аат. Туох эмэ быһыытатутуута, тас көрүҥэ. ☉ Внешняя форма, вид чего-л., фасон
Дьахталлар …… хардары-таары былаачыйаларын моһуонун, таҥастарын ырытыһан, ботур-итир кэп сэтэн бардылар. Н. Габышев
Мас-от үүнэн-үөскээн да турар моһуона киһи иэйиэх, үөрүөх-көтүөх курдук ойууланар. ФЕВ УТУ
Кыһыҥҥы көҕөччөрдүҥү халлаан урсунугар ойдом мастар уопсай моһуоннара чуолкайдык көстөөччүлэр. КВА Б

сыһ. Устаҕынан уунан, ууннары (тардыллан). ☉ Вытягиваясь в длину
Арай биир көҕөччөрдүҥү соноҕос …… бүүс-бүтүннүү чырбаччы тардыллыбыт курдук уунаҥнаан, …… уһулу ойон тахсан биэтэги урут булбута. П. Аввакумов
Кэрэххэ туттуллар сүөһүнү икки илин уонна кэлин атахтарыттан быанан чырбаччы тардан баран, түөһүн тылын туһунан хайа анньан бараннар, сиһин үөһүн быһа тардан өлөрөллөрө. ФГЕ СТС
[Кириллов] үрдүк кирилиэһинэн үөһэ тахсан, чырбаччы тэбинэн туран, кэтит түөһүгэр толору салгыны эҕирийэн ылан баран, ньохчос гына түһээт, өрө ыстаммыта. Тулхадыйбат д.

прил
көҕөччөр

аат. Килэбэчигэс күөх харахтаах, эбирдээх кынаттаах, күлүмэнтэн кыра үөн. ☉ Златоглазик (вид слепня)
Буулдьа курдук тыҥкынаан кэлэн, күүгэс илиитин көхсүгэр олорбутун оҕонньор «лас» гына оҕуста. Л. Габышев
Куйааһа олус, ону тэҥэ бырдах, күүгэс, күлүмэн — бокуойа суох сапсына сатыыбын да, эппэр сыстыбыттара эрэ баар. И. Сосин
Сайын ортото буолан — кумаара-бырдаҕа оччо суоҕа. Ол оннугар күүгэс, күлүмэн үксэ. «ХС»
◊ Тураҕас күүгэс — күөрэгэйгэ маарынныыр дьүһүннээх, уорҕата арыычча көҕөччөрдүҥү өҥнөөх ырыаһыт чыычаах. ☉ Конек пятнистый (вид певчей птицы)
Мин кулгааҕым хаһан да истибэтэҕэ тураҕас күүгэс ырыатын биитэр ыллыыр чыычаах саҥатын. УАЯ А

прил. көҕөччөр (сылгы).

даҕ. Буулурга маарынныыр, буулур эрээри, онто чуолкайа, чаҕылхайа суоҕа. ☉ Похожий на буланого, чалого; неярко выраженный буланый
Доҕоттоор, көҕөччөр арааһа хаһый, аахпыккыт дуо-о? Хара сиэллээх кутуруктаах көҕөччөрдөр; уу көҕөччөр, күөх көҕөччөр, буулуурдуҥу көҕөччөр, саалыыр көҕөччөр, харатыҥы көҕөччөр. АНВ СТУ
Кулуна буулуурдуҥу дьүһүннээх. М. Шолохов (тылб.)

разг. светловато || светловатый; сырдыктыҥы өҥ светловатый цвет; сырдыктыҥы көҕөччөр дьүһүннээх ат лошадь светловато-серой масти.

туохт. Толбонноох буол, толбоннонон таҕыс. ☉ Переливаться, блестеть; иметь пятно, крапинки
Даша баттаҕа хаарга наһаа харааран, мэктиэтигэр күөхтүҥү толбоннонон көстөр эбит. Амма Аччыгыйа
Николай уу тымныытыттан мап-маҕан этэ ононманан толбонноно кытаран таҕыста. Н. Якутскай
Ардах түһээри гыннаҕына, Хотуур иэнэ күөх толбоннонор. И. Баишев
◊ Оройун аһа толбонноммут көр орой II. Таайым оройун аһа толбонноммут. Толбонноох көҕөччөр — сылгы дьүһүнүн арааһа: хараҥа төгүрүк бээтинэлэрдээх көҕөччөр. ☉ Серая в яблоках (о масти лошади). Хара сылгы сааһырдаҕына, толбонноох көҕөччөргө кубулуйар. КДьО. Көҕөччөр сылгыны араастаан дьүһүннүүллэр: хара көҕөччөр, күөх көҕөччөр, толбонноох көҕөччөр, им көҕөччөр, тимир көҕөччөр, ОМГ ЭСС
Толбонноох ньуур көр ньуур. [Анараа киһи Тойон Дьаҕарыма бухатыыры] Толбонноох ньууруттан Тоҥсуйбутунан барда. Күннүк Уурастыырап
[Киис Бэргэн:] Тоҕо эн толбонноох ньууруҥ, Сылаас субайыҥ аҕаабыт эмэгэт курдук Баланыйан хаалла? И. Гоголев

даҕ. суолт. Саҥа буолбатах, эргэрбит (таҥас туһунан). ☉ Поношенный (об одежде)
Кэтиллибит сон.  Имиллибит, кэтиллибит, Эргэрбит күөх-көҕөччөр Киитэл дуомнаах этибит. И. Эртюков

даҕ. Сырдык соҕус. ☉ Светловатый. Сырдыктыҥы көҕөччөр дьүһүннээх ат
□ Сырдыктыҥы өҥнөөх бинсээги санныгар иилинэ бырахпыт дьахтар …… тыа быыһыгар киирэ турда. Н. Заболоцкай