ж. модьуйумтуо буолуу, ирдэбиллээх буолуу, көрдөбүллээх буолуу.

прил. 1. (взыскательный) модьуйумтуо, ирдэбиллээх; требовательный учитель ирдэбиллээх учуутал; 2. (разборчивый) көрдөбүллээх, элбэҕи эрэйэр.

даҕ. Үрдүк көрдөбүллээх, дьон эбээһинэстэрин үчүгэйдик толороллорун ирдиир. ☉ Требовательный
Аргыныап үлэһиккэ …… биир тэҥ чиккэ ирдэбиллээх. У. Нуолур
Бэйэҕэ уонна атыттарга ирдэбиллээх буолуу, үлэни уһулуччу таптааһын уонна улахан сэмэй буолуу курдук …… үтүөкэннээх киһилии хаачыстыбаларын биһиги үрдүктүк сыаналыыбыт. «Кыым»

даҕ. Олус улахан көрдөбүллээх, элбэҕи эрэйэр; олус бириинчик, талымас. ☉ Слишком строгий в выборе, требовательный; слишком разборчивый, привередливый
Салаҥ киһи сириксэн (өс хоһ.). Үчүгэйин билинэриттэн, сириксэнэ бэрт буолан, итиччэ саастаныар дылы кэргэҥҥэ тахсыбатаҕа. Күннүк Уурастыырап
Харатаайап кулуба кыыһа сириксэнин дьахталлар, эмээхситтэр араастаан үгэргииллэрэ, сиилииллэрэ. Н. Якутскай
Кини Леночката диэн — толлостугас атаах уостаах, сүрдээх сириксэн көрүҥнээх, маама соҕотох оҕото этэ. «ХС»
ср. осм. чиркинсэ ‘находить гадким; отказываться’

туохт.
1. Ахсаан, кэриҥ өттүнэн көҕүрээ, аҕыйаа, ороскуоттан (хол., дохуотуҥ); өлөн-сүтэн итээ (хол., сүөһү). ☉ Уменьшаться, сокращаться в числе, количестве, расходоваться (напр., о деньгах); умереть, погибнуть, пасть (напр., о скотине)
Айыы аһыттан сиик да энчириэ суохтаах. И. Гоголев
Олохтоохтор үгүстэрэ оһохторун маһынан оттон эрэйдээхтик кыстыыллар. Чугас тыаҕа мас энчирээтэ. «Кыым»
Биир да сүөһү энчириэ, биир да киһи хоргуйан өлүө суохтааҕа. П. Аввакумов
Төрөөбүт тугут биирэ да энчирээбэтин, ийэ табалар тугуттарын бука бары ылалларын ситистилэр. «Кыым»
2. Халбаҥнаа, уларый (хол., дьаһал, ирдэбил) (буолб. ф-ҕа, мэлдьэх. этиигэ тут-лар.). ☉ Изменять (напр., решение, мнение), идти на попятный (употр. в отриц. ф., в отриц. предл.)
Эн тылыҥ биһиэхэ энчирээбэт дьаһал-дьаһах буоллун! Н. Лугинов
Үлэһиттэригэр эмиэ оннук энчирээбэт көрдөбүллээх. Ф. Софронов
Көнөтүнэн биэрбэтэхтэринэ, сэриилэһэргэ тиийиллэр! — диэн энчирээбэт биир санааны ылынаат, Уолба диэки түһүннүлэр. Куорсуннаах