м. ырдьыгынааһын, хаһыы; львиный рык хахай хапыыта.

лев || львиный; хахай —кыыл ыраахтааҕыта лев—царь зверей; тыһы хахай львица; хахай оҕото львёнок.

аат. Итии сирдэргэ үөскүүр өлбөөркөй араҕас кылгас түүлээх, атыыра уһун сиэл баттахтаах улахан куоскатыҥы адьырҕа. ☉ Лев
Арыгыга бэл хахай итирбит үһү (өс хоһ.). Хахай тоҕо хахайый, Тиигир туохтан эриэний? С. Руфов
Хахай биир дьикти уратылаах: бөдөҥ адьырҕалартан барыларыттан саамай кыра сүрэхтээх. ДьДьДь
♦ Хахай бодотугар түспүт түөлбэ., эргэр. — кырдьан, быстан да баран, урукку аатынан-суолунан туһанан, толлубакка-сааппакка, дьонтон былдьыыр-талыыр кэриэтэ ылар киһини этэллэр. ☉ Беззастенчиво, бессовестно вымогать у кого-л., пользуясь бывшими заслугами (про старых обедневших людей — букв. принял львиный облик и нрав)
Хахай хаана киирдэ (хааннан) көр хаан I. Хахай хаана киирэн, Хара дьайы сирэн, Үллэн-түллэн турда, Үҥүү-батас тутта. Күннүк Уурастыырап
Арыт мин хахай хаана хааннанабын Эн эрэ, эн эрэ соргугун көмүскээммин. С. Данилов
Бу сырыытыгар Джексон тойон хахай хаана хааннанан, тимир тириитин кэтэн көрүстэ. Н. Якутскай
◊ Хахай бэлэһэ бот. — сибэккилэрэ хахай айаҕын аппытыгар майгынныырын иһин маннык ааттаммыт саад үүнээйитэ. ☉ Декоративное растение с цветами, напоминающими открытую пасть льва, львиный зев
[Ойууга] оттуҥу декоративнай үүнээйилэр ойууламмыттар: календула, хахай бэлэһэ, астра, гвоздика. КЗА АҮө
Хахай кыыл — хахай диэн курдук. Хааны көрбүт Хахай кыыллыы, Харса суохтук Хаһыытаата. Күннүк Уурастыырап
ср. монг., тюрк. гахай ‘свинья; кабан’

ж. 1. (часть) өлүү, ...гыммыт биирэ; делить на равные доли тэҥ өлүүлэргэ үллэр; шестая доля алта гыммыт биирэ; на мою долю пришлось сто рублей мин өлүүбэр биир мөһөөк тигистэ; 2. (участь) анал, ыйаах; счастливая доля дьоллоох анал; горькая доля кыһалҕалаах анал; # львиная доля улахан өттө, бойом өлүү.