1) лысина || лысый; хаччаҕай киһи лысый человек; 2) белая полоска (на морде животного); хаччаҕай маҥаас кунан бычок, у которого половина морды белая, половина— чёрная.

1) широкий покатый лоб; халчаҕай киһи человек с широким покатым лбом; халчаҕай сүеһү животное с белой косой полосой на морде; 2) диал. лысый (о человеке).

даҕ. Ото-маһа суох, нэлэгэр. ☉ Лишенный растительности, голый
Киччэҥ ыраас дойду эбит. С. Никифоров
Киччэҥ туундараҕа арыы тыа курдук тыһыынчанан ааҕыллар таба үөрэ налыйар. А. Сыромятникова
△ Баттаҕа суох, килэйэ сылдьар. ☉ Безволосый, лысый
Киччэҥ куйахата көстөр. А. Сыромятникова

даҕ. Баттаҕа суох, тараҕай. ☉ Лысый (о голове)
Эдэрчи эрээри киччэгэр төбөлөөх киһи көхсүн этитэ-этитэ …… саҥарда. И. Никифоров
Дьөгүөр Бөтүрүөп пилоткатын устан, килэччи кырыллыбыт киччэгэр төбөтүн имэринэн ылла. «ХС»

1) имеющий волосы; с... волосами; оҕонньор маҥан баттахтаах старик с седыми волосами; хара баттахтаах с чёрными волосами; баттаҕа суох киһи лысый человек; 2) имеющий голову и лапы, с... головой и лапами (о шкуре домашнего животного, зверя); тыстаах баттахтаах эһэ тириитэ медвежья шкура целиком.

1. даҕ. Биир да баттаҕа суох гына кыргыылаах, тараҕай (төбө туһунан). ☉ Подстриженный наголо, лысый (о голове)
   Килчэркэй төбөтүн имэриннэ. — Килчэркэй төбөлөөх Охонооһой оҕонньор бурдукка искэҕи булкуйан алаадьылаабыта. Н. Абыйчанин
2. аат суолт. Туох эмэ ырааһыйата, тараҕайдаммыта (хол., сир хастаммыт ньуура). ☉ Голая поверхность, лысина (напр., о земле)
   Муохтаах сир килчэркэйигэр тэллэй үүммүт. — Былырыыҥҥы хаппыт сэбирдэх анныттан сир килчэркэйэ көстүбүт. М. Горькай (тылб.)

даҕ. Баттаҕа суох, тараҕай буолан килэйэн көстөр. ☉ Лысый, безволосый, блестящий
Киччэкэй төбөлөөх уол, буорун-сыыһын тэбэнэ-тэбэнэ, туора хааман биэрдэ. «ХС»
△ Мултугур. ☉ Не имеющий шероховатостей, гладкий, ровный
Абыдал [оҕус аата] …… киччэкэй, мултугур сүүһүнэн туруору муостаах оҕуһу кыайа-хото туппат. Н. Заболоцкай

даҕ. Кэтит ураанньыктаах (сылгы дьүһүнүгэр). ☉ Имеющий белое пятно или белую полоску на лбу (о масти лошади)
Сүүһүгэр м алааннаах суор хара ат.  [Сылгы] Тараахтаахый туйахтаах, Баһырҕастаах атах таах, Малааннаах сырайдаах, Кунус тардаах сиэллэрдээх …… Бэрбээкэйдээх бэрдэ дьэ. С. Зверев
ср. монг., бур. малаан ‘лысый, плешивый’

аат. Киһи сүүһүн икки өттүнэн салгыы өрө өтөн киирэр ыыраах курдук тараҕай. ☉ Залысина
[Уол] мэлдьэннээх чабырҕайыгар, томтоҕор кэҥэриитигэр күөх тымырдара күүрэн тахсыбыттара. Л. Попов
Манчаары Баһылай маҥан баттахтаах, төбөтүн оройу гар диэри мэлдьэннээх …… эбитэ үһү. МНН
ср. монг. мэлзэн ‘лысый, плешивый’

1. даҕ.
2. Баттаҕа суох, киччэкэй (төбө). ☉ Без волос, лысый
   Икки тараҕай быттаспытыгар дылы (өс хоһ.). Тараҕай буолан эрэр төбөтүн имэриммэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
   Кыра оҕолор муодарҕаан көрөллөр: «Тараҕай дьээдьэ кэллэ!» — дэһэллэр. Баал Хабырыыс
3. көсп. Үүнээйитэ суох, халтаҥ. ☉ Лишённый растительности, лысый
   Сис тыа тараҕай оройуттан сэппэрээк талахтаах аабылаан үрүйэ орҕочуйан киирэр. Амма Аччыгыйа
   Күн ортотун саҕана биир да маһа-ото суох муус тараҕай хайа оройугар тиийэн кэллилэр. П. Тобуруокап
   Күн киирэн уҥуоргу хайалар тараҕай таас чөмчөкөлөрүн тиһэх сардаҥатынан дуйдаата. Г. Колесов
4. аат суолт., түөлбэ. Биирин туола илик таба тыһы оҕото. ☉ Оленёнок (самка) до года
   Таба саҥа төрөөбүт оҕотун суоҥаа дииллэр. Суоҥаа кыһыныгар тиийдэҕинэ тараҕай. ДьСИи
   Кини биир тараҕайы быалаан баран тоҥон эрэр тугут тула мөхтөрө турара. ФП МХ
   ср. монг. тараҕай ‘парша на голове’, алт. таракай ‘голые скалы на вершинах гор’