м. собир. лааҥкы (тыая охторбут ойуура, охтубут мастар).

бысхай диэнтэн хамс
көстүү. Лөкөй эрдэ үөр хаайан Лааҥкы баһа тохтооччу Эмис тыһы бысхаһыйан Элэс гынан хомотооччу. Н. Босиков
Кыдамаһыкка, бэл, тэбэнэттээхтик көрбүт, сүүрбүт-көппүт, бысхаһыйбыт эдэр дьахтар сойбут чэйи аҕалан биэрэр. Н. Босиков

туохт. Туохтан эмэ мэһэйдэт, харгыстан. ☉ Встретить препятствие в виде чего-л. [Дьоммут] эргэ куруҥ лааҥкытыгар кыһайтаран …… күөлү арҕаа баһынан туоруур буоллулар. П. Филиппов
Байыаннай цензураттан кыһайтаран, тугу даҕаны суруйбаккын. К. Симонов (тылб.)

даҕ. Төрдүлээх-силистээх, тардыылаах (киһи туһунан). ☉ Имеющий предка, родоначальника. Кини уус өбүгэлээх. Биллэр-көстөр өбүгэлээх
□ Былыр Чочоо диэн күүстээх-уохтаах, сут-кураан дьылга сүгэһэрдээх сылдьан дүөдэ, лааҥкы отун илиитинэн үргээн, сүөһүлэрин сыл таһаарар эмээхсин өбүгэлээх эбиппит. «ХС»

аат. Элбэх оҥхойдоох, дьаамалаах, киһи бэрт эрэйинэн сылдьар сирэ. ☉ Труднопроходимое, со многими оврагами, рытвинами место
Түөрэҥ тэлиэгэ хас аппа-дьаппа баарын ааҕардыы, субу-субу лаҕырдаан ылаыла, абарбыттыы саҥа аллайан хаахынаан ылар. М. Доҕордуурап
Аппаныдьаппаны батыһа уонна алдьаммыт тааҥкаларга сөрүөстэ-сөрүөстэ, өстөөҕү тохтоло суох эккирэттибит. ПДА СС. Бу урут сылдьыбатах үрэҕэ, икки эҥээр хайалара. Сирэ ураты куһаҕан, аппадьаппа, лааҥкы, симилэх, очурдаах-чочурдаах бэс хайа. «ХС»

сыһ. Аччыгыйдык, дуона суохтук; аҕыйахтык, биллэр-биллибэт гына; кылгас кэмҥэ. ☉ Мало, немного, слегка
Мин баҕардым Бэрт кыратык, кыратыык-кыратык Тохтоон, тулабын көрүнүөхпүн. С. Тарасов
Көхсүбүнэн түспүппүн, санным уҥуохтара кыратык ыалдьаллар. Т. Сметанин
Төһө да бөҕөргөтүнэ санаатар, Костя кыратык долгуйан ылла быһыылаах. Н. Заболоцкай
Лааҥкы устун кыратык барбахтаат, охто сытар улахан көҥдөй, суон мас аттыгар тохтоото. С. Никифоров

кэрий диэнтэн хай
аата. Уот иннигэр олорон кэпсэтии, куйааска от охсуу да, силбиккэ-ардахха лааҥкыны кэрийии да буолбатах. Далан. Ойуун кэрийиитинэн уочарат киниэхэ кэлэр. Эрилик Эристиин
Тихон Павлов бу күннэргэ түүннэри-күннэри эргиччи кэриэтэ сырытта: мунньахтар, сүөһү сурутуутун түмүктээһин, учаастактары кэрийии. А. Бэрияк

туохт. Күөрэ-лаҥкы бар, үрүт-үрдүгэр сыт, кыстан, лааҥкы буол (хол., сууллубут мастар). ☉ Быть нагромождённым друг на друга беспорядочно, хаотично (напр., о сухих деревьях, валежнике, буреломе в лесу)
Уу ылан өлбүт мастар сууллан, чарпаланан сыталлар. Улдьаа Харалы
Сорох сиринэн маһа-ото бүтүннүү сиҥнэн чарпаламмыт. ФВС К

даҕ. Сылдьарга эрэйдээх, үрдүк дулҕалардаах, ыарҕалардаах (сир). ☉ Заросший высокими кочками, кустарниками, труднопроходимый
Мотуруона икки оҕотунаан киһини тобугунан адырхай дулҕалары хасыһан от мунньаллар. Күннүк Уурастыырап
Бу үрэх икки өттүнээҕи тыаларын өрт уота үлтү сиэбитэ иҥнэри-таҥнары түспүт лааҥкы куруҥахтардаах, икки өттүнэн кууран-хатан хаалбыт адырхай ыарҕалардаах. Эрилик Эристиин
△ Дэхситэ суох, этирик курдук быһыылаах. ☉ Неровный, негладкий, волнообразный
Хаспах муустуйа тоҥмут бороҥнуҥу хара буорун адырхай таҥалай түгэҕэр мамонт омооно буор анныгар үллэн көстөр. «ХС»

I
аат. Суоруна ураҕаһын үөһээ уһугун угар үүттээх хаптаһын. ☉ Дощечка с отверстием для верхнего конца палки, с помощью которой крутят руч ной жёрнов.
II
көр лааҥкы. Адаар лаҥкы, арбах мутук… Оҕо эрдэхпинэ онон ынах ыырынан баран, Ми н ү с х о ну кка муммутум… Эллэй
Кииллидэй куулатыгар, тыа иһигэр былыргыттан үөскээбит, мас лаҥкы кытыылаах улахан тыымпы күөл төгүрүйэн сытар. «ХС»
Лаҥкы мастаах Чаачар саалаах, А й а ҕ а л ы ы сатаан Айа мастаах …… дьон. ПНО
ср. уйг. лаҥка ‘барьер’