Якутские буквы:

Якутский → Русский

көмүллээһин

и. д. от көмүллээ =.

көмүллээ=

глодать, грызть; уҥуоҕу көмүллээ = глодать кость; уҥуохта көмүллээ , уоһахта салаа ирон. успокойся, умерь свой пыл-гнев (букв. погрызи кость, поёшь молозива).

көмүлүн=

страд. от көм = 1) засыпаться, заваливаться, быть засыпанным, заваленным; хаарынан көмүллүбүт заваленный снегом; 2) быть похороненным, погребённым; дойдугар көмүлүн = быть похороненным на родной стороне.

Якутский → Якутский

көмүллээ

туохт.
1. Уҥуоҕу эбэтэр туох эмэ кытаанаҕы үлтүрүтэ ыстаа, кир. Раскусывать зубами, грызть кость или что-л. твердое
Суон уҥуоҕун баһын хаар курдук хардырҕаччы көмүллээн баран, туман курдук тоҕута тибииртэлээн кэбиһэ олордо. ПЭК ОНЛЯ VI
Микиитэ тоҥ килиэби көмүллүүр. Амма Аччыгыйа
Ити уҥуохтаргын, кинээс, бэйэҥ көмүллээ. Биһиги ыттар буолбатахпыт. М. Доҕордуурап
2. көсп. Ыарыылаахтык кэй, сытыытык кэйэн ыарыт (ыарыы туһунан). Причинять кому-л. острую боль, напоминающую укол; колоть где-л. (о боли)
Амырыын ыарыы кини сүрэҕин аччык бөрөлүү сытыы тииһинэн көмүллүүр да, оҕонньор баччааҥҥа диэри ынчыктаан көрө илик. И. Гоголев
Көхсө дьарҕаран ыалдьар, тобугун арамачыыс диэн ыарыы көмүллүүр, өр хаамтарбат. Н. Габышев
3. көсп. Кими эмэ мөҕө-этэ, үөҕэ-ыыстыы сырыт. Постоянно отчитывать кого-л., бранить, ругать
Эн да миигин көмүллээн биэрэҕин. — Үөрэххин хотумсук атаххынан саба тэбистиҥ, хата күн тура-тура дьиэ көрөөччүлэргин көмүллүүгүн. М. Доҕордуурап
ср. монг. кемели, кемеле ‘глодать’, тюрк. гемир, кемир ‘грызть, глодать, кусать’

көмүлүн

көмп диэнтэн атын
туһ. Ыраахтааҕы былааһа, баай баттала, көтүлүннэ, көмүлүннэ... П. Ойуунускай
Ол киһи уҥуоҕар ааттаах тоҥус ойууна көмүллэн сытар диир буолаллара. Амма Аччыгыйа
Кырдьык көмүллэр күнүгэр Кырдьыктааҕы көмүскээҥҥин Мөккүс. Мөккүс!.. С. Данилов
Сиҥнибит окуопа устун сыыла сылдьан буорунан көмүллүбүт землянкаларга киирэн сээкэйи көрдүүбүн да булбаппын. Т. Сметанин


Еще переводы:

кэчэһиннэр

кэчэһиннэр (Якутский → Якутский)

кэчэс диэнтэн дьаһ
туһ. Эмис, аллаах ат барахсан үүнүн көмүллүү-көмүллүү, муоһатын кэчэһиннэрэн аллара диэки баттаан кэбиһэ-кэбиһэ, сиэлэн кудулутта. Айталын

разгрызать

разгрызать (Русский → Якутский)

несов., разгрызть сов. что көмүллээ, кир, кэрбээ.

былыыктыҥы

былыыктыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Былыыкка маарынныыр. Илистый
Туойдуҥу, кумах ардайдаах, былыыктыҥы сиргэ ардахтаах сайын хортуоппуйу биир-икки төгүл көмүллүөхтээх. КПЫ

обгладывать

обгладывать (Русский → Якутский)

несов., обглодать сов. что тула кир, тиниктээ, көмүллээ.

көмүллүү

көмүллүү (Якутский → Якутский)

көмүлүн диэнтэн хай
аата. Туой хайа сиригэр хаһыы оҥоро сылдьан, археолог ыт көмүллүүтүн булбут. Багдарыын Сүлбэ
Ньиэп муора дьапталҕатыгар органическай бэссэстибэ көмүллүүтүттэн үөскээбитэ. КВА МГ
Кини биир тиһэх баҕалаах — бу манна кэргэнин уҥуоҕун кытта сэргэстэһэ көмүллүү. «Кыым»

кэриэстэн

кэриэстэн (Якутский → Якутский)

кэриэстээ диэнтэн атын
туһ. Өлөөрү сытар киһи эппит тыла кэриэстэниэхтээх. Кэриэс тыл кэһиллибэт. Н. Якутскай
Төрөөбүт сирбэр көмүллүөх, Иитиллибит сирбэр кэриэстэниэх эбит буоллахпына, Эргиллэрим эбитэ дуу, суоҕа дуу? С. Зверев

туойдуҥу

туойдуҥу (Якутский → Якутский)

даҕ. Туой састааптаах, чиҥ, ньыгыл (сир туһунан). Содержащий глину, глинистый, твёрдый, плотный (о почве)
Туойдуҥу ыарахан уонна уу ньалбыыр былыык почваҕа хортуоппуй улаханнык буомтурар. ФНС ОАҮүС
Туойдуҥу, кумах ардайдаах, былыыктыҥы сиргэ ардахтаах сайын хортуоппуйу биир-икки төгүл көмүллүөхтээх. КПЫ

көмүллэт=

көмүллэт= (Якутский → Русский)

побуд. от көмүллээ =; уҥуоҕун көмүллэппит безл. у него кости ломит, у него ломота в костях.

ыҥыырдааччы

ыҥыырдааччы (Якутский → Якутский)

көр ыҥыырдьыт
Үһүйээн этэринэн, Улахан Оҕонньор өлөрүгэр кинини кытта ат ыҥыырдааччы диэн кус быһый, ат бөҕө хамначчыт уола кытары көмүллүөхтээх эбит. Далан
Уруурҕаһа кэлбиттэри быһааран билбиттэрэ, Ньукулай аҕата уонна ийэтэ, биир тастыҥ урууходоҕой — эмиэ хотун дьахтар, биир ат ыҥыырдааччы — боростуой эр киһи кэлбиттэр эбит. Н. Павлов

бюрократизм

бюрократизм (Русский → Якутский)

м. бюрократизм (кэнсэлээри-йэҕэ бүгүү, кумааҕыга көмүллүү, дъыала тас форматын эрэ хасыһыы).