аат.
1. Туой иһит оҥорооччу. ☉ Горшечник, гончар
Уус быһаҕа суох, күөсчүт күөһэ суох буолар (өс хоһ.). Огдооччуйа идэтин сайыннаран улахан күөсчүт буолбута. Болот Боотур
2. Күөс күөстээччи, буһарааччы. ☉ Повар
Күөсчүт айаҕын Барыылаах хаайбат (өс хоһ.). Кырдьаҕастара, сэттэ уончалаах Григорьев Мэхээлэлэрэ — күрүө тутааччы уонна күөсчүт киэнэ бастыҥа. С. Федотов

побуд. от күөстээ =.

аат.
1. Мииннээн уокка буһара уурбут ас (эт, балык). ☉ Варево, стоящее на огне (из мяса, рыбы)
Күөс буһара барыта биир буолбат: ириэнэх эт күөһэ буһара түргэн, оттон тоҥ күөс уһун. Н. Якутскай
Ити икки ардыгар күөс буһан бидилийдэ, сылаас миин, хоргун минньигэс сыта муруну кычыгылатта. Л. Попов
Эмискэ күөс куотар тыаһа сырылыыр. Кыргыттар «Уой-ай» бөҕө буолан хабытайдаһаллар. П. Аввакумов
2. эргэр. Үксүн эти буһарарга аналлаах лаппычах, төгүрүктүҥү быһыылаах тимир иһит. ☉ Горшок для варки (обычно мяса)
[Суккун сонноох Суут албын] ойоҕо ойон тура эккириир да, үс тоҥ кырбас эти таһыттан киллэрэн күөскэ угар, уу кутар. Суорун Омоллоон
Биир атах эти киллэрэн үлтү сынньан икки күөһүнэн ыгыччы буһардылар. М. Доҕордуурап
Киэһэ күөс муҥунан куобахтарын этин буһаран сиэтилэр. «ХС»
♦ Күөс быстыҥа — күөс буһар кэмэ, биир чаас кэриҥэ. ☉ Время варки мяса (старинная якутская мера времени — примерно около одного часа)
Күөс быстыҥа кэриҥнээх буолаат, Сиэҥкэ бэрт тиэтэлинэн аҕата Ньукууса оҕонньордуун көтөн түстүлэр. А. Неустроева
Үҥкүү күөс быстыҥын кэриҥэ барда. М. Доҕордуурап
ср. др.-тюрк. көч ‘небольшой отрезок времени’. Күөһэ күөстүйбүт түөлбэ. — хаһаайыстыба тэринэн туспа баран олорбут. ☉ Начать жить самостоятельно, своим хозяйством (букв. горшок его стал (действительно) горшком).
◊ Киэһээ күөс — киэһээҥҥи аһылык. ☉ Ужин
Эмээхсиэн, анараа дьиэҕэ киэһээ күөһү күөстээ. А. Софронов
Киһи айаҕынан, муннунан хаана баран, киэһээ күөс саҕана өлөн хаалла. Болот Боотур. Күөс бэргэһэ — күөс иһитигэр майгынныыр быһыылаах, кулгаахтаах дьахтар бэргэһэтэ. ☉ Женская шапка типа ермолки, с наушниками
Чохойбут чомпо бэргэһэ, Көкөйбүт күөс бэргэһэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Чомпой бэргэһэ, муостаах бэргэһэ, туһахталаах, чопчуурдаах дьабака бэргэһэлэр, күөс бэргэһэ диэннэр бааллар эбит. БСИ ЛНКИСО-1938
Күөс күөстээччи — ас астааччы диэн курдук (көр ас III). Күөс охсооччу — күөсчүт 1 диэн курдук. Өбүгэлэрбит биир суол киэҥник туттар иһиттэринэн туой иһит буолара. Ол иһин, холобурга диэн эттэххэ, күөсчүт, күөс охсооччу диэн идэтийбит дьоннордоох этибит. Багдарыын Сүлбэ
ср. тюрк. көөш, көөч, көдэш ‘горшок’

совм.-взаимн. от күөстээ =.

күөстээ диэнтэн холб. туһ. Дима, эн убайгын кытта күөстэ күөстэс

сыһ. Күөс оргуйарын курдук, дохсуннук, эрчимнээхтик. ☉ Подобно вскипанию варева, энергично
Куоракка саҥа олох күөстүү үллэн дэбилийдэ. Р. Кулаковскай
Көр-күлүү аргыстаах үлэ-хамнас күөстүү оргуйда. Э. Соколов
Утаакы буолбата күөрэгэйдээх ходуһаҕа күргүөм үлэ эмиэ күөстүү оргуйбутунан барбыта. «Кыым»

күөстээ диэнтэн дьаһ. туһ. Биир эмэ кыыһы соруйан киэһээ аһылыгы күөстэт

аат. Кыыл, сүөһү өрөҕөтүгэр быттыктарын диэкинэн үөскүүр сыа. ☉ Наружный слой жира (около вымени и в пахах животного)
Уол торбоһун аманаҕын сыатыттан күөс күөстээн бэлэмниир. Саха ост. I

туохт. Олус күүһүр, дохсуннур (сүүрүк туһунан). ☉ Становиться стремительным, сильным (о течении реки)
Сүүрүк силбэһии аннынааҕы кыраньыыт тааска охсуллан барылҕаннанан, куруутун уута күөстүү оргуйа турар. Н. Якутскай

быдьыгынаа диэнтэн хамс
көстүү. Саҥардыы оргуйаары гыммыт күөстүү, кыра соҕустук быдьыгынайан, кэрдиистэнэн сүүрүгүрэ сытар өрүс уутугар түөһүнэн хоруйан сирилэттэ. Эрилик Эристиин