и. д. от көмүскээ = защита, заступничество.
Якутский → Русский
көмүскээһин
көмүскээ=
защищать, оберегать кого-что-либо; заступаться за кого-что-л.; Аҕа дойдугун көмүскээ = защищать Отчизну; оҕоҕун көмүскээ = заступиться за своего ребёнка.
Якутский → Якутский
көмүскээһин
аат.
1. Кимтэн, туохтан эмэ быыһааһын, харыстааһын. ☉ Оборона, защита, ограждение от когочего-л. үйэ саҕаланыытыгар импиэрийэ, атын дойдулары сэриилээн ылартан аккаастанан, бэйэтин сүүнэ киэҥ сирдэрин көмүскээһиҥҥэ киирэргэ күһэллибитэ. КФП БАаДИ
Тыа хаһаайыстыбатын культураларын үүнээйитин буортулааччылартан уонна ыарыыттан көмүскээһин көдьүүстээх дьаһалларын ырытан оҥоруу аан дойду үрдүнэн суолталаах дьоһуннаах проблема буолар. ЭБТ
2. суут-сок. Буруйданааччыны көмүскээн этии. ☉ Отстаивание, защита в суде интересов обвиняемого. Буруйданааччыны көмүскээһин икки чаас устата барда
3. Туох эмэ саҥаны оҥорон, суруйан дьон дьүүлүгэр туруоран, сөптөөҕөр, табатыгар итэҕэтии. ☉ Защита (напр., диссертации, проекта)
Дуоктарыскай диссертация көмүскээһинэ ситиһиилээхтик барда. — Үлэ, наукаҕа саҥаны биэрбэтин быһыытынан, ону көмүскээһиҥҥэ киллэрэриттэн аккаастанарын биллэрбитэ. В. Яковлев
көмүскээ
туохт.
1. Кимтэн, туохтан эмэ быыһаа, харыстаа. ☉ Защищать от кого-чего-л., заступаться за кого-что-л., оберегать кого-л. от чего-л.
Таһыйаары гыннаҕына ийэбитигэр сөрөнүөхпүт. Ийэбит көмүскүөҕэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Иккиэйэх киһи бандьыыттары утары туруулаһар, кэпэрэтиип лааппытын малын көмүскүүр кыахтара суоҕа. Н. Якутскай
Илиҥҥи-арҕааҥҥы эҥээртэн Быгыахтыыр сидьиҥтэн Ийэ сир көҥүлүн көмүскээн, Кытаатыҥ, эрэттээр. А. Абаҕыыныскай
2. Киһи туохха эмэ буруйданарын утар, буруйдааччыларга кини буруйа суоҕун өйдөт. ☉ Доказывать невиновность кого-л., защищать кого-л. (в суде), заступаться за кого-л.
Суукка буруйдааҕы көмүскээн тыл эттэ. — [Чоочо — эмээхсиҥҥэ:] «Түөкүн, ороспуой-уоруйах уолгун көмүскүүгүн дуо?» — диэн саҥарпат. Саха фольк. [Суоппуйа:] Чэ, эн төһө да көмүскүү саҥарбытыҥ иһин, кэм булан сылдьар оҕо буолуо. Эрилик Эристиин
3. Туох эмэ санааны, этиини кырдьык, таба диэн өйөө, ол туһугар мөккүс. ☉ Выступать в поддержку кого-л., отстаивать чье-л. мнение, интерес, солидаризуясь с ним
Кэлэктиип миниэнньэтин көмүскээ. — Бэртээхэй тыллар, — Айааны Никита көмүскээтэ. Н. Лугинов
4. Туох эмэ саҥаны оҥорон, суруйан дьон дьүүлүгэр туруоран, сөптөөҕөр, табатыгар итэҕэт. ☉ Защищать (напр., диссертацию, проект)
Үйэтин-сааһын тухары сыралаһан кэлбит үлэтин чөмчөтөн, дуоктарыскай диссертациятын, туох да омуна суох, чаҕылхайдык көмүскээтэ. Н. Босиков
Кууһума кинилэри кытта былырыын саас дипломун бииргэ көмүскээбитэ, онон үчүгэйдик билэр. Тумарча
Аҕыйах хоноот обсерватория салалтата бырайыагы көмүскүү соҕуруу көппүтэ. В. Яковлев
Еще переводы: