дьөлөгөстөө диэнтэн атын
туһ. Балбаах, сылгы өлүгэ хаххабыт, көҥүтэ ытыллан, онон-манан дьөлөҕөстөммүтэ, сиҥнибитэ. Л. Габышев

аат. Бурятия Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоох норуот биир киһитэ. ☉ Бурят. Бүрээт кыыһа (дьахтара)
□ Харасаай улууһун эдэр бүрээтэ Бурхалей кэтит салбахтардаах эрдиинэн эрчимнээхтик күөх ууну көҥүтэ охсуталаан кэбистэ. Эрилик Эристиин

сыһ. Көҥүс курдук. ☉ Подобно речке с обрывистыми берегами, текущей по глубоким оврагам
Көмүстээх таас хайа түгэҕэ Көҥүстүү көҥүтэ хаһыллар. Эрилик Эристиин
Саахта, эҥин-эҥинник эриллэн, сундулуйа устар көҥүстүү, уҥа-хаҥас диэки киирэн бара турар. С. Федотов

аат. Ууга сууралыннаҕына таастыйан хаалар тутууга туттуллар бороһуоктуҥу матырыйаал. ☉ Цемент
Ыскылаат сиэмэн муосталаммыта онон-манан көҥүтэ сынньыллыбыт. С. Никифоров
Күн тура-тура кирпииччэ, буруус, хаптаһын мас, сиэмэн, гравий айдаана буолан тахсар. В. Протодьяконов

көр сүлүүдэ
[Бухатыыр дьиэтэ] Тула көрдөххө — Тоҕус уон сиринэн Тобулута охсон оҥорбут Сулууда таас түннүктээх эбит. Суорун Омоллоон
[Кулун Куллустуурдаах] күндү сулууда таас түннүктэрин [тыал] көҥүтэ сынньан барда. ТТИГ КХКК

чачай диэнтэн төхт
көрүҥ. Чалым-чулум ойуолаата, Чачайталаан ылбахтаата. Эллэй
Ууга түспүт оҕо хаста да ууну эҕирийэн, чачайталаан ылбыта. И. Федосеев
Күүстээх өстөөҕү кур түүлүү Көҥүтэ көтөн ааспаккын. …… Маны эрдэттэн билбэккэ Чачайталыы сыһарбыт. Баал Хабырыыс

даҕ. Олус үгүс аҥхайдардаах. ☉ Имеющий множество ям, углублений
Аҥхараатхаҥхараат Аппалаах сирдэри, Оллороот-боллороот Очуостаах хайалары Ааһа көтүттүлэр. П. Ойуунускай
Бу үлүгэрдээх аҥхараат-хаҥхараат дойдуну дьон күүс өттүнэн көҥүтэ көйдөҕө [шахтаны]. С. Федотов. Элгээйи аҥхараат-хаҥхараат аппалардаах, Күндэйэ үрэҕин үрдүк сыырдаах, Бүлүү өрүһүн уҥа биэрэгэр турар. ССТ

көтүт диэнтэн төхт
көрүҥ. Даҕанча боҕутуннарбыт хоһууна быһыта көтүтэлээбит үс өркөннөрүн иккистээн чиккэччи тардан [туматтар] баҕаналарга баайбыттара. Далан
Ааттаммат кыыл …… дириҥ аппаларга быһыта көтүтэлээн, ыт мунна да баппат ииччэх-бааччах ыркый ойуурдары күүстээх күөнүнэн көҥүтэ анньыталаан, тоҕута үктэтэлээн, иннин диэки түһэ турбут. Л. Попов
[Сиэллээхэп] Түүн түһээн: эмиэ куораттаата, Түптэҕэ түһэн ылаттаата, Эмиэ да кынаттанан Өлүөнэни үрдүнэн көтүтэлээтэ. С. Васильев

үрэллэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Долгун үрүҥ күүгэнинии үрэллэҥнэһэ көһүннүлэр. Амма Аччыгыйа
Халлааҥҥа, хомураҕы көҥүтэ кэйбит курдук, тоҥ былыттар илинтэн арҕаа диэки устан үрэллэҥнэһэллэр. Г. Колесов
Үрүҥ түү курдук чэпчэки былыттар, үрэн кэбистэххэ да ааһа көтүөх айылаах, биллэ-биллибэт усталлара, үргэммит кус түүтүнүү үрэллэҥнэһэллэрэ. В. Гаврильева

1. сыһ. Самнары, араартыы, үлтүрүтэ (оҕус, тарт). ☉ Разорвав на части, развалив, раздробив (разрушить)
   Уоттаах харахтарын Умсары көрдөрөөр, Күдэн күүстэрин Көтүрүтэ охсоор. С. Зверев
   Өстөөх диэки көтүрүтэ тэбэр бүтэй тыастар иһилиннилэр. Т. Сметанин
   [Ынах — соноҕоско этэр] Көрүүтэ эрэ суох диэҥҥин Көйгөтүтэ санааҥҥын Көмүрүө тиистэрбин Көтүрүтэ тэппиккин Тойоҥҥо этэммин Тос мааскаҕын Бэрдэрэрим буолуо. И. Чаҕылҕан
2. Сорох туохтууру кытта хас эмэ сиринэн эбэтэр төхтүрүйэн алдьатыы өйдөбүллээх хайааһын араас көрүҥнэрин бэлиэтиир уустук силлиспит суолталаах холбуу тыллары үөскэтэр. ☉ В сочетании с некоторыми глаголами образует составные слова, обозначающие конкретные виды действия с общим понятийным смыслом «многократно разрушать, разрывать, вырывать; расползаться, распарываться» (см. көтүрү)
   Күлэ-күлэ Күкүр хайалары күөммүнэн Көтүрүтэ көтөр, Көстүбэт күүстэнним. А. Софронов
   [Буура Дохсун бухатыыр] көҥүтэ барбыт оройдоох, көтүрүтэ барбыт эркиннээх …… күрүҥ булгунньах тоҕус буоҕуратыгар чугуулаан, аҕыс лаппараҥар атаралаан күн тыкпыт күлүм чаҕыл күөнүгэр тахсан, көп соҕус күөх от үрдүгэр көхсүнэн күөлэһийбэхтээн [ылла]. Эрилик Эристиин
   Яков бу уоттуйан хаалбыт уонна олус кыараҕас таҥаһы сэрэнэн, тиирэ киэптээн кэппитэ …… субу сиик сииктэринэн көтүрүтэ баран хаалыах курдук этэ. Н. Заболоцкай