Якутские буквы:

Русский → Якутский

лошадиный

прил. 1. ат, сылгы; лошадиное ржание сылгы кистээһинэ; 2. (как у лошади) сылгы курдук; лицо у него длинное, лошадиное кини сылгы курдук уһун сирэйдээх; # лошадиная сила физ. ат күүһэ (хамсатааччы күүһүн кээмэйдиир единица); лошадиная доза сылгы дозата (олус улахан доза).

Еще переводы:

тардырҕас

тардырҕас (Якутский → Русский)

тардырҕас тыас храп (обычно лошадиный).

көнтөс

көнтөс (Якутский → Русский)

повод, поводья; ат көнтөһө лошадиный повод # көнтөс илии сухорукий.

грива

грива (Русский → Якутский)

ж. сиэл; лошадиная грйва ат сиэлэ.

сылгы

сылгы (Якутский → Русский)

лошадь, конь || лошадиный, конский; сыһыыга сылгылар аһыыллар на поляне пасутся лошади; сылгы иитиитэ коневодство; сылгы иитээччи коневод; сылгы төрүөҕэ приплод лошадей; сылгы үөрэ табун лошадей; сылгы этэ конина; сылгы сыата конское сало; сылгы субайа а) свежая жидкая конская кровь; б) конская кровяная колбаса.

өрүкүт=

өрүкүт= (Якутский → Русский)

побуд. от өрүкүй = 1) взвихрить (пыль, снег); 2) вздымать, развевать (напр. густую лошадиную гриву); 3) перен. сильно возбуждать, волновать.

көнтөс

көнтөс (Якутский → Якутский)

  1. аат. Сиэлинэн хатыллыбыт хас да утаҕы холбуу тигэн оҥоһуллубут хаптаҕай быа (сылгыны сиэтэргэ, баайарга аналлаах). ☉ Лошадиный повод из конского волоса (из гривы)
    Атын көнтөһүттэн сиэтэн, собуоһуна иһигэр киллэрэр. Н. Якутскай
    Синньигэс соҕус тииккэ көнтөһүттэн хантаччы баайыллан турар ат аттыгар бэрт улахан хааһахтар төкүнүһэ сыталлар. Н. Заболоцкай
  2. даҕ. суолт. Кыайан токуйбат буолбут (киһи атаҕын, илиитин туһунан). ☉ Несгибающийся (от травмы, болезни — о ноге, руке)
    Кыайыы сайыныгар көнтөс атахтаах, илиибэр тайахтаах …… Дьокуускайы булбутум. Н. Босиков
    Сүгэ уга үөһээ кирээкэҕэ хатан турарын хаҥас көнтөс илиитин сиэҕин иһинэн уктан …… Кутаахаан убайыгар Чыппаҕа барбыт. БИГ ӨҮөС
    ◊ Көнтөс буол — ыалдьан, оһоллонон токуйбат буол (киһи атаҕын, илиитин этэллэр). ☉ Стать несгибающимся вследствие травмы, болезни, одеревенеть (о ноге, руке)
    Атаҕа көнтөс буолан, аармыйаҕа барбакка сылдьар. В. Башарин
    Саамай туттар-хаптар, наадалаах илиитэ көнтөс буолан хаалбыт. М. Горькай (тылб.)
    ср. тув. хөнэ, алт. көнө ‘привязь (для ягнят, козлят)’
тыас

тыас (Якутский → Русский)

шум; звук; тыа тыаһа шум леса; тыал тыаһа шум ветра; муора долгунун тыаһа шум морского прибоя; мутук тостор тыаһа треск сучьев; саа тыаһа звук выстрела; чуораан тыаһа звон колокольчика; ат туйаҕын тыаһа топот лошадиных копыт; этиҥ тыаһа раскаты грома, громовые раскаты; артиллерия тыаһа гул артиллерии; мотуор тыаһа рокот мотора # тыаһы үтүктэр тыллар грам. звукоподражательные слова.