күл диэнтэн атаах. Кини былыты элэктээн күллэрэстии күлээхтиир, кини үөрүүтүттэн ытаахтаан иэрийэр. П. Ойуунускай
Элэктэриичэстибэ уотунан Эриличчи көрөөхтүөҥ, Салгын аалын дабыдалынан Лаһыгыраччы күлээхтиэҥ. Эллэй

даҕ. Дьиибэлээх, дьээбэлээх, эҕэлээх. ☉ Проказливый, озорной, склонный к насмешкам
Дьиктээх киһи. Дьиктээх санаа.  Уол дьиктээх баҕайытык Аркадий диэки, Валя диэки көрбөхтөөн ылла. В. Яковлев
Дьиэ муннугар да бүктэр, Эмээхсин оһох үрдүттэн Толло көрөөхтүүр доҕорун, Ол дьиктээх оҕонньорун. А. Твардовскай (тылб.)

сыһ. Мунчаарбыттыы, мунчаарбыт курдук, санаарҕаабыттыы. ☉ Печально, грустно, скорбно
Ырыта саныы, ахта, куойа Мин өр курустук олордум, Халлаан солкотун отум ыйа Дьолу кэйэрин одуулуу. С. Данилов
Аллара төгүрүк көлүйэ, тулаайах торбуйах хараҕыныы, курустук оҥой-соҥой көрөөхтүүр. И. Гоголев

туохт. Ыксаан, тиэтэйэн түргэнник хаамп, сүүр (үксүгэр саллаҕар төбөлөөх киһини этэргэ). ☉ Идти быстрыми, торопливыми шагами или бежать (обычно о большеголовом человеке)
Аттаах киһи эн урут бардаҕыҥ, мин сатыы киһи эн кэннигиттэн да салларыйан көрөөхтүөм. Далан

сыһ. Дьиппиэрбит, туох да иэйиитэ суох сирэйдэнэн. ☉ С непроницаемым лицом, мрачно
Оҕолоор, сойуодуччу көрөөхтөөмөҥ, ол кырдьаҕас тыла диэн. А. Сыромятникова
Пеночкин сойуодуччу тутунна. «ХС»
Оттон ити мин диэки сойуодуччу көрбүт киһини ыйытабын. И. Тургенев (тылб.)

саҥа алл. Ыарыыта бэрдиттэн саҥа таһаарыы (үксүгэр олоҥхоҕо тут-лар, тард. ф-тын ылыан сөп). ☉ Междометное слово, выражает чувство боли (обычно употр. в олонхо, иногда принимает притяж. ф.)
Абытай-халахай! Айакка-дьойокко! Удьаабар-Ууларда... П. Ойуунускай
Айаккабын-дьойоккобун... Көрөөхтүүр хараҕым, Көмүскэтин иһиттэн Төлүтэ ыстанан, Түөстэрим үрдүгэр Түһэрэ чугаһаата. П. Ойуунускай

иһит диэнтэн атаах. Мин тугу истээхтиэмий, арай эйигин, оҕо эрдэххиттэн көрбүт, билбит оҕо тойонум, куһаҕан, чэпчэки дьахтарга түбэһэн олоҕо алдьанаары гыннаҕа диэн, аһына сылдьабын. А. Софронов
Ииппит, аһаппыт ийэҕит Этэр тылын истээхтээҥ, Кынаккытын күүрдэҥҥит Көтөн-дайан көрөөхтөөҥ! Эллэй
Тапталлаах сибэкким, эн миигин Талбааран турдаҕа диэхтээмэ, Ыл аҕал, түөспэр уур илиигин, Эдэр уол этэрин истээхтээ. П. Тулааһынап

1. даҕ. Үлэлиирин таптыыр, сүрэхтээх, аҥар кырыытыттан үлэлии, оҥоро сылдьар идэлээх. ☉ Трудолюбивый, большой труженик
   Оттон дьиэтигэруотугар Ньыкаандыр курдук бүгүрү киһи бу киэҥ Ньурбаҕа, бука, аҕыйах буолуо. С. Федотов
   Кини [Арапаас] олус бүгүрү, уус илиилээх иистэнньэҥ дьахтар. Н. Якутскай
   Ойуур бүгүрү эмчитэ тоҥсоҕой эрэйдээх, хатан эрэр тыаны өрүһүйээри, кыыл кутун үөскэҕин — мас үөнүн ылҕаан, сыра бөҕөнү көрөөхтөөбүт. Сэмээр Баһылай
2. аат суолт. Үлэһит, куруук үлэлии-хамсыы, түбүгүрэ сылдьар киһи. ☉ Трудолюбивый, хлопотливый человек
   Сахаар оҕонньор Сергейи барыга-бары бүгүрүтүн, үлэһитин хайҕаабыта. В. Яковлев

дьүһ. туохт.
1. Сирэйиҥ уһаан, томтойон көһүн (улахан уостаах ки һини этэргэ). ☉ Быть, казаться узким, удлинённым, с торчащими вперёд гу бами (о лице). Морбойбут сирэйдээх уол
2. сэтэрээн. Тыыныҥ быһын, өл. ☉ Уме реть, протянуть ноги
Морбойон да көрөөхтөөтүн, к и н и л э р с а ҕа ла р ө л ө ллөр. А. Софронов
Аҕыйах сылынан Накыйбах бэйэтэ морбойбут. Күннүк Уурас тыырап. Оҕонньор …… муҥнаабакка морбойоро буоллар. А. Сыромятникова

өгүрүк-төгүрүк көр — соһуйбут курдук көр (киэҥ хара харахтаах киһини этэргэ). ☉ Удивлённо смотреть большими чёрными глазами
Үс айыы кыргыттара Өгүрүк-төгүрүк көрбүтүнэн, Күөгэлдьиһэн-нусхалдьыһан, Айах туталлар. П. Ойуунускай
Номоҕон сирэйдээх-харахтаах кыыс кэлэн, соһуйан дуу, куттанан дуу өгүрүк-төгүрүк көрө, түөһэ үллэҥнии турар эбит. Р. Кулаковскай
Мин күндүкүндү Биэбэйим кэлэр, Өгүрүк-төгүрүк көрөөхтүүр, күлэр. Д. Васильев
Көрдө өгүрүк-төгүрүк, Кырдьыктанна быһыылаах. Баал Хабырыыс
ср. хак. өкерек ‘красивый, хорошенький, симпатичный’