Якутские буквы:

Якутский → Русский

көнтөс

повод, поводья; ат көнтөһө лошадиный повод # көнтөс илии сухорукий.

Якутский → Якутский

көнтөс

  1. аат. Сиэлинэн хатыллыбыт хас да утаҕы холбуу тигэн оҥоһуллубут хаптаҕай быа (сылгыны сиэтэргэ, баайарга аналлаах). Лошадиный повод из конского волоса (из гривы)
    Атын көнтөһүттэн сиэтэн, собуоһуна иһигэр киллэрэр. Н. Якутскай
    Синньигэс соҕус тииккэ көнтөһүттэн хантаччы баайыллан турар ат аттыгар бэрт улахан хааһахтар төкүнүһэ сыталлар. Н. Заболоцкай
  2. даҕ. суолт. Кыайан токуйбат буолбут (киһи атаҕын, илиитин туһунан). Несгибающийся (от травмы, болезни — о ноге, руке)
    Кыайыы сайыныгар көнтөс атахтаах, илиибэр тайахтаах …… Дьокуускайы булбутум. Н. Босиков
    Сүгэ уга үөһээ кирээкэҕэ хатан турарын хаҥас көнтөс илиитин сиэҕин иһинэн уктан …… Кутаахаан убайыгар Чыппаҕа барбыт. БИГ ӨҮөС
    Көнтөс буол — ыалдьан, оһоллонон токуйбат буол (киһи атаҕын, илиитин этэллэр). Стать несгибающимся вследствие травмы, болезни, одеревенеть (о ноге, руке)
    Атаҕа көнтөс буолан, аармыйаҕа барбакка сылдьар. В. Башарин
    Саамай туттар-хаптар, наадалаах илиитэ көнтөс буолан хаалбыт. М. Горькай (тылб.)
    ср. тув. хөнэ, алт. көнө ‘привязь (для ягнят, козлят)’

Еще переводы:

чембур

чембур (Русский → Якутский)

м. көнтөс.

бытаа

бытаа (Якутский → Якутский)

туохт. Кырыйан туох эмэ сэбирийбитин ыраастаа, кырт. Обстричь
Ити көнтөс сиэлин кыптыыйынан бытаан кэбис. СГФ СКТ

хаттар

хаттар (Якутский → Якутский)

хат II диэнтэн дьаһ
туһ. Эмээхситтэргэ үллэрэн холкуоска көнтөс, ынах быата хаттараллар. С. Маисов

көнтөһүр

көнтөһүр (Якутский → Якутский)

туохт. Көнтөс курдук буол, имигэстик хамсаабат буол. Утрачивать гибкость движений, деревенеть
Ок-сиэ, аны тобугум көнтөһүрэн муҥнаата дии... Бу эрэһиинэ саппыкы сиэтэ ээ... — диэтэ Борис. П. Егоров

кулахачыс

кулахачыс (Якутский → Якутский)

кулахачый диэнтэн холб. туһ. Кини Кууһумалыын көнтөс төбөтүттэн тутуһан, сиргэммит аты ыытымаары, соһуллан тула кулахачыстылар. Тумарча
Учууталлар, үөрэнээччилэр дьуолканы тула үҥкүүлээн кулахачыһаллара. И. Федосеев

куоттарыс

куоттарыс (Якутский → Якутский)

куоттар диэнтэн холб. туһ. Улахан ат үс көнтөс устатын куотан түспүтэ-түспүтүнэн, куотуспакка да, куоттарыспакка да Тараҕананы иккитэ эргийдилэр. Р. Кулаковскай

тэлэгэр

тэлэгэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Төп-төгүрүк, кэп-кэтит (холобур, саха атын иһэ). Чрезмерно пузатый (напр., о якутской лошади)
[Ат] Дьирим ситэн тиксиспэтэх Тэлэгэр истээх, Көнтөс кыайан күөйбэтэх Күлүмэх күүстээх. Күннүк Уурастыырап

көнтөстүү

көнтөстүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Көнтөс курдук, токуйбат, токуруйбат гына. Вытянув, не сгибая, совершенно прямо (держать — напр., руку, ногу)
Оҕонньор эрэйдээх ыалдьар атаҕын көнтөстүү тэбэн олороохтуур. Амма Аччыгыйа
Көнтөстүү өрүүлээх суһуоҕа Күн көмүс уотунан умайар. С. Данилов

күөрэйтэлээ

күөрэйтэлээ (Якутский → Якутский)

күөрэй диэнтэн төхт
көрүҥ. [Туматтар] бүччүм-бүччүм өрүс хоннохторугар, быттыктарыгар биирдэ күөрэйтэлииллэрэ. Далан
Витя умса-умса күөрэйтэлии, мөхсө, чалбыы сырытта. Н. Заболоцкай
Тохсунньуттан күн кыһыҥҥы күдэриги быыһынан, күкүр хара тыаны үрдүнэн көнтөс устатын төһөтүнэн күөрэйтэлээн эрэрий? С. Васильев
Детдом салайааччыларыгар киһи сатаан өйдөөбөт дьыалалара хат күөрэйтэлээн барбыттара. Н. Заболоцкай

ханарыччы

ханарыччы (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Ханарыйар, кэдэрги тартарар курдук. Закидывая голову назад и выпячивая грудь
[Кыыс туйгун бухатыыр] Хатыҥ мас курдук Ханарыччы тартаран ылла, Бэс мас курдук Мэтэриччи тартаран ылла. Күннүк Уурастыырап
2. Туох эмэ (хол., көнтөс) өрө чиккэйэрин курдук; ханаччы барарын курдук. Туго натягивая, оттягивая назад (напр., поводья); выгибая, сгибая
Айанньыт атын көнтөһүн харса суох ханарыччы тарда-тарда илгиэлээ да илгиэлээ буолбут. Софр. Данилов