэт туус маҥан хаар устун сурулатан истибит. А. Софронов
Тирии күөрт харбыйа-харбыйа үллэн, үрэн сурулатар. В. Миронов

түөрэҥнэт

түөрэҥнэт (Якутский → Якутский)

түөрэҥнээ диэнтэн дьаһ
туһ. Халҕаһа долгуннар …… теплохоппутун үөһэ-аллара быраҕаттаан түөрэҥнэтэллэр. Н. Якутскай
Күөрт угун түөрэҥнэтэн күөрдү күөртээн барабын. «ХС»
Ити тыа сирин кэнэҕэс кэскилин биллэрдик түөрэҥнэтэр. «Кыым»

кикирий-хахырый

кикирий-хахырый (Якутский → Якутский)

туохт. Сыралаһан, кыһаллан туран элбэхтик үлэлээ. Усердно, старательно трудиться над чем-л. [Татаринов] эдэр сааһыттан …… уһанан күөрдэ күпсүйбүт, кыһата кытыастыбыт, кикирийбит-хахырыйбыт ахан киһи. ПДН ДьХ
[Г. Нынныров] хас киэһэ ахсын, чаһы курдук, суруйан кикирийбитинэн-хахырыйбытынан барар. «Кыым»