м. лаабыс (1. туорах эбэтэр мээккэ бурдугу ту тар уонна атыылыыр сир; 2. тугу эмэ уурар сарай; 3. булчуттар кыылы кэтээн бултуур атахтаах тутуулара).
Русский → Якутский
лабаз
Еще переводы:
лаабыстаа= (Якутский → Русский)
класть, складывать что-л. на лабаз; балыгы лаабыстаа = сложить рыбу на лабаз.
араҥас (Якутский → Русский)
1) лабаз, кладовая на столбах; 2) уст. могильный лабаз (на дереве) # Араҥас Сулус астр. Большая Медведица.
лаабыс (Якутский → Русский)
лабаз (помост на подставке или ножках); мууһу лаабыска кыстаа = складывать лёд на лабаз.
лаабыстан= (Якутский → Русский)
возвр.-страд. от лаабыстаа = класться, складываться, быть сложенным на лабаз; лаабыстаммыт эт сложенное на лабазе мясо.
араҥастаа= (Якутский → Русский)
1) складывать припасы в лабаз; хранить припасы в лабазе; 2) уст. хоронить кого-л. на лабазе (см. араҥас 2); алтан уҥуохпун араҥастыа захоронит на лабазе мой золотые кости (т. е. обеспечит мне счастливую старость — о любимом сыне).
сайба (Якутский → Якутский)
аат., түөлбэ.
1. Күһүн балык кутар маһынан ампаардыы охсуллубут оҥоһук, араҥас эбэтэр булуус. ☉ Временное рыбохранилище — лабаз, срубец, ледник. Үөннээн-күрдьэҕэлээн, сир астаан, балыктаан аһыыр, бу сылдьан бу оҕо тоҥус сайбатын булан олорор. Саха фольк.
2. Саһылы тутар ампаар. ☉ Срубовая клетка для лисят. Сайбаҕа саһыл оҕолоро сылдьаллар
ср. русск. сайба, сайва, эвенк. сайба ‘лабаз (амбар на сваях)’
ньөөкү (Якутский → Якутский)
аат., түөлбэ.
1. Хаһаас, сыһык. ☉ Продукты, заготовленные про запас
Буокай өлүөр буоллаҕына, илимин көрөн тахсан: «Бу, ньөөкүбүт, тоойуом!» — диэхтиирэ буолуо. А. Сыромятникова
Быйыл саас бүтэллэригэр салааскаларын, балааккаларын, тимир оһохторун, хаһааммыт ньөөкүлэрин көрөн хаспыттара. «ХС»
2. Лаабыс, ас уурар араҥас. ☉ Лабаз, помост на сваях (обычно для хранения продуктов)
Саҥа сүлүллүбүт таба тириилэрэ ыйаммыттар, эттэрэ ньөөкүгэ ууруллубуттар. Болот Боотур
Дьиэ таһыгар хас да таба сыарҕата, сайын эт хатарар мэҥэл, ас уурар түөрт атахтаах ньөөкү тураллар. «ХС»
ср. тунг. няку, ньооку ‘высокий амбар, лабаз’
лаабыстаа (Якутский → Якутский)
туохт. Аһы, малы лаабыска уур, харай (кыыл сиэбэтин, ыспатын диэн). ☉ Складывать вещи, продукты на лабаз на хранение
Ий э б өр ө сордоох ол улахан буом кэмҥэ тугу да кыайан бултаабакка сылдьан, булчут оҕонньор лаабыстаан кэбиспит тайаҕын этигэр түбэстэ. Н. Лугинов
Табанан аҕал быт астарын лаабыстыы-лаабыстыы, үрэҕи өрө өксөйөн испиттэрэ. И. Федосеев
Маҥнайгы кыылбын, түргэн ник астаан, лаабыстаан кэбистим. Тумарча
лаабыс (Якутский → Якутский)
аат. Дьиэ таһыгар бөдөҥ а һы-ү өлү, ат ын ы д а у урар н амы һах ара ҥас (кыра атахтаан эбэтэр сыттык үөһэ маһы тэлгэтэн оҥоһуллар). ☉ Помост, настил на ножках или подставках во дворе для хранения чего-л., лабаз
Моҕус, арай, дьахтарыгар тиийбит. Хаппарын ылан лаабыска бырахпыт. Дьиэтигэр көтөн түспүт. Саха фольк. Бу дойдуга эһэ геологтар ас уурар лаабыстарын хаста да сахсыйбыт. Я. Семёнов
араҥ ас (Якутский → Якутский)
аат.
1. Мас атах үрдүгэр оҥоһуллубут кыра ампаар, лаабыс. ☉ Маленький амбар, поставленный на деревянные столбы; лабаз
Ити курдук кыылы тоҥорон хаһааналлар, элбэх буоллаҕына, араҥас оҥорон, онно кыстаан, хатырыгынан сабан, тааһынан баттатан хааллараллара. В. Миронов
Күн тыа саҕатыгар көнтөс саҕа үрдүккэ тэмтэйэн көстүүтэ, араҥастарыгар тиийдилэр. И. Гоголев
Мишка [эһэ] сайын таба бостууктарын сээкэйдэрин, кыһыҥҥы таҥастарын, араҥастарын кэрийэрин таптыыр үгэстээх эбит. «ХС». Тэҥн. холбо
2. эргэр. Былыргы сахалар ытыктыыр киһилэрин уҥуоҕун уурар тутуулара. Маныаха көнө түөрт муннук буола үүнэн турар мутуктаах түөрт маһы талаллара, кинилэри сиртэн балтараа – икки миэтэрэ үрдүгүнэн ылахтарынан (суон талахтарынан) холбууллара уонна ити туорай мастарга өлбүт киһини хаһыллыбыт дүлүҥҥэ уган уураллара. ☉ Могильный лабаз, на который древние якуты клали тела почитаемых покойников в гробах
Для устройства такой гробницы выбирали четыре сучковатых дерева, составляющих собою прямой четырехугольник, на расстоянии полтора – два метра от земли, соединяли поперечными лесинами и на эти поперечины ставили выдолбленную колоду с телом. Сыланньай удаҕан бу тумул үрдүгэр араҥаска сыппыт. М. Доҕордуурап
Даҕанча, эһэтин этиитинэн, тыа ортотугар аҕыс атахтаах араҥас оҥорбута. Далан
Кутаахаан уҥуоҕа бастаан алта атахтаах араҥаска ууруллан сыппыт эбит. БИГ ӨҮөС. Биэс киһи этиэх бэтэрээ өттүгэр тоҕус атахтаах араҥас оҕустулар. Саха фольк.
ср. монг. аранга ‘вышка’