нареч. разрушительно (действовать); кетүрү тэп = разбить ударом ноги; көтүрү баттаа = раздавить своей тяжестью; көтүрү ас = сломать, сбить толчком (напр. ветхий забор).
Якутский → Русский
көтүрү
Якутский → Якутский
көтүрү
- сыһ. Көҥү, көҥүрү, хоҥнору, уһулу. ☉ Так, чтобы оторвалось, вырвалось, разорвалось, распоролось, развалилось
Кыыһыран, Атыыр туран Атыыр оҕуһу муннуга тэппит — илин тииһин көтүрү тэппит. Саха фольк. Аржаков бэргэһэни ылан хам-кум тутан көрдө, онтон оройун сиигинэн быһаҕынан көтүрү баттаабытыгар түөрт муннуктуу сууламмыт кумааҕы тахсан кэллэ. П. Филиппов
Сарылыы-сарылыы түннүгү көтүрү анньан дьиэҕэ көтөн түстүлэр. «ХС» - Сорох туохтуурдары кытта уустук, силлиспит суолталаах холбоһуктары эбэтэр холбуу тыллары үөскэтэр, алдьатыы өйдөбүллээх хайааһын араас көрүҥнэрин көрдөрөр. ☉ В сочетании с некоторыми глаголами образует составные слова со слитными значениями, обозначающие конкретные виды действия с общим понятийным смыслом «разрушить, разорвать, порвать, проломить, вырвать; рваться, отламываться»
Көтүрү ас, көтүрү бар, көтүрү баттаа, көтүрү көт, көтүрү көтүт, көтүрү оҕус, көтүрү сыс, көтүрү тарт, көтүрү түс, көтүрү үктээ, көтүрү харбаа, көтүрү ыстан. — Күтүөт киһи хайырҕастаах хаппахчыны аһа баттаан ойуулаах орон үрдүгэр олоро түһэн эрдэҕинэ — оронун улаҕатыттан түөрт холлоҕос көтүрү ыстанан барда. ПЭК ОНЛЯ I
Иннибит диэкиттэн эмискэ хаар көтүрү барда да, оҕус мэйиитин саҕа кып-кыһыл көстө түстэ. Далан
[Новгородов] остуол үрдүгэр ыстанан тахсабын диэн ыстаанын тимэҕин көтүрү түһэн кэбистэ. Эрилик Эристиин
Тойон Болот аҕатын сонун саҕатыгар түһэн илгиэлиибин диэн, эргэ таҥас муҥнааҕы көтүрү тардан кэбистэ. Н. Заболоцкай
♦ Көтүрү сытый — ким эмэ күүтүллүбэтэх өттүттэн туох эрэ омнуолааҕы оҥорорун сиилээн, сүөргүлээн этии (хол., толоостук күнүүлээһиҥҥэ). ☉ Осуждение неожиданной выходки кого-л. (напр., проявления неуместной ревности)
Күтүр өстөөх, доҕорбун эрэниминэбин, кырдьык, биирдэ күнүүлээн көтүрү сытыйбытым баар этэ. Амма Аччыгыйа
[Бииктэр:] Дьуур, түүҥҥү уоруйах курдук, кыыскын уоран ылбытынан, күтүөтүргээн көтүрү сытыйан олороҕун дуу? Суорун Омоллоон
Көтүрү сытыйан... Уочараты силэйэн ылбатах баҕайым ини. «ХС»
Еще переводы: