көҕүлээ диэнтэн холб. туһ. Күөрэгэйдиир чыычаахпыт Күндээр халлаан урсунуттан Көҕүлэһэн дьирилээтин! С. Васильев

туохт. Сөбүлээн көнньүөр, үөр-көт. ☉ Быть в радостно-приподнятом настроении
Күөрэгэйдиир чыычаах Күн ойуутугар Көйүллэн күүгүнээтэҕинэ Күүстээх быардыах эрэ Көхсүүр, сөбүлүүр Күндү-үтүө күнэ Күөрэйэргэ көҥүллээх эбит. Саха нар. ыр. I. Дьэ, онтон Көрдөөх күөх сайын Көхсүөн көҕүйэн көстүүтүгэр Көйүүр үөн Күүгүнэс гына түстэ. Саха фольк.

көччүргэн диэн курдук
[Күөрэгэйдиир барахсан] Күүлэй-дьаарбаҥ хонуубар Көччүр босхо күүлэйдээн …… Кырыыппалыы туойара Кэрэкэтин эриэхсит. Н. Түгүнүүрэп
Нуучча тылын үөрэтии уонна харыстааһын иллэҥ киһи көччүр дьарыга буолбакка, олоххо туттуллар тутаах наада буолар. ЭБЭДьА
Ньукулай Дорогуунап …… муҥ сатаатар туох да эрэйэ-кыһалҕата суох, көччүр олоҕунан олорорго дьулуһара көстөр. ФЕВ УТУ

даҕ. Үөрүүлээх, умнуллубат чаҕылхай өйдөбүлү хаалларар. ☉ Оставляющий радостное, незабываемояркое впечатление
Кэрэ-бэлиэ күннэрбит Кэлээхтиирин саҕана Күөрэгэйдиир чыычаахпыт Көрө-нара үксээтэ. А. Абаҕыыныскай
Кэрэ-бэлиэ күннэргэ: ким эмэ төрөөбүт күнэ эбэтэр саҥа киһи төрөөтөҕүнэ эҕэрдэлээһиннэри кытта …… сибэккилэри бэлэхтээтэхтэринэ үлэһит киһиэхэ төһөлөөх үөрүүлээх буолуой? ПА
[П. Тулааһынап] элбэх кэрэ-бэлиэ айымньылары айбыта. «ХС»

тыаһы үт. туохт. Нарыннык биир күрүстүк дьырылаа («дьир» диэн күөрэгэй саҥатын, ырыатын үтүктүүттэн үөскээбит тыл). ☉ Издавать нежный, переливистый звук (подражание пению жаворонка)
«Дьиридьир» дьирилээн Күөрэгэй туйаарда. Болот Боотур. Күөрэгэйдиир чыычаахпыт Күндээр халлаан урсунуттан Көҕүлэһэн дьирилээтин! С. Васильев
△ Биир күрүстүк илигирии тыаһаа. ☉ Издавать непрерывный однотонный вибрирующий звук
Күөх унаар салгыҥҥа, өрүһү үрдүнэн, Күүгүнүү, дьирилии көтөр аал ыллыаҕа. Күннүк Уурастыырап
Дьиэҕэ остуол иннигэр Сэппэрээтэр дьирилиир. С. Васильев

1. даҕ. Олус нарын, наһаа намыын. ☉ Очень нежный, трепетный
   Хахсаат Буурай обургу Күн өркөн улууһун Көстөр дьүһүннээх үтүөтүн, Күөгэл-нусхал бэйэлээҕин Кэргэн ини ылла. П. Ядрихинскай
   Арай туран, күҥҥэ көстүбэтэх күөгэл-нусхал кырасаабыссатын оннугар, атын күтүр, хагдаҥ эһэ адьырыйан сытар үһү. А. Сыромятникова
2. сыһ. суолт. Олус наҕыллык, намыыннык. ☉ Очень спокойно, плавно, мягко
   Дөрүн-дөрүн илгийэн ааһар сиккиэр тыалтан күөх лабаалар күөгэлнусхал хамсыыллар. М. Ефимов
   Күөрэгэйдиир ыллыыта, Күннэриктиир тахсыыта, Көрүлүү-ыллыы испитим, Күөгэл-нусхал хаампытым. Таллан Бүрэ

туохт.
1. Сылаас буол. ☉ Теплеть, становиться тёплым; нагреваться, согреваться
Мойот Аагалыын күөгүлүү олороллор. Өрүс долгуннара өҕүрүйбүт, уу үрдэ сылыйбыт. Т. Сметанин
Саас буолан күн сылыйан, хаар ууллан барда. П. Филиппов
Күндү кэммит эргийдэ, Күммүт уота сылыйда, Күөрэгэйдиир чыычаахпыт көтөн-дайан күөрэйдэ. А. Абаҕыыныскай
2. көсп., кэпс. Дууһалыын, сүрэхтиинбыардыын сылаанньый; сымнаа. ☉ Испытывать какое-л. тёплое чувство; теплеть душой, добреть
Маайыс …… үөрэн сүрэҕэ сылыйбыта да, өһүргэнэн этэ тарпыта да биллибэт, төбөтүн ньүрүччү туттан, сургуччу көрөн олорор. Амма Аччыгыйа
Халахай Аана үөлээннээҕин кытта өр сэһэргэһэн, сүрэҕэ-быара арыый сылыйда, эдэр сааһын, сэмэй бэйэтин өйдөөтө. М. Доҕордуурап
Эт-эппит сылыйдаҕын, сүрэх-быар сылаанньыйдаҕын, тоҕо баҕас үчүгэйэй. Т. Сметанин
ср. тув. чылы ‘делаться тёплым, согреваться’, кум. йылы ‘тёплый’, ДТС йылы ‘согреваться’, алт. дьылы ‘греть, согревать’