көмүлүн диэнтэн хай
аата. Туой хайа сиригэр хаһыы оҥоро сылдьан, археолог ыт көмүллүүтүн булбут. Багдарыын Сүлбэ
Ньиэп муора дьапталҕатыгар органическай бэссэстибэ көмүллүүтүттэн үөскээбитэ. КВА МГ
Кини биир тиһэх баҕалаах — бу манна кэргэнин уҥуоҕун кытта сэргэстэһэ көмүллүү. «Кыым»
Якутский → Якутский
көмүллүү
көмүллээ
туохт.
1. Уҥуоҕу эбэтэр туох эмэ кытаанаҕы үлтүрүтэ ыстаа, кир. ☉ Раскусывать зубами, грызть кость или что-л. твердое
Суон уҥуоҕун баһын хаар курдук хардырҕаччы көмүллээн баран, туман курдук тоҕута тибииртэлээн кэбиһэ олордо. ПЭК ОНЛЯ VI
Микиитэ тоҥ килиэби көмүллүүр. Амма Аччыгыйа
Ити уҥуохтаргын, кинээс, бэйэҥ көмүллээ. Биһиги ыттар буолбатахпыт. М. Доҕордуурап
2. көсп. Ыарыылаахтык кэй, сытыытык кэйэн ыарыт (ыарыы туһунан). ☉ Причинять кому-л. острую боль, напоминающую укол; колоть где-л. (о боли)
Амырыын ыарыы кини сүрэҕин аччык бөрөлүү сытыы тииһинэн көмүллүүр да, оҕонньор баччааҥҥа диэри ынчыктаан көрө илик. И. Гоголев
Көхсө дьарҕаран ыалдьар, тобугун арамачыыс диэн ыарыы көмүллүүр, өр хаамтарбат. Н. Габышев
3. көсп. Кими эмэ мөҕө-этэ, үөҕэ-ыыстыы сырыт. ☉ Постоянно отчитывать кого-л., бранить, ругать
Эн да миигин көмүллээн биэрэҕин. — Үөрэххин хотумсук атаххынан саба тэбистиҥ, хата күн тура-тура дьиэ көрөөччүлэргин көмүллүүгүн. М. Доҕордуурап
ср. монг. кемели, кемеле ‘глодать’, тюрк. гемир, кемир ‘грызть, глодать, кусать’
көмүлүн
көмп диэнтэн атын
туһ. Ыраахтааҕы былааһа, баай баттала, көтүлүннэ, көмүлүннэ... П. Ойуунускай
Ол киһи уҥуоҕар ааттаах тоҥус ойууна көмүллэн сытар диир буолаллара. Амма Аччыгыйа
Кырдьык көмүллэр күнүгэр Кырдьыктааҕы көмүскээҥҥин Мөккүс. Мөккүс!.. С. Данилов
Сиҥнибит окуопа устун сыыла сылдьан буорунан көмүллүбүт землянкаларга киирэн сээкэйи көрдүүбүн да булбаппын. Т. Сметанин
Якутский → Русский
көмүллээ=
глодать, грызть; уҥуоҕу көмүллээ = глодать кость; уҥуохта көмүллээ , уоһахта салаа ирон. успокойся, умерь свой пыл-гнев (букв. погрызи кость, поёшь молозива).
көмүлүн=
страд. от көм = 1) засыпаться, заваливаться, быть засыпанным, заваленным; хаарынан көмүллүбүт заваленный снегом; 2) быть похороненным, погребённым; дойдугар көмүлүн = быть похороненным на родной стороне.
Еще переводы: